Από τη χειρουργική και ακτινοθεραπευτική αντιμετώπιση ως τις σύγχρονες συστηματικές θεραπείες, η θεραπευτική προσέγγιση του καρκίνου του μαστού αφήνει πίσω την εποχή του «μια θεραπεία για όλους» και περνά στην εποχή της εξατομίκευσης. Αυτή η μετάβαση σημαίνει για κάποιες γυναίκες πιο αποτελεσματικές, στοχευμένες και ακριβείς θεραπείες νέας γενιάς. Για άλλες μπορεί να σημάνει λιγότερη θεραπεία, πιο επιλεκτική χειρουργική επέμβαση και ακτινοβολία, ή ακόμη και παράλειψη παρεμβάσεων που δεν θα προσφέρουν ουσιαστικό όφελος, χωρίς επίπτωση στο θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Η κ. Κωνσταντίνα Μπόνιου (φωτογραφία), ακτινοθεραπεύτρια - ογκολόγος διευθύντρια ΕΣΥ στο ΑΝΘ "Θεαγένειο" και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Ερεύνης Καρκίνου, μιλά στο iatronet.gr για τη σύγχρονη θεραπευτική προσέγγιση, που συμπυκνώνεται στο τρίπτυχο: 

  • Ο καρκίνος του μαστού δεν καθορίζεται πια μόνο από το στάδιο.
  • Η χειρουργική γίνεται λιγότερο εκτεταμένη για επιλεγμένους ασθενείς.
  • Η ακτινοβολία γίνεται πιο σύντομη και πιο επιλεκτική.

Η ίδια θα αναφερθεί στις τελευταίες εξελίξεις σε ομιλία της με θέμα "Ακτινοθεραπεία; Τι μπορούμε να παραλείψουμε σε ασθενείς με πολύ χαμηλού κινδύνου διηθητικό καρκίνωμα", στο πλαίσιο του 9ου Συνεδρίου Χειρουργικής Ογκολογίας Μαστού, που διοργανώνουν στη Θεσσαλονίκη η Ελληνική Εταιρεία Ερεύνης Καρκίνου και το Χειρουργικό Ογκολογικό Τμήμα Μαστού του "Θεαγένειου" από τις 9 ως τις 11 Οκτωβρίου. 

Μια φαινομενική αντίφαση

Όπως αναφέρει η κ. Μπόνιου, η θεραπεία του καρκίνου του μαστού το 2026 διαμορφώνεται από δύο φαινομενικά αντίθετες τάσεις: Η συστηματική θεραπεία γίνεται όλο και πιο σύνθετη, με μοριακούς βιοδείκτες, συζευγμένα αντισώματα, αναστολείς CDK4/6, αναστολείς PARP, ανοσοθεραπεία και ορμονοθεραπείες επόμενης γενιάς να δημιουργούν περισσότερες ευκαιρίες για κλιμάκωση της θεραπείας. Ταυτόχρονα, οι πρόοδοι στην απεικόνιση, τη συστηματική θεραπεία, την χειρουργική και την ακτινοθεραπεία επιτρέπουν στους γιατρούς να μειώνουν την τοπική θεραπεία σε επιλεγμένους ασθενείς χωρίς να θυσιάζεται ο έλεγχος της νόσου.

Μια εκτενής ανασκόπηση που δημοσιεύτηκε στο τεύχος Οκτωβρίου 2026 των Mayo Clinic Proceedings, αποτυπώνει αυτή τη μετάβαση σε ολόκληρο το φάσμα του καρκίνου του μαστού, από τη θεραπεία πρώιμου σταδίου με στόχο την ίαση, έως την όλο και πιο καθοδηγούμενη από βιοδείκτες ακολουθία για τις μεταστάσεις. Το βασικό μήνυμα της ανασκόπησης δεν είναι απλώς ότι υπάρχουν περισσότερες θεραπείες διαθέσιμες, αλλά ότι η ογκολογία του μαστού γίνεται όλο και περισσότερο ένας τομέας επιλογής της κατάλληλης έντασης θεραπείας.

Μπορεί να παραλειφθεί εντελώς η ακτινοθεραπεία;

"Η ακτινοθεραπεία περνάει μια παράλληλη μεταμόρφωση", επισημαίνει η ακτινοθεραπεύτρια – ογκολόγος και εξηγεί: Για επιλεγμένους ασθενείς με ευνοϊκή πρώιμη νόσο, η μερική ακτινοβόληση του μαστού που χορηγείται σε περίπου πέντε συνεδρίες προσφέρει τοπικό έλεγχο που δεν υστερεί σε σύγκριση με την ακτινοβόληση ολόκληρου του μαστού, με πλεονεκτήματα σε τοξικότητα, άνεση και φορτίο θεραπείας. Οι υπερ-υποκλασματοποιημένες προσεγγίσεις έχουν επίσης μειώσει δραματικά τη διάρκεια της θεραπείας, με τη FAST-Forward μελέτη να υποστηρίζει ένα πρόγραμμα μιας εβδομάδας για κατάλληλους ασθενείς. Η προσέγγιση αυτή προσφέρει τεράστια ψυχολογική, σωματική και οικονομική ανακούφιση στις ασθενείς.

