Στις εξελίξεις που σχετίζονται με τη διακοπή του καπνίσματος και τη μείωση της βλάβης στην υγεία, αναφέρθηκαν οι ομιλητές των δύο αρχικών πάνελ στο πλαίσιο της 9ης Συνόδου για τη Μείωση της Βλάβης από το Κάπνισμα.

Το πρώτο σκέλος της συζήτησης άνοιξε ο Ιγνάτιος Οικονομίδης, καθηγητής Καρδιολογίας και πρόεδρος της Διεθνούς Επιστημονικής Εταιρείας για τον Έλεγχο του Καπνίσματος και τη Μείωση της Βλάβης από το Κάπνισμα (SCOHRE). Όπως ανέφερε, αντικειμενικός στόχος για τη Δημόσια Υγεία είναι η αποφυγή της έναρξης του καπνίσματος ειδικά από τους νέους, η διακοπή του από όσους καπνίζουν και η μείωση της βλάβης στην υγεία των καπνιστών.

Αναφέρθηκε στα φάρμακα για τη διακοπή του καπνίσματος, όπως η βαρενικλίνη και η συτισινικλίνη και ανέφερε μελέτες από την διεθνή βιβλιογραφία σύμφωνα με τις οποίες η χρήση των εναλλακτικών προϊόντων καπνού και νικοτίνης μπορεί να έχει θετικές εκβάσεις για τους καπνιστές, γεγονός που θα πρέπει να αξιολογείται κατά τη χάραξη πολιτικών. Τέλος, ανέδειξε την αξία της αυστηρής ρύθμισης των καπνικών προϊόντων, ώστε να αποτρέπεται η χρήση τους από ανήλικους.

Η Αναστασία Μπαρμπούνη, παιδίατρος, επιδημιολόγος, καθηγήτρια Δημόσιας Υγείας και μέλος του διοικητικού συμβουλίου του SCOHRE καλωσόρισε τους συμμετέχοντες στο συνέδριο, λέγοντας πως ο έλεγχος του καπνίσματος απαιτεί προσεκτική προσέγγιση και ανοικτό διάλογο.

Ο Ray Niaura, καθηγητής Κοινωνικών Επιστημών, Σχολή Δημόσιας Υγείας Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης αναφέρθηκε στη χρήση προϊόντων καπνού από παιδιά στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, η κατανάλωση τσιγάρων έως την ηλικία των 17 σχεδόν είναι ανύπαρκτη, ενώ αντίθετα αρχίζει και αυξάνεται στις μεγαλύτερες ηλικίες και κορυφώνεται μετά τα 35 έτη.

Την ίδια ώρα, το άτμισμα βρίσκεται ψηλά στις προτιμήσεις των νέων και κορυφώνεται στις ηλικίες 21 έως 34 ετών. Στις ηλικίες 12 - 17 ετών, τα ηλεκτρονικά τσιγάρα κατέχουν μακράν την πρώτη θέση, ακολουθούνται από τα pouches και στη συνέχεια από τα τσιγάρα, τα οποία βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά ποσοστά προτίμησης.

Ο καθηγητής τόνισε πως από το 2019 παρατηρείται τεράστια μείωση στην κατανάλωση τσιγάρων και προϊόντων καπνού και νικοτίνης. Έτσι λοιπόν, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η χρήση τους από το ~ 28% το 2029 μειώθηκε στο ~7,5% το 2025.

Την ίδια περίοδο υπάρχει αύξητική τάση στην κατανάλωση των pouches νικοτίνης, όμως τα απόλυτα ποσοστά παραμένουν χαμηλά και μάλιστα μεγάλο μέρος αυτής της χρήσης αφορά περιστασιακή χρήση λίγων μερών τον μήνα και όχι καθημερινή. Παράλληλα, όπως είπε, οι μαθητές δείχνουν μείωση στη χρήση όλων των ουσιών, με την κάνναβη να βρίσκεται πιο χαμηλά στις προτιμήσεις από το αλκοόλ και τις παράνομες ουσίες. Στον αντίποδα, ανεβαίνει η καθημερινή κατανάλωση ενεργειακών ποτών (20% των νέων).

Ο David T. Sweanor, πρόεδρος συμβουλίου του Κέντρου για τη Νομοθεσία της Υγείας, στο Πανεπιστήμιο της Οτάβα του Καναδά υπογράμμισε πόσο έχει αλλάξει η κατάσταση στους νέους σήμερα. Θυμάται ότι όταν πρωτοξεκίνησε να ασχολείται με τις δράσεις μείωσης του επιπολασμού του καπνίσματος στην χώρα του, το 42% των νέων μεταξύ 15-19 ετών ήταν καθημερινοί καπνιστές με αρκετούς ακόμα που ήταν περιστασιακοί. Όμως η κατάσταση αυτή σήμερα έχει αλλάξει δραματικά , τα ποσοστά των νέων που καπνίζουν συμβατικό τσιγάρο είναι απειροελάχιστα ενώ και η συνολική χρήση εναλλακτικών προϊόντων νικοτίνης σε αυτές τις ηλικίες είναι κατά πολύ μικρότερη. Υπάρχει, λοιπόν, μείωση της χρήσης καπνού στους νέους σε σχέση με το μακρινό παρελθόν. Η μείωση αυτή συνοδεύεται από μείωση των τακτικών επαφών τους με άλλα άτομα. «Είναι εντυπωσιακό, αλλά δεν ξέρουμε τι την προκαλεί», είπε.

