Προβληματισμό προκαλεί η προσέγγιση των υπεύθυνων της κυβέρνησης στο θέμα της ιχνηλασίας των επαφών σε κρούσματα κορωνοϊού.

Ο εντοπισμός των ατόμων που έχουν έρθει σε επαφή με επιβεβαιωμένο κρούσμα είναι κρίσιμος για τον έλεγχο της διασποράς του ιού. Δεν είναι καθόλου τυχαίο το ότι διεθνείς Οργανισμοί αναδεικνύουν τη σημασία του τετράπτυχου εντοπισμός - διάγνωση - ιχνηλάτηση - απομόνωση.  

Η χώρα μας διαθέτει έναν μηχανισμό με 190 ιχνηλάτες, ο οποίος αποκλίνει από τα διεθνώς προβλεπόμενα. Για το θέμα ρωτήθηκε χθες από το Iatronet ο υφυπουργός Πολιτικής Προστασίας Νίκος Χαρδαλιάς. Η ερώτηση ήταν η εξής:

"Οργανισμοί, όπως η Αμερικανική Εθνική Ομοσπονδία Αξιωματούχων Υγείας, συνιστούν 1.500 έως 3.000 ιχνηλάτες για πληθυσμό 10 εκατομμυρίων. Ταυτόχρονα, σύσταση του ECDC (από τον Απρίλιο), προς τις ευρωπαϊκές χώρες, κάνει λόγο για ανάγκη 300 ιχνηλατών, προκειμένου να γίνεται σωστά η διαδικασία σε 1.000 κρούσματα την ημέρα. Εσείς, με 190 άτομα, πώς ιχνηλατείτε αποτελεσματικά 2 και 2,5 χιλιάδες κρούσματα την ημέρα; Γιατί πολλά διεγνωσμένα κρούσματα αναφέρουν ότι δεν τούς ζητήθηκαν ονόματα στενών επαφών τους; Ούτε ελέγχθηκε τηλεφωνικά έστω, αν βρίσκονται σε καραντίνα";

Απαντώντας στο Iatronet, ο κ. Χαρδαλιάς σημείωσε ότι η μέση διάρκεια ιχνηλάτησης είναι τα 23,3 λεπτά. Ο χρόνος αυτός μπορεί να φτάσει και τα 45 λεπτά ή και τις 1,2 ώρες.

Σύμφωνα με τον υφυπουργό, η ύπαρξη 1.500 έως 3.000 ιχνηλατών φαντάζει εξωπραγματική και ανεδαφική: "Ουσιαστικά σημαίνει ότι ο κάθε ιχνηλάτης στο οκτάωρό του θα χρεωθεί 3 ενεργά κρούσματα. Δηλαδή, η διαδικασία της ιχνηλάτησης - 'ανάκρισης', θα είναι μία διαδικασία που θα φτάσει τις 3 με 3,5 ώρες".

Σημείωσε πως το ρεκόρ είναι 1 ώρας και 22 λεπτών, που έγινε μία ιχνηλάτηση που αφορούσε κάποιους εργάτες γης, με τους οποίους υπήρχε και πρόβλημα σε σχέση με την συνεννόηση και την επικοινωνία:

"Όταν είχαμε 3.500 κρούσματα, είναι χαρακτηριστικό αυτό, την ημέρα εκείνη που έγινε το αρνητικό ρεκόρ κρουσμάτων, στους 190 ιχνηλάτες μας επεκτάθηκε το ωράριο κατ’ αρχήν, γιατί αυτό προβλέπει το πρωτόκολλό μας. Έχουμε συγκεκριμένα πρωτόκολλα που λειτουργούμε ανάλογα με την εξέλιξη. Από τις 8 ώρες επεκτάθηκε το ωράριό τους σε 11 ώρες, με μισή ώρα διάλειμμα.

Χρεώθηκαν περίπου 17 - 18 φακέλους ο καθένας και σε 24 - 28 περίπου ώρες είχαμε τελειώσει. Χρειάστηκε σε όλη την πανδημία 3 φορές να κάνουμε ανάκληση ρεπό και επέκταση του ωραρίου λόγω όγκου δουλειάς καθ’ όλη τη διάρκεια της πανδημίας".

