Η επικουρική ανοσοθεραπεία φαίνεται να είναι αποτελεσματική και ασφαλής σε ασθενείς με μελάνωμα του δέρματος διαφορετικών ηλικιακών ομάδων, συμπεριλαμβανομένων των ηλικιωμένων. Παράλληλα, η εμφάνιση ανοσολογικά σχετιζόμενων ανεπιθύμητων ενεργειών συνδέθηκε με καλύτερη επιβίωση χωρίς υποτροπή της νόσου, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε ο Pedro Naranjo Álamo, από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Doctor Negrín της Γκραν Κανάρια, στο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Δερματολογίας και Αφροδισιολογίας (EADV), στη Βιέννη.

Η επικουρική ανοσοθεραπεία μπορεί να παρατείνει την επιβίωση χωρίς υποτροπή σε ασθενείς με μελάνωμα. Ωστόσο, η θεραπεία συνοδεύεται συχνά από ανοσολογικά σχετιζόμενες ανεπιθύμητες ενέργειες (iRAE), οι οποίες ενδέχεται να προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία στους ηλικιωμένους και να επηρεάζουν την απόφαση για τη χορήγησή της.

Η ερευνητική ομάδα του Álamo αξιολόγησε αναδρομικά 79 ασθενείς με μελάνωμα σταδίου IIB έως IV, οι οποίοι έλαβαν επικουρική ανοσοθεραπεία από τον Οκτώβριο του 2018 έως τον Οκτώβριο του 2025. Από αυτούς, οι 34 ήταν άνω των 65 ετών, με μέση ηλικία τα 72,4 έτη και μέσο δείκτη συννοσηρότητας Charlson (CCI) 3,6.

Ο συχνότερος ιστολογικός τύπος ήταν το επιφανειακώς επεκτεινόμενο μελάνωμα (38,2%), ενώ το μέσο πάχος του όγκου κατά Breslow ανερχόταν σε 4,97 mm. Εξέλκωση παρουσίαζε το 68,1% των ασθενών. Λεμφαγγειακή διήθηση, δορυφορικές εστίες ή μεταστάσεις καθ’ οδόν προς τους λεμφαδένες καταγράφηκαν στο 29,4% των περιπτώσεων για κάθε χαρακτηριστικό. Μετάλλαξη του γονιδίου BRAF εντοπίστηκε επίσης στο 29,4% των ασθενών.

Ανοσολογικές ανεπιθύμητες ενέργειες σε σχεδόν δύο στους τρεις ασθενείς

Η πλειονότητα των ασθενών (58,8%) είχε μελάνωμα σταδίου IIIC, ενώ το 85,3% έλαβε pembrolizumab ως επικουρική θεραπεία. Το 11,8% διέκοψε τη θεραπεία λόγω εξέλιξης της νόσου και το 8,8% εξαιτίας ανεπιθύμητων ενεργειών.

Ανοσολογικά σχετιζόμενες ανεπιθύμητες ενέργειες εμφάνισε το 64,7% των ασθενών. Στο 5,9% των περιπτώσεων, οι αντιδράσεις έφτασαν στον βαθμό σοβαρότητας 3. Δεν καταγράφηκαν ανεπιθύμητες ενέργειες βαθμού 4 ή 5.

Η εμφάνιση αυτών των ανεπιθύμητων ενεργειών συσχετίστηκε με μείωση κατά 60% του κινδύνου εξέλιξης της νόσου, ανεξάρτητα από την ηλικία, το πάχος του όγκου κατά Breslow και την παρουσία εξέλκωσης.

Δεν παρατηρήθηκαν διαφορές στη συχνότητα ή στη σοβαρότητα των ανεπιθύμητων ενεργειών μεταξύ των ασθενών ηλικίας 65-75 ετών και εκείνων άνω των 75 ετών. Ούτε η επιβίωση χωρίς υποτροπή διέφερε μεταξύ των δύο ομάδων.

Κατά τη σύγκριση ασθενών άνω και κάτω των 65 ετών, διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά στον δείκτη συννοσηρότητας Charlson (p<0,01), αλλά όχι στην επιβίωση χωρίς υποτροπή.

Η ηλικία επηρεάζει τις επείγουσες παραπομπές για ύποπτο μελάνωμα

Η ηλικία φαίνεται να επηρεάζει και την ταχύτητα παραπομπής των ασθενών για διερεύνηση ύποπτων δερματικών βλαβών. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε ο Nikesh Patel, από το νοσοκομείο St Heliers του Λονδίνου (περίληψη 596), το ποσοστό των επειγουσών παραπομπών για πιθανό μελάνωμα μειωνόταν όσο αυξανόταν η ηλικία.

Ειδικότερα, επείγουσα παραπομπή πραγματοποιήθηκε στο 68,53% των ατόμων ηλικίας 25-59 ετών, στο 65,58% των ατόμων ηλικίας 60-69 ετών, στο 59,22% των ατόμων ηλικίας 70-79 ετών και στο 51,53% των ατόμων άνω των 80 ετών.

