Εξώδικο κατέθεσε η Ένωση Νοσηλευτών Ελλάδος προς το Γενικό Νοσοκομείο Σισμανόγλειο-Αμαλία Φλέμινγκ καταγγέλοντας τον εξαναγκασμό των νοσηλευτών σε ηλεκτρονική συνταγογράφηση ως αλλότριο καθήκον: Ακολουθεί αυτούσια η Εξώδικη Δήλωση:

Προς

Το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία Γενικό Νοσοκομείο Αττικής «ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ – ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΓΚ», που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής, οδός Σισμανογλείου 1 και εκπροσωπείται νομίμως

Η ΕΝΕ, που συστήθηκε δυνάμει των διατάξεων του Νόμου 3252/2004, αποτελεί νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου σωματειακής μορφής, προβλεπομένης της υποχρεωτικής εγγραφής στα μητρώα της όλων όσων ασκούν το νοσηλευτικό επάγγελμα.

Στο πλαίσιο αυτό και ενόψει της φύσεώς της και των θεσμοθετημένων σκοπών της, όπως αυτοί αποτυπώνονται στο άρθρο 2 του Νόμου 3252/2004, η ΕΝΕ αισθάνεται την ανάγκη να παρέμβει επί του ζητήματος που έχει ανακύψει στο ΓΝΑ Σισμανόγλειο – Αμαλία Φλέμιγκ και το οποίο σχετίζεται με την διαδικασία της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης. Ειδικότερα, η παρέμβαση της ΕΝΕ εστιάζεται στην ανάδειξη του παράνομου χαρακτήρα οιασδήποτε εμπλοκής του νοσηλευτικού προσωπικού στη συγκεκριμένη διαδικασία.

1. Η ως άνω βασική μας θέση στηρίζεται πρωτίστως στις διατάξεις του Νόμου 3892/2010 (βλέπε ιδίως άρθρο 3), από τις οποίες προκύπτει με σαφήνεια και πέραν πάσης αμφιβολίας, ότι η ηλεκτρονική συνταγογράφηση διεκπεραιώνεται από τους ιατρούς, οι οποίοι φέρουν και την σχετική ευθύνη για την ολοκλήρωση της επίμαχης διαδικασίας.

Με άλλα λόγια, εκ της κείμενης νομοθεσίας ουδόλως προβλέπεται ή επιτρέπεται η καθ’οιονδήποτε τρόπο ανάμιξη των νοσηλευτών στην ηλεκτρονική καταχώριση συνταγών, διαγνώσεων, φαρμάκων και παραπεμπτικών, αφού αυτό αποτελεί αποκλειστικό έργο των ιατρών.

2. Εξάλλου, πέραν του ως άνω ειδικού πλαισίου, που προσδιορίζει το καθεστώς της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, υπέρ της άποψης της ΕΝΕ συνηγορεί και το πλαίσιο των επαγγελματικών δικαιωμάτων των νοσηλευτών, όπως αυτό αποτυπώνεται στις διατάξεις του ΠΔ 351/1989.

Από την μελέτη του παραπάνω ΠΔ ομοίως συνάγεται, ότι μεταξύ των επαγγελματικών δικαιωμάτων των νοσηλευτών δεν συγκαταλέγεται οποιαδήποτε μορφή συνταγογράφησης, ηλεκτρονική ή μη.

Με άλλα λόγια και κατά το μέρος που τα επαγγελματικά δικαιώματα κάθε κλάδου εργαζομένων τελούν σε συνάρτηση με το πρόγραμμα σπουδών που έχουν παρακολουθήσει προ της απόκτησης του βασικού τίτλου σπουδών τους, προκύπτει ότι οι νοσηλευτές δεν έχουν διδαχθεί και άρα δεν διαθέτουν την απαιτούμενη επιστημονική γνώση για την συνταγογράφηση φαρμάκων.

Αντιστρόφως, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 1 παρ. 1-3 του Νόμου 3418/2005 (Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας, ΦΕΚ Α΄ 287):

1. "Η Ιατρική πράξη είναι εκείνη που έχει ως σκοπό τη με οποιαδήποτε επιστημονική μέθοδο πρόληψη, διάγνωση, θεραπεία και αποκατάσταση της υγείας του ανθρώπου.

2. Ως ιατρικές πράξεις θεωρούνται και εκείνες οι οποίες έχουν ερευνητικό χαρακτήρα, εφόσον αποσκοπούν οπωσδήποτε στην ακριβέστερη διάγνωση, στην αποκατάσταση ή και τη βελτίωση της υγείας των ανθρώπων και στην προαγωγή της επιστήμης.