Την ίδια στιγμή, οι κλινικοί ρωτούν ολοένα και περισσότερο αν η ακτινοθεραπεία μπορεί να παραλειφθεί εντελώς σε ορισμένους πληθυσμούς χαμηλού κινδύνου. "Για μεγαλύτερες γυναίκες με μικρούς όγκους που είναι θετικοί σε ορμονικούς υποδοχείς και λαμβάνουν ενδοκρινική θεραπεία, η παράλειψη της ακτινοβολίας μπορεί να αυξάνει την τοπική υποτροπή αλλά δεν επηρεάζει απαραίτητα τη συνολική επιβίωση. Η μοριακή επιλογή μπορεί να βελτιώσει περαιτέρω αυτή την προσέγγιση", σημειώνει

Η ακτινοθεραπεία μετά τη μαστεκτομή επανεξετάζεται

Όπως παρατηρεί η κ. Μπόνιου, η κατεύθυνση της πορείας είναι σαφής: "Η ακτινοθεραπεία απομακρύνεται από μια ομοιόμορφη μετεγχειρητική απαίτηση προς μια παρέμβαση προσαρμοσμένη στον κίνδυνο, βασισμένη στην ηλικία, τη βιολογία, την ανατομία, την κατάσταση των λεμφαδένων, τον γενετικό κίνδυνο και την προτίμηση του ασθενούς".

Η ογκολογία ακριβείας εξακολουθεί να εξαρτάται από την πρόσβαση

Η επιστημονική εξειδίκευση στην φροντίδα του καρκίνου του μαστού συνεχίζει να αυξάνεται, αλλά η ανασκόπηση αναδεικνύει επίσης μια επίμονη παγκόσμια αντίφαση: Οι χώρες με χαμηλότερη επίπτωση καρκίνου του μαστού μπορεί να έχουν σημαντικά υψηλότερη θνησιμότητα, επειδή οι ασθενείς παρουσιάζονται με πιο προχωρημένη νόσο και έχουν λιγότερη πρόσβαση σε ιδανική διάγνωση και θεραπεία. 

"Η θεραπεία του καρκίνου του μαστού το 2026 δεν κινείται πλέον προς ένα ενιαίο καθολικό πρότυπο. Κινείται προς πολλαπλές βιολογικά καθορισμένες οδούς θεραπείας", υπογραμμίζει η διευθύντρια ΕΣΥ και συμπληρώνει: "Για πρώιμη νόσο χαμηλού κινδύνου, η κατεύθυνση είναι προς λιγότερες χειρουργικές επεμβάσεις, συντομότερη και πιο επιλεκτική ακτινοβολία και αποφυγή περιττής συστηματικής θεραπείας". 

Οκτώβριος, μήνας ευαισθητοποίησης 

Ο Οκτώβριος είναι παγκοσμίως καθιερωμένος Μήνας Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο του Μαστού, στο πλαίσιο της γνωστής διεθνούς εκστρατείας με σύμβολο τη ροζ κορδέλα. 

Η πρωτοβουλία στοχεύει στην προώθηση του προσυμπτωματικού ελέγχου και στη μείωση του κινδύνου της νόσου, η οποία επηρεάζει 2,4 εκατομμύρια γυναίκες παγκοσμίως.

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, στο πλαίσιο του προγράμματος "Προλαμβάνω - Φώφη Γεννηματά", πάνω από 416.000 έχουν υποβληθεί σε ψηφιακές μαστογραφίες και έχουν εντοπιστεί περίπου 20.000 γυναίκες με ύποπτα ευρήματα.

"Όταν εντοπιστεί στα πρώιμα στάδια το ποσοστό σχετικής επιβίωσης 5 ετών είναι πάνω από 99%. Η πρόοδος στις μεθόδους έγκαιρης ανίχνευσης και θεραπείας έχει αυξήσει σημαντικά τα ποσοστά επιβίωσης του καρκίνου του μαστού τα τελευταία χρόνια", καταλήγει η κ. Μπόνιου. 

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Εποχικές λοιμώξεις: Πρόληψη και Αντιμετώπιση
ΕΚΠΑ: Τι δείχνουν τα διεθνή επιστημονικά δεδομένα για την πλασμαφαίρεση
Αγαπηδάκη: Στις 13 Οκτωβρίου ξεκινά το νέο "Προλαμβάνω"