Η απόλυτη διαφορά μεταξύ της νεότερης ηλικιακής ομάδας και των ατόμων άνω των 80 ετών ανήλθε σε 17 ποσοστιαίες μονάδες. Επιπλέον, οι ασθενείς ηλικίας 25-59 ετών είχαν περίπου διπλάσιες πιθανότητες επείγουσας παραπομπής για υποψία καρκίνου σε σύγκριση με τους άνω των 80 ετών.

Αντίθετη τάση παρατηρήθηκε στο βασικοκυτταρικό καρκίνωμα. Αν και το ποσοστό των επειγουσών παραπομπών ήταν συνολικά χαμηλό, αυξανόταν με την ηλικία: από 0,39% στην ομάδα 25-59 ετών σε 0,74% στην ομάδα 60-69 ετών, 1,14% στην ομάδα 70-79 ετών και 1,93% στους άνω των 80 ετών.

Στο ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα του δέρματος, τα ποσοστά επειγουσών παραπομπών ήταν σημαντικά υψηλότερα και επίσης αυξημένα στις μεγαλύτερες ηλικίες, φτάνοντας το 45,72% στους ασθενείς ηλικίας 70-79 ετών και το 46,58% στους άνω των 80 ετών.

Τα χαρακτηριστικά του μελανώματος σε ασθενείς άνω των 80 ετών

Η Sara De Benito Mendieta, από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Fundación Alcorcón, παρουσίασε ανάλυση των χαρακτηριστικών του μελανώματος σε ασθενείς ηλικίας 80 ετών και άνω (περίληψη 2254). Ο συχνότερος υπότυπος ήταν το μελάνωμα επί εδάφους κακοήθους φακής (lentigo maligna).

Μεταξύ των διηθητικών μελανωμάτων, κυριαρχούσαν το μελάνωμα επί εδάφους κακοήθους φακής, το επιφανειακώς επεκτεινόμενο και το οζώδες μελάνωμα. Χρόνιες βλάβες από την έκθεση στον ήλιο καταγράφηκαν στο 59,9% των ασθενών.

Η συχνότερη εντόπιση των όγκων ήταν στην κεφαλή και τον τράχηλο (55,1%), ενώ ακολουθούσαν ο κορμός (27,5%) και οι ακρικές περιοχές του σώματος (7,8%).

Το πάχος των διηθητικών μελανωμάτων κατά Breslow παρουσίαζε σημαντική διακύμανση: το 37,2% είχε πάχος έως 0,8 mm, ενώ το 25,8% ξεπερνούσε τα 4 mm. Εξέλκωση παρατηρήθηκε στο 29% των περιπτώσεων.

Η πλειονότητα των ασθενών διαγνώστηκε σε πρώιμο στάδιο της νόσου (στάδια I-II: 84,8%). Η συχνότερη θεραπευτική αντιμετώπιση ήταν η χειρουργική επέμβαση, ενώ βιοψία του λεμφαδένα-φρουρού πραγματοποιήθηκε στο 55,4% των περιπτώσεων στις οποίες ενδεικνυόταν. Οι συστηματικές θεραπείες χρησιμοποιήθηκαν σπάνια.

Κατά τη διάμεση περίοδο παρακολούθησης των 23,4 μηνών, το 16,2% των ασθενών παρουσίασε εξέλιξη της νόσου. Συνολικά, το 52,7% απεβίωσε, αλλά μόνο το 10,8% κατέληξε από το μελάνωμα.

Στα πέντε έτη, η συνολική επιβίωση ανερχόταν σε 36,2%, ενώ η ειδική για το μελάνωμα επιβίωση έφτανε το 77,4%.

Τα ευρήματα υπογραμμίζουν ότι η μεγαλύτερη ηλικία δεν θα πρέπει από μόνη της να αποτελεί λόγο αποκλεισμού από την επικουρική ανοσοθεραπεία για το μελάνωμα.

Παράλληλα, οι διαφορές στα ποσοστά επείγουσας παραπομπής αναδεικνύουν την ανάγκη για έγκαιρη και ισότιμη διερεύνηση ύποπτων δερματικών βλαβών ανεξαρτήτως ηλικίας.

Ωστόσο, επειδή τα δεδομένα για την ανοσοθεραπεία προέρχονται από μικρή αναδρομική μελέτη, απαιτούνται μεγαλύτερες έρευνες για την επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Πώς υπολογίζουμε το σπλαχνικό λίπος - Τι αποκαλύπτει για την υγεία η περίμετρος της μέσης
Τα Διαγνωστικά Κέντρα ΒΙΟΤΥΠΟΣ και η GE HealthCare  φέρνουν το μέλλον στη Μαγνητική Τομογραφία
Έρευνα FairLife: Χαρτογράφηση αναγκών ανθρώπων που επηρεάζονται από τον καρκίνο του πνεύμονα