Νέα μελέτη από Γερμανούς ερευνητές αποκαλύπτει έναν εξειδικευμένο πληθυσμό κυττάρων στα αγγεία των ηπατικών μεταστάσεων που βοηθά τα Τ-κύτταρα να εντοπίζουν και να επιτίθενται στα καρκινικά κύτταρα. Η ανακάλυψη ανοίγει νέες προοπτικές για την ανοσοθεραπεία.

Εδώ και χρόνια οι επιστήμονες υποψιάζονται ότι τα ενδοθηλιακά κύτταρα — τα εξειδικευμένα κύτταρα που επενδύουν το εσωτερικό των αιμοφόρων αγγείων — διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο το ανοσοποιητικό σύστημα αντιδρά στους όγκους.

Τώρα, ερευνητική ομάδα του Γερμανικού Κέντρου Έρευνας για τον Καρκίνο (DKFZ) στη Χαϊδελβέργη και της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης εντόπισε, σε πειράματα σε ποντίκια, έναν ειδικό πληθυσμό ενδοθηλιακών κυττάρων που φαίνεται να ενισχύει την ανοσολογική άμυνα απέναντι στις μεταστάσεις του καρκίνου στο ήπαρ.

Η ανακάλυψη θα μπορούσε στο μέλλον να οδηγήσει στην ανάπτυξη νέων συνδυαστικών θεραπειών για τον καρκίνο.

Η ανοσοθεραπεία έχει ως στόχο να ενισχύσει την ικανότητα του ίδιου του οργανισμού να αναγνωρίζει και να καταστρέφει τα καρκινικά κύτταρα. Ωστόσο, αρκετοί ασθενείς ανταποκρίνονται ελάχιστα στις συγκεκριμένες θεραπείες. Ένας από τους βασικούς λόγους είναι ότι τα ανοσοκύτταρα συχνά δεν καταφέρνουν να εισέλθουν σε επαρκή αριθμό μέσα στον όγκο.

Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον Hellmut Augustin, επικεντρώθηκε στις ηπατικές μεταστάσεις, οι οποίες είναι συχνές σε προχωρημένα στάδια του καρκίνου και συχνά δύσκολα αντιμετωπίζονται με ανοσοθεραπεία.

Στο εσωτερικό των αγγείων των μεταστάσεων εντόπισαν έναν εξειδικευμένο υποπληθυσμό ενδοθηλιακών κυττάρων που παράγει μεγάλες ποσότητες λιποπρωτεϊνικής λιπάσης (LPL), ενός ενζύμου που συμμετέχει στον μεταβολισμό των λιπών.

Τα κύτταρα αυτά φαίνεται να λειτουργούν ως "οδηγοί" για τα ενεργοποιημένα Τ-λεμφοκύτταρα, δηλαδή για τα ανοσοκύτταρα που μπορούν να αναγνωρίζουν και να καταστρέφουν καρκινικά κύτταρα.

Όσο μεγαλύτερος ήταν ο αριθμός των ενδοθηλιακών κυττάρων που παρήγαγαν LPL, τόσο περισσότερα Τ-κύτταρα μπορούσαν να εισέλθουν στη μετάσταση και να επιτεθούν στα καρκινικά κύτταρα.

Η πιο ενδιαφέρουσα διαπίστωση της μελέτης ήταν ότι τα πλούσια σε LPL ενδοθηλιακά κύτταρα μπορούν να παρουσιάζουν στην επιφάνειά τους συστατικά που προέρχονται από τον όγκο. Η διαδικασία αυτή είναι γνωστή ως παρουσίαση αντιγόνων.

Υπό φυσιολογικές συνθήκες, η συγκεκριμένη λειτουργία επιτελείται κυρίως από εξειδικευμένα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος. Οι ερευνητές έδειξαν όμως ότι η LPL επιτρέπει σε αυτόν τον ειδικό πληθυσμό ενδοθηλιακών κυττάρων μέσα στους όγκους να επιτελεί επίσης αυτή τη λειτουργία.

Με αυτόν τον τρόπο, τα κύτταρα των αγγείων εμφανίζουν ένα είδος μοριακού «καταζητούμενου» του όγκου στα διερχόμενα Τ-κύτταρα. Τα ενημερώνουν, ουσιαστικά, για την παρουσία καρκινικού ιστού και διευκολύνουν την αναγνώριση της περιοχής.

