Στοκχόλμη.

Σε εργαλείο για τη λεπτομερή παρακολούθηση ασθενών με πολλαπλή σκλήρυνση, εξελίσσονται τα "έξυπνα" κινητά.

Ειδική εφαρμογή (app) στα τηλέφωνα των ασθενών, επιτρέπει την αποτύπωση μη αντιληπτών αλλαγών στην εξέλιξη της νόσου.

Με τον τρόπο αυτό, ο θεράπων γιατρός είναι σε θέση να γνωρίζει την πορεία της νόσου και να προχωρεί άμεσα στη λήψη αποφάσεων, οι οποίες προλαμβάνουν περαιτέρω επιπλοκές.

Οι εφαρμογές ηλεκτρονικής Υγείας (digital health) έχουν δοκιμαστεί στο πλαίσιο μελετών, σε ασθενείς από διάφορες χώρες. Τα δεδομένα που παρέχουν θεωρούνται τόσο έγκυρα, που χαρακτηρίζονται ως μία μορφή "βιοδεικτών" στη θεραπεία της νόσου.

Οι επιστήμονες αναμένεται, μάλιστα, να τα εντάξουν στις κλινικές μελέτες που πραγματοποιούν, όπως ανακοινώθηκε πρόσφατα στο 35ο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη Θεραπεία και την Έρευνα στην Πολλαπλή Σκλήρυνση (ECTRIMS), που πραγματοποιήθηκε στη Στοκχόλμη.

Το θέμα συζητήθηκε σε δορυφορικό συμπόσιο με θέμα "Harnessing the Digital health revolution".

Οι ομιλητές υπογράμμισαν πως δεν είναι δυνατή η λεπτομερής αποτύπωση της πορείας του ασθενούς από τις επισκέψεις του στον γιατρό κάθε έξι μήνες. Σε πολλές περιπτώσεις – εξήγησαν – συντελούνται αλλαγές, οι οποίες δεν γίνονται αντιληπτές από τους ασθενείς.

Ασφάλεια

Ο Robert Bernel (φωτογραφία), διευθυντής νευρολόγος στο Mellen Center για την Πολλαπλή Σκλήρυνση στο Οχάιο των ΗΠΑ, ανέδειξε τη σημασία των ηλεκτρονικών εφαρμογών.

Σύμφωνα με τον ομιλητή, καταγράφονται έτσι οι εξελίξεις σε πολύ τακτική βάση, περιορίζοντας την πιθανότητα να εντοπιστεί με καθυστέρηση επιδείνωση στην υγεία των ασθενών. Σημείωσε αναλυτικά τα εξής:

"Αν παρακολουθείς τον ασθενή κάθε έξι μήνες, είναι σαν να βλέπεις ένα στιγμιότυπο από την πορεία της νόσου. Με την εφαρμογή στο έξυπνο κινητό τηλέφωνο, τα δεδομένα καταγράφονται στο σπίτι του ασθενούς, γεγονός που επιτρέπει να δράσουμε πιο γρήγορα".

Σύμφωνα με τον κ. Bernel, με την εξέλιξη αυτή, παρέχεται στον ασθενή η δυνατότητα να συμμετέχει και ο ίδιος στη θεραπευτική διαδικασία.

Εργαλεία

Μιλώντας στο Iatronet, ο καθηγητής Νευρολογίας του ΑΠΘ Νίκος Γρηγοριάδης (φωτογραφία), έκανε λόγο για νέα εργαλεία διάγνωσης:

"Πέραν του τι δείχνει ο ασθενής, η νόσος είναι ενεργή και οι βλάβες συνεχίζονται σε επίπεδο ιστού. Για να εκφραστούν κλινικά, περνάει ένα διάστημα, καθώς αντιρροπιστικοί μηχανισμοί του οργανισμού συμβάλλουν στο να μη φαίνεται πως υπάρχει πρόβλημα".

