Σημαντική απώλεια βάρους, ισχυρά καρδιομεταβολικά οφέλη και υψηλά ποσοστά διατήρησης παρουσίασαν Έλληνες ασθενείς που έλαβαν θεραπεία με τιρζεπατίδη για χρονικό διάστημα 12 μηνών, σύμφωνα με τα ευρήματα της πρώτης ελληνικής μελέτης πραγματικών συνθηκών (real-world study) με περίοδο παρακολούθησης ενός έτους.

Οι ασθενείς έχασαν κατά μέσο όρο 1 στα 5 κιλά του αρχικού τους σωματικού βάρους (19,9%), με την απώλεια να συνεχίζεται και μετά το εξάμηνο για 7 στους 10 συμμετέχοντες. Ένας στους τέσσερις διέκοψε τη θεραπεία μεταξύ 6 και 12 μηνών, προβάλλοντας ως λόγους την επίτευξη στόχων, τις παρενέργειες και το κόστος της θεραπείας.

Η μελέτη

Η πολυκεντρική, αναδρομική μελέτη παρατήρησης πραγματικών συνθηκών πραγματοποιήθηκε από το Ελληνικό Δίκτυο Ενδοκρινολόγων, με πρώτο συγγραφέα τον πρόεδρο του Δικτύου, ενδοκρινολόγο στην Καβάλα, Νικόλαο Αγγελόπουλο (φωτογραφία). Πραγματοποιήθηκε σε 249 ενήλικες που έλαβαν θεραπεία με τιρζεπατίδη σε 13 συνεργαζόμενα ιατρεία αντιμετώπισης της παχυσαρκίας στην Ελλάδα. 

Η μέση ηλικία των συμμετεχόντων ήταν 49,2 ετών (± 10,8 έτη), ενώ το 65,5% (163 στους 249) ήταν γυναίκες. Το μέσο σωματικό βάρος κατά την έναρξη της μελέτης ήταν 113,6 κιλά (± 28,5), με αντίστοιχο Δείκτη Μάζας Σώματος 39,2 (± 8,2). Οι 34 από τους συμμετέχοντες (13,7%) είχαν σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Οι 83 (33,3%) είχαν λάβει στο παρελθόν κάποιον αγωνιστή των υποδοχέων GLP-1 και 83 (33,3%) λάμβαναν θεραπεία με στατίνες. 

Ποσοστά απώλειας βάρους στους 12 μήνες

Μεταξύ των ασθενών για τους οποίους υπήρχαν διαθέσιμες μετρήσεις, η μέση απώλεια βάρους ήταν 19,9% (±8,6%) στους 12 μήνες. Εξ αυτών: 

  • το 88,9% πέτυχε απώλεια βάρους ίση ή μεγαλύτερη του 10% του αρχικού,
  • το 50% είχε απώλεια βάρους ίση ή μεγαλύτερη του 20% και 
  • το 27,2% έχασε το 25% του αρχικού του βάρους ή και περισσότερο.

Η απώλεια συνεχίζεται μετά το 6μηνο

Μεταξύ των 179 ασθενών που αξιολογήθηκαν τόσο στους 6 όσο και στους 12 μήνες θεραπείας: 

  • το 70,4% παρουσίασε επιπλέον απώλεια βάρους μεγαλύτερη του 2% κατά το δεύτερο εξάμηνο, ενώ 
  • το 10,1% παρουσίασε επαναπρόσληψη βάρους, πάνω από 2%. 

Πιο συγκεκριμένα, οι ασθενείς με διαθέσιμα ζεύγη μετρήσεων είχαν μέση απώλεια βάρους 

  • 16,7 κιλών (± 8,6) στο 6μηνο (από 114,9 ± 29,2 kg σε 98,2 ± 26,9 kg).
  • 23,6 κιλών (± 12,5) στο 12μηνο (από 117,0 ± 30,3 kg σε 93,4 ± 25,7 kg).

Η ποσοστιαία μεταβολή ήταν κατά μέσο όρο από 14,6% στο εξάμηνο στο 19,9% στο δωδεκάμηνο. 

Ποσοστά διακοπής και αιτιολογία

Οι 170 από τους 249 ασθενείς (68,3%) συνέχισαν τη θεραπεία ως το 12μηνο, γεγονός που δείχνει την προσήλωση στον στόχο παρά το κόστος. Οι 64 (25,7%) τη διέκοψαν αποδεδειγμένα στο διάστημα μεταξύ 6 και 12 μηνών. Για άλλους 15 (6%) δεν υπάρχουν στοιχεία καθώς χάθηκαν κατά την παρακολούθηση. 

Μεταξύ των 64 που διέκοψαν αποδεδειγμένα κατά τη διάρκεια του 12μηνου παρατήρησης, οι κυριότεροι λόγοι διακοπής ήταν:

  • η επίτευξη του θεραπευτικού στόχου για 21 ασθενείς (32,8%),
  • οι ανεπιθύμητες ενέργειες για 17 (26,6%),
  • το κόστος της θεραπείας για 14 (21,9%) και 
  • η ανεπαρκής ανταπόκριση στη θεραπεία για 12 ασθενείς (18,8%).

Όπως παρατηρεί ο κ. Αγγελόπουλος, καθώς προχωρούσε η θεραπεία, αυξάνονταν ως λόγος διακοπής οι ανεπιθύμητες ενέργειες, με συχνότερες τις γαστρεντερικές ενοχλήσεις. "Σύμφωνα με τη δική μας ανάγνωση, ο ασθενής στην αρχή αντέχει, καθώς υπερτερεί ο στόχος της απώλειας βάρους. Όσο προχωρά ο χρόνος και υπάρχει θεραπευτικό όφελος, οι ανεπιθύμητες ενέργειες υπερτερούν ως αίτιο διακοπής". 