ECDC

Την έκπληξη του κ. Χαρδαλιά δεν φαίνεται να συμμερίζονται, ωστόσο, οι ειδικοί του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ειδικών Λοιμώξεων (ECDC). Σε έγγραφο οδηγιών, που εξέδωσαν τον περασμένο Απρίλιο, αναφέρουν πως η διαδικασία ιχνηλασίας και η διάρκειά της είναι η εξής:

  • Συνέντευξη με το κρούσμα, διαμόρφωση λίστας επαφών: 45 λεπτά έως 1 ώρα.
  • Τηλεφωνική κλήση κάθε επαφής: 3,5 έως 20 λεπτά.
  • Μέσος αριθμός επαφών ανά κρούσμα: 2 - 3 κοντινές επαφές κατά τη διάρκεια του lockdown, 7 - 20 κοντινές επαφές σε περίοδο πριν το lockdown.
  • Απαιτούμενος χρόνος εκπαίδευσης του προσωπικού: 4 - 20 ώρες.

Είναι προφανές πως η Πολιτική Προστασία στην Ελλάδα έχει επιλέξει άλλο μοντέλο ιχνηλασίας.

Με βάση τη σημερινή αναφορά του κ. Χαρδαλιά πως η μέση διάρκεια ανά κρούσμα είναι τα 23,3 λεπτά, μπορούμε να οδηγηθούμε στην εξής συλλογιστική:

Κάθε ιχνηλάτης εργάζεται 8 ώρες ή 480 λεπτά, χωρίς να υπολογίζονται τα διαλείμματα. Οι 190 ιχνηλάτες καλύπτουν στο ωράριό τους συνολικά 91.200 λεπτά. 

Στις 12 Νοεμβρίου, που είχαμε 3.316 νέα κρούσματα, ο απαιτούμενος χρόνος θα έπρεπε να ήταν 77.262 λεπτά για την ιχνηλασία μίας και μόνης επαφής. Θα έφτανε, δηλαδή, η Πολιτική Προστασία στο όριό της ή θα το ξεπερνούσε για την ιχνηλάτηση μίας επαφής...

Δεν θέλουμε επ' ουδενί να αμφισβητήσουμε τις προσπάθειες του προσωπικού της Πολιτικής Προστασίας, οι οποίες είναι άξιες συγχαρητηρίων. Το θέμα μας είναι η επάρκεια στη στελέχωση, η οποία προκύπτει από την παρακάτω περίπτωση.

Κεντάκι

Το πόσο οριακή είναι η εικόνα που υφίσταται στην Ελλάδα και πόσο επιτακτική είναι η ανάγκη στελέχωσης του συγκεκριμένου μηχανισμού, προκύπτει από την περιπέτεια που βιώνει το Κεντάκι των ΗΠΑ, που έχει πληθυσμό 4,5 εκατομμυρίων.

Παρότι ο πληθυσμός του Κεντάκι είναι σαφώς μικρότερος από τον ελληνικό, διαθέτει έναν μηχανισμό 1.600 ιχνηλατών, οι οποίοι διενεργούν ημερησίως ελέγχους σε 47.000 επαφές κρουσμάτων.

Η συγκεκριμένη Πολιτεία βιώνει μία τρομακτική έξαρση της επιδημίας, με 4.151 νέες λοιμώξεις σήμερα και 35 θανάτους.

Σύμφωνα με σημερινά δημοσιεύματα, το προσωπικό αυτό συνάντησε τόσο μεγάλες δυσκολίες, που οι υπεύθυνοι της Πολιτείας ζήτησαν από τους πολίτες να περιορίσουν από μόνοι τους τις επαφές υψηλού κινδύνου!

Το έργο των στελεχών δυσκολεύει η άρνηση πολιτών να συνεργαστούν. Στην Πενσυλβάνια, το ποσοστό όσων συνεργάζονται με τους ιχνηλάτες είναι μόλις 25% και στο Νιου Τζέρσεϊ 30%.