Σύμφωνα με τον κ. Γρηγοριάδη, το στοιχείο της προοδευτικότητας γίνεται έκδηλο υπό ορισμένες συνθήκες:

"Εάν δεν υπάρχει συστηματική φυσική δραστηριότητα, όπως το να πηγαίνει καθημερινά τα παιδιά στο σχολείο, η επιδείνωση δεν γίνεται αντιληπτή. Έχουμε τη λεγόμενη κρυφή προοδευτικότητα, την οποία δεν είναι εύκολο να διαπιστώσεις".

Ο κ. Γρηγοριάδης τόνισε πως καμία εξέταση (μαγνητική, νευρολογική, ιστορικό) δεν δίνει στοιχεία προοδευτικότητας και ανέδειξε τον ρόλο της έγκαιρης έναρξης της θεραπείας:

"Η έγκαιρη έναρξη θεωρείται αξίωμα και εάν δεν γίνεται, μιλούμε για κακή άσκηση της Ιατρικής στους ασθενής με πολλαπλή σκλήρυνση. Θεραπεία δεν είναι μόνο τα φάρμακα, καθώς απαιτείται μία ολιστική θεώρηση του προβλήματος".

Θεραπεία

Όπως ανακοινώθηκε, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χορήγησε πρόσφατα άδεια κυκλοφορίας στο μονοκλωνικό αντίσωμα ocrelizumab για ασθενείς με υποτροπιάζουσες μορφές πολλαπλής σκλήρυνσης με ενεργό νόσο, η οποία καθορίζεται βάσει των κλινικών ή απεικονιστικών χαρακτηριστικών.

Η θεραπεία απευθύνεται σε ασθενείς με πρώιμη πρωτοπαθώς προϊούσα πολλαπλή σκλήρυνση, όσον αφορά στη διάρκεια της νόσου και στο επίπεδο της αναπηρίας, και με χαρακτηριστικά απεικόνισης που είναι ενδεικτικά της φλεγμονώδους δραστηριότητας.

Πρόκειται για το πρώτο φάρμακο που λαμβάνει έγκριση για τη θεραπεία της πρωτοπαθούς προϊούσας πολλαπλής σκλήρυνσης, μιας μορφής νόσου που προκαλεί αναπηρία, η οποία είναι μη αναστρέψιμη και αναπτύσσεται ταχύτατα.

Η πολλαπλή σκλήρυνση υπολογίζεται ότι προσβάλει περίπου 700.000 άτομα στην Ευρώπη, εκ των οποίων περίπου 96.000 εμφανίζουν πρωτοπαθώς προϊούσα μορφή με υψηλό επίπεδο αναπηρίας. Τα περισσότερα άτομα με πολλαπλή σκλήρυνση εμφανίζουν υποτροπιάζουσα ή πρωτοπαθώς προϊούσα μορφή κατά τη διάγνωση.

Επιβράδυνση

Η έγκριση του ocrelizumab αποτελεί σημαντική είδηση καθώς μέχρι τώρα, δεν υπήρχε εγκεκριμένη θεραπεία για την επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου στα άτομα με πρωτοπαθώς προϊούσα πολλαπλή σκλήρυνση.

Οι ασθενείς αυτοί συχνά πρέπει να στηρίζονται σε μπαστούνι ή σε αναπηρικό αμαξίδιο, να εγκαταλείπουν την εργασία τους ή να απασχολούν φροντιστές για τη φροντίδα τους.

Το εν λόγω φάρμακο αναμένει επί μήνες έγκριση από την Επιτροπή Αξιολόγησης Καινοτομίας (ΗΤΑ) του ελληνικού υπουργείου Υγείας.

Οι πληροφορίες αναφέρουν πως η έγκριση έχει δοθεί και αναμένεται να προχωρήσει η διαπραγμάτευση για την τιμή του.

Έχει λάβει έγκριση για χρήση σε χώρες της Βόρειας Αμερικής, της Νότιας Αμερικής, της Μέσης Ανατολής, της Ανατολικής Ευρώπης, καθώς και στην Αυστραλία και την Ελβετία.