Καρδιομεταβολικά οφέλη

Εκτός από την απώλεια βάρους, η 12μηνη θεραπεία με τιρζεπατίδη συνοδεύτηκε από σημαντικά καρδιομεταβολικά οφέλη, όπως αποτυπώθηκαν στα βιοχημικά αποτελέσματα των συμμετεχόντων πριν και μετά τη θεραπεία. Ειδικά στα τριγλυκερίδια και στα επίπεδα σακχάρου, η βελτίωση συνεχίζεται σε στατιστικά σημαντικό βαθμό και μεταξύ 6ου και 12ου μήνα. Συγκεκριμένα: 

  • Η μέση τιμή της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (HbA1c) μειώθηκε από 5,61 ±0,57% κατά την έναρξη σε 5,31 ±0,44% στους 6 μήνες και σε 5,21 ±0,40% στους 12 μήνες. Αξιοσημείωτο είναι ότι τα επίπεδα σακχάρου συνέχισαν να μειώνονται σημαντικά μεταξύ του 6ου και του 12ου μήνα.
  • Η "κακή" χοληστερόλη (LDL) μειώθηκε από 110,1 ±32,9 mg/dL κατά την έναρξη σε 99,9 ±31,0 mg/dL στους 6 μήνες και παρέμεινε μειωμένη στα 98,2 ±29,7 mg/dL στους 12 μήνες, χωρίς περαιτέρω σημαντική μεταβολή μεταξύ του 6ου και του 12ου μήνα. 
  • Τα τριγλυκερίδια μειώθηκαν σταδιακά από 117,0 ±54,4 σε 103,3 ±41,4 και 98,8 ±41,2 mg/dL, αντίστοιχα, με περαιτέρω σημαντική μείωση μεταξύ του 6ου και του 12ου μήνα. 
  • Δεν παρατηρήθηκε σημαντική συνολική διαχρονική μεταβολή στην "καλή" χοληστερόλη (HDL).
  • Σημαντικές συνολικές μειώσεις παρουσίασαν οι δείκτες ηπατικών ενζύμων (AST, ALT, y-GT).

Επικέντρωση στη νοσογόνο παχυσαρκία

Όσο περισσότερα κιλά έχει κάποιος στην έναρξη της θεραπείας τόσο μεγαλύτερο όφελος θα έχει από αυτήν. Με βάση αυτό το δεδομένο, όπως επισημαίνει στο iatronet.gr ο Ν. Αγγελόπουλος, ένα επόμενο πρόγραμμα κοινωνικής παρέμβασης με κρατική αρωγή θα έπρεπε να επικεντρωθεί στα άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία (ΔΜΣ άνω του 40), τα οποία αξίζει να λάβουν τη θεραπεία σε βάθος 12μήνου.

Επίσης, η επέκταση στο 12μηνο συνιστάται σε όσους δεν πέτυχαν 20% απώλεια βάρους στο 6μηνο, αλλά πέτυχαν τουλάχιστον 12,5%. Αυτοί, σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, φαίνεται πως έχουν σημαντικές πιθανότητες να πετύχουν τον στόχο του 20% στον ένα χρόνο. 

Άλλα «κρυφά» ευρήματα της μελέτης με τη δική τους σημασία, σύμφωνα με τον ενδοκρινολόγο, είναι ότι: 

  • Δεν ισχύει η γενική αρχή ότι όσο μεγαλύτερη είναι η δόση τόσο βελτιώνεται το αποτέλεσμα. Η αντιμετώπιση είναι εξατομικευμένη και μπορεί να επιτύχει αποτέλεσμα χωρίς να ανέβει στη μέγιστη δόση. Στη μελέτη, η μέση δόση τιρζεπατίδης στους 12 μήνες ήταν 9,71 mg. 
  • Το κέντρο στο οποίο αντιμετωπίζεται κάθε ασθενής μπορεί να διπλασιάσει ή αντίθετα να υποδιπλασιάσει την αποτελεσματικότητα. 
  • Δεν φάνηκε σημαντική διαφορά στην κατηγορία ασθενών που είχαν πάρει GLP-1 αγωνιστές και πριν ενταχθούν στη μελέτη

Συμπεράσματα

Σύμφωνα με τους συγγραφείς, η μελέτη παρέχει ενδείξεις για σημαντική απώλεια βάρους και τεκμηριωμένη διατήρηση της θεραπείας με τιρζεπατίδη για διάστημα 12 μηνών, υπό συνθήκες εξατομικευμένης δοσολογίας και πλήρους αυτοχρηματοδότησης της θεραπείας. Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη σημασία της διαχρονικής αξιολόγησης της ανταπόκρισης στη θεραπεία κατά τη συνήθη κλινική πρακτική. Ωστόσο, η περίοδος παρακολούθησης των 12 μηνών δεν επιτρέπει την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με τη μακροπρόθεσμη διατήρηση του βάρους, ιδίως μετά τη διακοπή της θεραπείας.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Οι νέοι γιατροί στην Ελλάδα - Ανοικτή επιστολή του Ι.Σ. Λάρισας στον πρωθυπουργό
"Παίζουμε μαζί, Κερδίζουμε όλοι": Όταν η συμπερίληψη γίνεται πράξη
Στ. Πουλής: Επέκταση του MedWatch και σε άλλους επαγγελματικούς κλάδους