Ο διαδικτυακός εκφοβισμός (cyberbullying) εξακολουθεί να αυξάνεται μεταξύ των παιδιών και των εφήβων, προκαλώντας σοβαρές επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική τους υγεία. Σύμφωνα με τη μελέτη "Cyberlife VI – Διαδικτυακός εκφοβισμός μεταξύ μαθητών", που παρουσιάστηκε σήμερα στο Βερολίνο από τη Συμμαχία κατά του Διαδικτυακού Εκφοβισμού, το 20,7% των νέων ηλικίας 7 έως 20 ετών στη Γερμανία δηλώνει ότι έχει υποστεί cyberbullying μέσα στο 2026. Το φαινόμενο συνδέεται στενά με το σχολικό περιβάλλον.

Σύμφωνα με την έρευνα, το 90% των θυμάτων υφίσταται εκφοβισμό από άτομα που γνωρίζει από το περιβάλλον του. Σε απόλυτους αριθμούς, τα θύματα ξεπερνούν τα 2,4 εκατομμύρια παιδιά και νέους. Σε σύγκριση με την προηγούμενη μελέτη του 2024, το ποσοστό αυξήθηκε κατά 2,2 ποσοστιαίες μονάδες. Πριν από περίπου δέκα χρόνια, το αντίστοιχο ποσοστό ανερχόταν μόλις στο 12,7%.

Για τις ανάγκες της μελέτης "Cyberlife VI", η οποία πραγματοποιήθηκε από τον Απρίλιο έως τον Ιούλιο του 2026, συμμετείχαν σε διαδικτυακή έρευνα 716 εκπαιδευτικοί, 1.113 γονείς και 4.525 μαθητές από ολόκληρη τη Γερμανία.

Αύξηση των αυτοκτονικών σκέψεων

Όπως και στις προηγούμενες έρευνες, πολλά από τα παιδιά και τους νέους που έχουν πέσει θύματα διαδικτυακού εκφοβισμού αναφέρουν σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία τους, τόσο σωματικές όσο και ψυχολογικές. Μεταξύ άλλων, κάνουν λόγο για πονοκεφάλους, στομαχόπονους, άγχος, διαταραχές ύπνου, καταθλιπτική διάθεση και κατάθλιψη.

Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η σαφής σύνδεση που καταγράφεται φέτος με τις αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές και την αυτοκτονικότητα. Το 17% των παιδιών και των εφήβων που έχουν υποστεί cyberbullying δήλωσε ότι, εξαιτίας της απόγνωσης που βίωσε, κατέφυγε στη χρήση αλκοόλ, χαπιών ή ναρκωτικών ουσιών.

Το 2024, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 13%. Σε αναγωγή στο σύνολο του πληθυσμού, αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 400.000 νέους ανθρώπους.

Ακόμη πιο σοβαρά είναι τα ευρήματα σχετικά με τις αυτοκτονικές σκέψεις: ένας στους τέσσερις νέους που έχουν πέσει θύματα διαδικτυακού εκφοβισμού δήλωσε ότι είχε τέτοιες σκέψεις κατά την περίοδο που εξετάζει η φετινή έρευνα. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί σε σχεδόν 600.000 παιδιά και νέους.

Ο Ούβε Λεστ, πρόεδρος της Συμμαχίας κατά του Διαδικτυακού Εκφοβισμού, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα σαφές προειδοποιητικό σήμα και κραυγή αγωνίας από τα παιδιά και τους εφήβους που πλήττονται.

"Χρειάζονται υποστήριξη", δήλωσε. Όπως τόνισε, όταν οι νέοι μένουν μόνοι απέναντι στα προβλήματά τους, δεν δημιουργείται απλώς ένα ζήτημα υγείας, αλλά μια κατάσταση στην οποία αισθάνονται ολοένα και περισσότερο ότι δεν υπάρχει διέξοδος.

Η Συμμαχία εκτιμά ότι απαιτούνται περισσότερα μέτρα πρόληψης. Τα ευρήματα δείχνουν ότι στα σχολεία που εφαρμόζουν προγράμματα πρόληψης καταγράφονται λιγότερα περιστατικά διαδικτυακού εκφοβισμού, σύμφωνα με τον Λεστ. Παρότι ορισμένες σχολικές δράσεις έχουν βελτιωθεί από το 2024, οι συνολικές προσπάθειες εξακολουθούν να μην επαρκούν για να επιφέρουν την αναγκαία αλλαγή.

"Το καλύτερο είναι να αποτρέψουμε εξαρχής την εμφάνιση του εκφοβισμού και του διαδικτυακού εκφοβισμού. Σε αυτό, η πρόληψη αποτελεί ένα πολύ σημαντικό εργαλείο", υπογράμμισε ο ίδιος.

Ο Λεστ ζήτησε να ενισχυθούν τα προγράμματα πρόληψης ήδη από το δημοτικό σχολείο, ώστε τα παιδιά να μαθαίνουν από μικρή ηλικία πώς να συμπεριφέρονται υπεύθυνα και με σεβασμό στο διαδίκτυο. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη αναβάθμισης της επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών, με τη συνδρομή εξωτερικών ειδικών που θα υποστηρίζουν τα σχολεία.