3. Στην έννοια της ιατρικής πράξης περιλαμβάνονται και η συνταγογράφηση, η εντολή για διενέργεια πάσης φύσεως παρακλινικών εξετάσεων, η έκδοση ιατρικών πιστοποιητικών και βεβαιώσεων και η γενική συμβουλευτική υποστήριξη του ασθενή".

Κατά συνέπεια, από την ρύθμιση της παραγράφου 3 του άρθρου 1 του Νόμου 3418/2005, που αποδίδει το ακριβές εννοιολογικό περιεχόμενο της ιατρικής πράξης, καθίσταται σαφές, ότι η συνταγογράφηση αποτελεί ιατρική πράξη και ως τέτοια δεν θα μπορούσε να ανατεθεί ούτε να εκτελεστεί από άλλους επαγγελματίες του χώρου της υγείας, πλην των ιατρών.

Επισημαίνεται, εξάλλου, ότι η διαδικασία της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης είναι από την φύση της μία, ενιαία και αδιαίρετη, χωρίς να μπορεί να διακριθεί στα δήθεν επιμέρους στάδια α) της συνταγογράφησης και β) της υλοποίησης αυτής. Η θεώρηση αυτή ουδέν έρεισμα ευρίσκει επί του ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου.

4. Εφόσον, λοιπόν, η συνταγογράφηση αποτελεί μια ενιαία ιατρική πράξη, η εκτέλεσή της από μη ιατρό, όπως για παράδειγμα από νοσηλευτή, πέραν του ότι συνιστά το αδίκημα της αντιποίησης επαγγέλματος, προσκρούει και στην διάταξη του άρθρου 30 παρ. 1 του Δημοσιοϋπαλληλικού Κώδικα, σύμφωνα με την οποία έκαστος υπάλληλος εκτελεί τα καθήκοντα του κλάδου και της ειδικότητάς του.

5. Πέραν των ανωτέρω θα πρέπει, επίσης, να υπογραμμιστεί, ότι η εμπλοκή των νοσηλευτών στην διαδικασία της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης και η από μέρους τους πλήρης πρόσβαση σε ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα των νοσηλευομένων ασθενών δημιουργεί μείζον ζήτημα συμβατότητας της εν λόγω πρακτικής με τις ρυθμίσεις του νέου Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων (Κανονισμός ΕΕ 2016/679, General Data Protection Regulation-GDPR).

Υπενθυμίζεται, ότι η παραβίαση των διατάξεων του ως άνω Κανονισμού, ο οποίος έχει τεθεί σε ισχύ ήδη από τις 25-05-2018, είναι δυνατόν να επισύρει την επιβολή προστίμων ύψους μέχρι και 20.000.000,00 ΕΥΡΩ για τον υπεύθυνο.

6. Σε συνέχεια των ως άνω επισημάνσεων καθίσταται εμφανές, ότι η υπ’αριθμ.πρωτ. 13151/27-06-2019 απόφαση του Διοικητή του Γενικού Νοσοκομείου Αττικής "Σισμανόγλειο-Αμαλία Φλέμιγκ", ως και η από 28-06-2019 σχετική απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, που την επικυρώνει, είναι νομικά πλημμελείς και προδήλως παράνομες, κατά το μέρος που παραβιάζουν το σύνολο των προαναφερθεισών διατάξεων.

Ως εκ τούτου χωρεί εν προκειμένω η επίκληση και η εφαρμογή των ρυθμίσεων του άρθρου 25 παρ. 3 του Δημοσιοϋπαλληλικού Κώδικα, σύμφωνα με τις οποίες "Αν η διαταγή είναι προδήλως αντισυνταγματική ή παράνομη, ο υπάλληλος οφείλει να μην την εκτελέσει και να το αναφέρει χωρίς αναβολή".

Στο πλαίσιο, λοιπόν, των παραπάνω διατάξεων οι νοσηλευτές, που καλούνται να συμμετέχουν στην διαδικασία της συνταγογράφησης, δύνανται να αρνηθούν τη συμμετοχή τους, ακολουθώντας την διαδικασία του άρθρου 25 του Δημοσιοϋπαλληλικού Κώδικα.

Για τους λόγους αυτούς

και με την ρητή επιφύλαξη παντός εννόμου συμφέροντός μας

Ζητούμε

  • Να εξαιρεθούν ρητώς οι νοσηλευτές από την διαδικασία της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης
  • Να ανατεθεί η παραπάνω διαδικασία στην αποκλειστική ευθύνη και αρμοδιότητα των ιατρών