Έτσι, τα Τ-κύτταρα μπορούν ευκολότερα να εγκαταλείψουν την κυκλοφορία του αίματος, να εισέλθουν στον όγκο και να ενεργοποιήσουν τις αντικαρκινικές τους λειτουργίες.

"Τα αιμοφόρα αγγεία δεν είναι απλώς παθητικοί αγωγοί που τροφοδοτούν τους όγκους με αίμα. Καθοδηγούν ενεργά το ανοσοποιητικό σύστημα και βοηθούν τα Τ-κύτταρα να αναγνωρίζουν και να επιτίθενται στις μεταστατικές καρκινικές εστίες", δήλωσε η Xiaowen Zhang, πρώτη συγγραφέας της μελέτης.

Σε μια σειρά πειραματικών μοντέλων μεταστάσεων μελανώματος στο ήπαρ, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η αύξηση των επιπέδων LPL στα ενδοθηλιακά κύτταρα επέτρεπε σε περισσότερα Τ-κύτταρα να εισέρχονται στις μεταστάσεις. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα ισχυρότερη ανοσολογική απόκριση και μεγαλύτερη υποχώρηση των όγκων.

Αντίθετα, όταν η LPL απενεργοποιήθηκε, η ανοσολογική απόκριση εξασθένησε σημαντικά.

Τα ευρήματα αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους λεγόμενους "ψυχρούς" όγκους, δηλαδή τους όγκους στους οποίους υπάρχουν ελάχιστα ανοσοκύτταρα και οι οποίοι συχνά ανταποκρίνονται ανεπαρκώς στις υπάρχουσες ανοσοθεραπείες.

Η στοχευμένη ενεργοποίηση του συγκεκριμένου μηχανισμού θα μπορούσε στο μέλλον να αποτελέσει έναν τρόπο προσέλκυσης περισσότερων ανοσοκυττάρων στο εσωτερικό αυτών των δύσκολα αντιμετωπίσιμων όγκων.

Για να διερευνήσουν κατά πόσο τα ευρήματα έχουν σχέση και με την ανθρώπινη νόσο, οι επιστήμονες ανέλυσαν δείγματα ηπατικών μεταστάσεων από διαφορετικούς τύπους καρκίνου.

Διαπίστωσαν ότι οι όγκοι που περιείχαν μεγαλύτερο αριθμό αγγείων θετικών για LPL παρουσίαζαν επίσης αυξημένη διήθηση από Τ-κύτταρα.

"Ανακαλύψαμε έναν απρόσμενο νέο μηχανισμό μέσω του οποίου το αγγειακό σύστημα ρυθμίζει την αντικαρκινική ανοσία", ανέφερε ο επικεφαλής της μελέτης Hellmut Augustin.

Η Mahak Singhal, συν-επικεφαλής της μελέτης, υπογράμμισε ότι σε πολλές μεταστατικές μορφές καρκίνου τα Τ-κύτταρα δεν καταφέρνουν να αποκτήσουν πρόσβαση στον καρκινικό ιστό.

"Τα ευρήματά μας υποδεικνύουν ότι ο στοχευμένος επαναπρογραμματισμός των αγγείων του όγκου θα μπορούσε να συμβάλει ώστε όγκοι που σήμερα είναι ανθεκτικοί στη θεραπεία να καταστούν ευαίσθητοι στην ανοσοθεραπεία", σημείωσε.

Η μελέτη δεν αποτελεί ακόμη θεραπευτική εφαρμογή, καθώς τα βασικά πειράματα πραγματοποιήθηκαν σε ζωικά μοντέλα.

Ωστόσο, προσθέτει ένα νέο και ιδιαίτερα ενδιαφέρον κομμάτι στην κατανόηση της σχέσης ανάμεσα στα αιμοφόρα αγγεία, το ανοσοποιητικό σύστημα και τον καρκίνο — και ενδεχομένως ανοίγει έναν νέο δρόμο για την ενίσχυση της αντικαρκινικής ανοσοθεραπείας.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Festival Alzheimer 2026: Καινοτομία στην πρόληψη και διαχείριση της άνοιας
Επιστροφή στους αγώνες μετά από τραυματισμό: Ποια τεστ δίνουν το “πράσινο φως”
Τεχνητή νοημοσύνη και ψηφιακή υγεία αλλάζουν την Καρδιολογία