Οι γονείς χρειάζονται περισσότερη υποστήριξη

Σημαντικές είναι οι προκλήσεις και για τους γονείς. Σύμφωνα με τη Συμμαχία, αναγνωρίζουν την ευθύνη τους για την προστασία των παιδιών τους, αλλά χρειάζονται περισσότερη ενημέρωση και καθοδήγηση σχετικά με τη χρήση των ψηφιακών μέσων.

"Αισθάνονται ότι δεν μπορούν να διαχειριστούν μόνοι τους την κατάσταση και δεν πρέπει να αφεθούν χωρίς υποστήριξη", ανέφερε ο Λεστ.

Κατά την αντίληψη των γονέων που συμμετείχαν στην έρευνα, η ανωνυμία στο διαδίκτυο ενισχύει την επιθετικότητα μεταξύ των νέων. Η επιθετικότητα αυτή εκδηλώνεται τόσο στο διαδίκτυο όσο και εκτός αυτού, με λεκτικές αλλά και σωματικές επιθέσεις, και αφορά τόσο τα αγόρια όσο και τα κορίτσια.

Η έρευνα καταγράφει επίσης ισχυρή υποστήριξη από γονείς και εκπαιδευτικούς για τη θέσπιση ηλικιακού ορίου στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Σύμφωνα με τον Λεστ, το 76% των γονέων και το 81% των εκπαιδευτικών που συμμετείχαν στην έρευνα τάσσονται υπέρ ενός τέτοιου περιορισμού. Η πλειονότητα υποστηρίζει ως ελάχιστο όριο ηλικίας τα 16 έτη.

Επιπλέον, σχεδόν τα τρία τέταρτα των εκπαιδευτικών τάχθηκαν υπέρ της απαγόρευσης των smartphones στα σχολεία.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον Λεστ, οι απαντήσεις αυτές δεν πρέπει να ερμηνεύονται αποκλειστικά ως αίτημα για αυστηρότερους περιορισμούς, αλλά και ως έκφραση της έντονης πίεσης που βιώνουν γονείς και εκπαιδευτικοί. Η απαγόρευση, όπως σημείωσε, αποτελεί έσχατη λύση όταν η κατάσταση δεν μπορεί πλέον να ελεγχθεί.

Προστασία των παιδιών και στο ψηφιακό περιβάλλον

Η κοινωνία καλείται πλέον να αναζητήσει άμεσα αποτελεσματικές λύσεις για την καλύτερη προστασία των παιδιών και των εφήβων. Παράλληλα με τα υφιστάμενα προβλήματα του διαδικτυακού εκφοβισμού, η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί νέες προκλήσεις, καθώς το ψηφιακό περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνουν οι νέοι γίνεται ολοένα πιο σύνθετο.

Μία από τις προτάσεις της Συμμαχίας είναι η καθιέρωση ενός συστήματος "κρυφής πραγματικής ταυτότητας" (verdeckter Klarname). Μέσω αυτού, θα μπορούσε να επιταχύνεται η ταυτοποίηση των δραστών σε περιστατικά διαδικτυακού εκφοβισμού ή άλλων εγκληματικών πράξεων, διατηρώντας παράλληλα μια αποτρεπτική λειτουργία.

Η οργάνωση ζητά επίσης τη δημιουργία ενός εκτεταμένου δικτύου συμβουλευτικών κέντρων για περιστατικά εκφοβισμού, καθώς και ανώνυμων τηλεφωνικών γραμμών υποστήριξης για τα θύματα και όσους αναζητούν βοήθεια.

Παράλληλα, προτείνει τη θέσπιση ειδικού νόμου κατά του διαδικτυακού εκφοβισμού, επικαλούμενη ως παράδειγμα την Αυστρία, όπου αντίστοιχη νομοθεσία βρίσκεται σε ισχύ από το 2016.

Η Συμμαχία κατά του Διαδικτυακού Εκφοβισμού ιδρύθηκε τον Ιούλιο του 2011 και συγκεντρώνει γονείς, εκπαιδευτικούς, γιατρούς, νομικούς και ερευνητές.

Στόχος της είναι η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση γύρω από τον διαδικτυακό εκφοβισμό και τη βία στο διαδίκτυο, η ενίσχυση του ψηφιακού γραμματισμού στα σχολεία, η ανάπτυξη προγραμμάτων πρόληψης και η υποστήριξη συλλόγων και επιχειρήσεων στην πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Πωλήθηκε στη Recipe του Prem Watsa ο κλάδος εστίασης της Vivartia
ΙΣΑ: Παρέμβαση στον υπουργό Υγείας για τον κίνδυνο εδραίωσης μονοπωλιακής θέσης και διασυνδέσεων στην ιδιωτική υγεία
Θριάσιο: Ζημιές στην Ψυχιατρική και στην Παθολογική κλινική - Έπεσαν τμήματα οροφής