Μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια δείχνει πως τα γονίδια που ελέγχουν εκατοντάδες άλλα γονίδια που συνδέονται με σοβαρές παθήσεις, όπως οι νόσοι Αλτσχάιμερ και Πάρκινσον μπορούν να καταστραφούν από τραύμα στο κεφάλι.

Όταν το τραύμα βλάψει τα κύρια γονίδια, αυξάνεται ο κίνδυνος ανάπτυξης νευρολογικών και ψυχιατρικών διαταραχών, όπως το μετατραυματικό στρες, η ελλειμματική προσοχή και υπερκινητικότητα, η διαταραχή του φάσματος του αυτισμού, κατάθλιψη, σχιζοφρένεια, εγκεφαλικό επεισόδιο, νόσοι Αλτσχάιμερ και Πάρκινσον.

"Πιστεύουμε ότι αυτά τα κύρια γονίδια είναι υπεύθυνα για την τραυματική βλάβη του εγκεφάλου, προκαλώντας αρνητικά αλλαγές σε πολλά άλλα γονίδια", σχολίασε ο Xia Yang, αναπληρωτής καθηγητής Βιολογίας στο UCLA.

Οι ερευνητές ανακάλυψαν δύο τρόπους με τους οποίους η βλάβη στα κύρια γονίδια μπορεί να μεταφραστεί σε αλλαγές σε άλλα γονίδια. Ο ένας είναι να προκαλέσει ακανόνιστη παραγωγή πρωτεϊνών. Ο άλλος είναι να αλλάξουν τον αριθμό των αντιγράφων που εκφράζονται σε κάθε κύτταρο. Όταν ένα γονίδιο μετατρέπεται σε λάθος μορφή πρωτεΐνης, οδηγεί στην ανάπτυξη νευροεκφυλιστικών ασθενειών, όπως η νόσος του Alzheimer.

"Πολύ λίγα είναι γνωστά για το πώς οι άνθρωποι με τραύμα στον εγκέφαλο - όπως και ποδοσφαιριστές και στρατιώτες - αναπτύσσουν νευρολογικές διαταραχές αργότερα στη ζωή τους", σημείωσε ο Fernando Gomez - Pinilla, καθηγητής Νευροχειρουργικής στο UCLA.

Οι επιστήμονες εκπαίδευσαν 20 αρουραίους να διαφεύγουν από έναν λαβύρινθο. Στη συνέχεια, χορήγησαν στα μισά ένα υγρό, το οποίο προκαλούσε μία διάσειση, παρόμοια με εκείνη που πραγματοποιείται έπειτα από τραυματισμό του εγκεφάλου. Διαπίστωσαν πως τα ποντίκια που είχαν μια εγκεφαλική βλάβη χρειάστηκαν 25% περισσότερο χρόνο να ξεφύγουν, σε σχέση με τους αρουραίους που δεν είχαν βλάβη του εγκεφάλου.

Υλικό

Απομόνωσαν γενετικό υλικό (RNA) από τον ιππόκαμπο, την περιοχή του εγκεφάλου που ρυθμίζει τη μάθηση και τη μνήμη και ανέλυσαν τα γονίδια από λευκοκύτταρα, τα λευκά αιμοσφαίρια που είναι ζωτικής σημασίας για το ανοσοποιητικό. Τα αποτελέσματα έδειξαν τα ποντίκια που υπέστησαν βλάβες του εγκεφάλου εμφάνιζαν τροποποίηση μίας βασικής ομάδας 268 γονιδίων στον ιππόκαμπο και μια βασική ομάδα 1.215 γονιδίων στα λευκοκύτταρα.

"Ήταν έκπληξη το πόσο σημαντικές αλλαγές συνέβησαν στα γονίδια και στα κύτταρα του αίματος", σχολίασε ο Yang, για να σημειώσει: "Οι αλλαγές στον εγκέφαλο ήταν η μικρότερη έκπληξη. Είναι μία τόσο κρίσιμη περιοχή, που είναι λογικό πως όταν καταστρέφεται στέλνει το μήνυμα στο σώμα πως βρίσκεται υπό πίεση".

Σύμφωνα με τον Yang, η μελέτη έδειξε ποια γονίδια επηρεάζονται από τραυματική βλάβη του εγκεφάλου και συνδέονται με σοβαρή ασθένεια. Έδειξε, επίσης, τα γονίδια που διέπουν τον μεταβολισμό, την επικοινωνία των κυττάρων και τη φλεγμονή, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε θεραπείες για τις διαταραχές του εγκεφάλου.

Πηγές: EBioMedicine