Το παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο (TIA) συνδέεται με μακροχρόνια αύξηση του κινδύνου εμφάνισης άνοιας. Η συσχέτιση είναι εντονότερη κατά το πρώτο έτος μετά το επεισόδιο, ωστόσο παραμένει αισθητή ακόμη και έπειτα από πολλά χρόνια. Αυτό προκύπτει από νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Neurology.

"Είναι καλά τεκμηριωμένο ότι μετά από ένα παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο αυξάνεται ο κίνδυνος εγκεφαλικού επεισοδίου. Αντίθετα, γνωρίζουμε λιγότερα για τον κίνδυνο άνοιας", ανέφερε ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Raed A. Joundi, από το Πανεπιστήμιο McMaster και το Population Health Research Institute, στο Χάμιλτον του Καναδά.

Όπως σημείωσε, κατά τη διάρκεια μιας μέσης περιόδου παρακολούθησης επτά ετών, περίπου ένας στους πέντε ανθρώπους που είχαν υποστεί TIA διαγνώστηκε με άνοια.

Ο Joundi και οι συνεργάτες του ανέλυσαν δεδομένα υγείας από την καναδική επαρχία του Οντάριο, τα οποία κάλυπταν περίοδο 20 ετών. Στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν 113.081 άτομα, με μέση ηλικία τα 70 έτη, τα οποία είχαν υποστεί για πρώτη φορά παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο και δεν είχαν προηγούμενη διάγνωση άνοιας.

Οι ερευνητές συνέκριναν τα δεδομένα τους με εκείνα μιας ομάδας ατόμων χωρίς ιστορικό TIA, τα οποία είχαν παρόμοια χαρακτηριστικά ως προς την ηλικία, το φύλο, τον τόπο κατοικίας, τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες και τις αγγειακές συννοσηρότητες. Σε δεύτερη ανάλυση, συνέκριναν τα άτομα με TIA με ασθενείς που είχαν υποστεί για πρώτη φορά εγκεφαλικό επεισόδιο.

Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν κατά μέσο όρο για περίπου επτά χρόνια, ενώ η μέγιστη διάρκεια παρακολούθησης έφθασε τα 21,3 έτη.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, άνοια διαγνώστηκε στο 19,3% των ατόμων που είχαν υποστεί TIA, έναντι 15,2% εκείνων που δεν είχαν ανάλογο ιστορικό. Η επίπτωση της άνοιας ήταν 2,71 περιστατικά ανά 100 ανθρωποέτη στην ομάδα με TIA, έναντι 2,03 περιστατικών ανά 100 ανθρωποέτη στην ομάδα σύγκρισης.

Η ισχυρότερη συσχέτιση καταγράφηκε κατά το πρώτο έτος μετά το παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο. Σε αυτό το διάστημα, ο κίνδυνος διάγνωσης άνοιας ήταν αυξημένος κατά 75% σε σύγκριση με την ομάδα αναφοράς (HR 1,75, 95% διάστημα εμπιστοσύνης: 1,66–1,85).

Με την πάροδο του χρόνου, η διαφορά μειωνόταν, αλλά δεν εξαφανιζόταν. Ακόμη και 20 χρόνια αργότερα, ο κίνδυνος παρέμενε αυξημένος. Σε ολόκληρη την περίοδο παρακολούθησης, η TIA συσχετίστηκε με αύξηση του κινδύνου άνοιας κατά 34% (HR 1,34, 95% διάστημα εμπιστοσύνης: 1,31–1,36).

Για τη σύγκριση μεταξύ TIA και εγκεφαλικού επεισοδίου, οι ερευνητές αντιστοίχισαν 100.048 άτομα. Άνοια διαγνώστηκε στο 19,4% των ασθενών με TIA και στο 20,1% των ασθενών που είχαν υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο.

Κατά το πρώτο έτος, η επίπτωση της άνοιας ήταν χαμηλότερη μετά από TIA, με 3,17 περιστατικά ανά 100 ανθρωποέτη, έναντι 4,77 περιστατικών μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο. Ωστόσο, η διαφορά μειωνόταν σταδιακά και, περίπου πέντε χρόνια μετά το αρχικό συμβάν, η συχνότητα εμφάνισης νέων περιστατικών άνοιας ήταν παρόμοια στις δύο ομάδες.

Οι ερευνητές επισημαίνουν επίσης ότι μετά από ένα παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο η άνοια εμφανιζόταν πολύ συχνότερα από ένα επακόλουθο εγκεφαλικό επεισόδιο. Ειδικότερα, η επίπτωση της άνοιας ήταν περίπου τριπλάσια από εκείνη ενός νέου εγκεφαλικού επεισοδίου.

Η συνεκτίμηση των εγκεφαλικών επεισοδίων που συνέβησαν κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης μείωσε μόνο ελαφρώς τη συσχέτιση μεταξύ TIA και άνοιας.

"Ένα παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο συνδέεται με σημαντική και παρατεταμένη αύξηση του κινδύνου άνοιας", υπογράμμισε ο Joundi. Παράλληλα, η άνοια εμφανίζεται μετά από TIA σαφώς συχνότερα από ό,τι ένα νέο εγκεφαλικό επεισόδιο.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι στρατηγικές πρόληψης μετά από TIA θα πρέπει επομένως να υπερβαίνουν την πρόληψη των εγκεφαλικών επεισοδίων και να λαμβάνουν υπόψη την άνοια ως πιθανή μακροπρόθεσμη επιπλοκή.

Σε συνοδευτικό άρθρο, η Nilüfer Yesilot από το Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης επισημαίνει ορισμένους περιορισμούς της μελέτης.

Όπως αναφέρει, μόνο περίπου μία στις οκτώ διαγνώσεις TIA είχε τεθεί από νευρολόγο. Καθώς παρόμοια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσουν επιληπτικές κρίσεις, ημικρανία με αύρα και λειτουργικές νευρολογικές διαταραχές, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο λανθασμένης διάγνωσης σε ορισμένες περιπτώσεις.

Ωστόσο, η Yesilot σημειώνει ότι αυτό αντανακλά σε μεγάλο βαθμό τις συνθήκες της καθημερινής κλινικής πρακτικής και, ως εκ τούτου, μπορεί να ενισχύει τη δυνατότητα εφαρμογής των ευρημάτων στην πραγματική ζωή.

Επιπλέον, η αυξημένη συσχέτιση με την άνοια παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητη ακόμη και όταν αποκλείστηκαν από την ανάλυση άτομα στα οποία διαγνώστηκε εκ των υστέρων ένα ήπιο εγκεφαλικό επεισόδιο.

Η Yesilot προειδοποιεί ότι η TIA δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένα παροδικό συμβάν χωρίς μακροχρόνιες συνέπειες. Μια τέτοια αντίληψη ενδέχεται να οδηγήσει σε ανεπαρκή έμφαση στη δευτερογενή πρόληψη.

Όπως εκτιμά, τα νέα ευρήματα θα μπορούσαν να συμβάλουν στην εντατικότερη αντιμετώπιση των αγγειακών παραγόντων κινδύνου, στην προσεκτικότερη παρακολούθηση της γνωστικής λειτουργίας και στη διερεύνηση πρόσθετων στρατηγικών πρόληψης της άνοιας.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
ΕΟΔΥ: Δύο νέοι θάνατοι ασθενών με λοίμωξη από ιό του Δυτικού Νείλου
ΕΟΔΥ: 1 θάνατος ασθενή με γρίπη, 3 νέα σοβαρά κρούσματα - Χαμηλά CoViD, RSV
Διαδερμικές θεραπείες στην καρδιακή ανεπάρκεια