Σχολιάζοντας συνολικά τα στοιχεία που δείχνουν μείωση της καπνιστικής συνήθειας, επισήμανε πως πρόκειται για μία σημαντική μετάβαση. Σημείωσε πως η υποκατάσταση του συμβατικού τσιγάρου με εναλλακτικά προϊόντα είναι αποτελεσματική αντικαπνιστική πολιτική, όπως δείχνουν τα αποτελέσματα στο σύνολο του πληθυσμού .

Τέλος, σύμφωνα με τον κ. Sweanor, τα παιδιά υιοθετούν επικίνδυνες συμπεριφορές και οι γονείς και οι δάσκαλοι πρέπει να τα καθοδηγούν και να τα υποστηρίζουν μέχρι να τελειώσουν το σχολείο.

Ο ομότιμος καθηγητής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Λούισβιλ των ΗΠΑ Brad Rodu, υπογράμμισε πως το άτμισμα στους νέους αυξήθηκε και μειώθηκε σημαντικά το κάπνισμα μεταξύ του 2011 και του 2025. Εκτίμησε ότι το άτμισμα υποκατέστησε το κάπνισμα, καθώς η συνολική κατανάλωση νικοτίνης υποχώρησε, γεγονός που υποδηλώνει ότι αντικατέστησε τη χρήση τσιγάρων αντί να οδηγήσει σε πρόσθετη κατανάλωση νικοτίνης. Ανέφερε ότι οι περισσότεροι καπνιστές είναι πάνω από 35 ετών και πρότεινε να γίνει το άτμισμα πιο προσβάσιμο σε αυτές τις ηλικιακές ομάδες.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η ομιλία του κ. Neal Benowitz, ομότιμου καθηγητή Ιατρικής Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια, ο οποίος είναι ειδικός στη φαρμακολογία της νικοτίνης, με 700 σχετικές δημοσιεύσεις.

Ο καθηγητής είπε πως η εξάρτηση που προκαλεί η νικοτίνη έχει επίδραση στη συμπεριφορά, μέσω μίας σειράς μηχανισμών. Οι επιπτώσεις της νικοτίνης είναι οι εξής: εξάρτηση (βέβαιη), καρδιαγγειακά νοσήματα (πιθανά), τοξικότητα στην αναπαραγωγή (πιθανή), προβλήματα ανάπτυξης εγκεφάλου στους εφήβους (πιθανό), κίνδυνος μετάδοσης μολυσματικών ασθενειών (πιθανός), καρκίνος (πιθανός), χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (απίθανο).

Όπως εξήγησε, οι καπνιστές καπνίζουν για διαφορετικούς λόγους οι οποίοι σχετίζονται με τη διάθεσή τους. Εκτός από τις επιπτώσεις, έκανε λόγο για οφέλη, καθώς η νικοτίνη μπορεί να βοηθήσει στην κολίτιδα, στη ΔΕΠΥ, στη σχιζοφρένεια, στη νόσο Πάρκινσον, στα αυτοάνοσα και στον πόνο. Στα μη ιατρικά οφέλη περιλαμβάνονται η ευχαρίστηση, η διέγερση, η γνωστική ενίσχυση, χαλάρωση, η βελτίωση της διάθεσης, η βελτίωση των αθλητικών επιδόσεων κ.ά.

Επικαλούμενος στοιχεία από τις ΗΠΑ, είπε πως η νικοτίνη έχει ανιχνευτεί στα ούρα του 67% των παικτών μπέιζμπολ, στο 42% των παικτών φούτμπολ, στο 39% των αθλητών που κάνουν άρση βαρών, στο 39% όσων παίζουν χόκεϊ και στο 37% όσων παίζουν βόλεϊ.

Τέλος, τόνισε ότι δεν έχουν όλες οι μορφές πρόσληψης νικοτίνης τις ίδιες επιπτώσεις στην υγεία και τα προϊόντα χωρίς καύση φαίνεται να έχουν χαμηλότερο προφίλ κινδύνου γιατί η απουσία καύσης περιορίζει σημαντικά την έκθεση σε ουσίες που συνδέονται με τις σοβαρότερες βλάβες του καπνίσματος, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι είναι ακίνδυνα.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Βαφές μαλλιών: Ποιες είναι οι επιπτώσεις στην τρίχα και το δέρμα
Eurostat: Σχεδόν 1 στους 3 θανάτους στην ΕΕ οφείλεται σε παθήσεις του κυκλοφορικού συστήματος
Γιατί είναι απαραίτητος ο ετήσιος έλεγχος της όρασης μετά την ηλικία των 60;