Σε αυξημένη χρήση ναρκωτικών αναμένεται να οδηγήσει η πανδημία, ενώ καταγράφεται ήδη διπλασιασμός στη χρήση κοκαΐνης.

Η εξέλιξη είναι αναμενόμενη από την πίεση που ασκείται σε ψυχοκοινωνικό και οικονομικό επίπεδο. Ψυχοπιεστικές καταστάσεις, όπως το lockdown, αυξάνουν το άγχος και την κατάθλιψη και ενισχύουν την καταφυγή σε νόμιμες και παράνομες ουσίες ή άλλες μορφές εθισμού ως μια μορφή αυτοθεραπείας.

Για ορισμένους ανθρώπους η επίδραση αυτή μπορεί να είναι μακροπρόθεσμη, ενώ οι πρωτοφανείς περιορισμοί στη λειτουργία των οργανισμών θεραπείας απειλούν το κοινωνικό δικαίωμα των εξαρτημένων σε φροντίδα.

Τα παραπάνω αναφέρουν οι επιστήμονες του ΚΕΘΕΑ, με αφορμή την αυριανή Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών. Τονίζουν πως  η επόμενη μέρα της πανδημίας σε ό,τι αφορά τις εξαρτήσεις εγείρει σημαντικές ανησυχίες.

Από τα στοιχεία του ετήσιου απολογισμού (παρατίθεται πιο κάτω), προκύπτει πως το 2019 το ΚΕΘΕΑ προσέφερε 14.556 θέσεις θεραπείας σε ανθρώπους με πρόβλημα εξάρτησης από τα ναρκωτικά και τις οικογένειές τους στον δρόμο, στις μονάδες του στην κοινωνία και στις φυλακές.

Οι τέσσερις στους πέντε που συμμετέχουν στα προγράμματα απεξάρτησης είναι άνδρες με μέση ηλικία τα 31 έτη. Είχαν την πρώτη επαφή με τις ουσίες σε ηλικία 16 ετών, οι 9 στους 10 δοκιμάζοντας κάνναβη.

Ως κύρια ουσία χρήσης, για την οποία ζητούν βοήθεια από το ΚΕΘΕΑ αναφέρουν την ηρωίνη και τα οπιοειδή (41,7%), την κάνναβη (36%) και με αυξητική τάση τα τελευταία χρόνια την κοκαΐνη (14,2 % το 2019 έναντι 7,3% το 2015).

Οι μισοί είναι άνεργοι,1 στους 3 αναφέρει σοβαρά ψυχολογικά ή ψυχιατρικά προβλήματα και οι 4 στους 10 έχουν δικαστικές εκκρεμότητες.

Κύμα

Σύμφωνα με τους ειδικούς του ΚΕΘΕΑ, το επόμενο διάστημα ο κορωνοϊός θα συνεχίσει να επηρεάζει τις εξελίξεις στον χώρο των εξαρτήσεων, όχι μόνο με την πιθανότητα ενός δεύτερου κύματος αλλά και λόγω της προβλεπόμενης οικονομικής κρίσης.

Οι οικονομικές κρίσεις συνδέονται με επιδείνωση της σωματικής και ψυχικής υγείας του πληθυσμού, όξυνση του φαινομένου των εξαρτήσεων και περαιτέρω περιθωριοποίηση των ευάλωτων ομάδων, με ταυτόχρονη μείωση πόρων και προσωπικού στον χώρο της υγείας και της κοινωνικής φροντίδας.

Εκτιμάται ότι τα επόμενα χρόνια μπορεί να ενταθούν στη χώρα μας φαινόμενα ανάλογα με αυτά που παρατηρήθηκαν από το 2010 και μετά, λόγω της κρίσης: η εμφάνιση πιο φθηνών και επικίνδυνων ναρκωτικών, η αύξηση της αστεγίας, η εξάπλωση μολυσματικών ασθενειών, η μείωση του κινήτρου για θεραπεία και η μεγέθυνση των δυσκολιών κοινωνικής και εργασιακής ένταξης για όσους απεξαρτώνται.

Σε τέτοιες συνθήκες είναι επίσης πιθανόν η γενικευμένη ανασφάλεια και η οργή να βρουν διέξοδο στην επιθετικότητα απέναντι σε όσους διαφέρουν ή βρίσκονται στο περιθώριο, οδηγώντας σε στοχοποίηση κοινωνικά αδύναμων ομάδων, όπως οι εξαρτημένοι χρήστες.

Ενίσχυση

Η πανδημία ανέδειξε τη σημασία του δημόσιου συστήματος Υγείας και την ανάγκη ενίσχυσής του. Αναπόσπαστο μέρος του είναι και τα προγράμματα πρόληψης και θεραπείας των εξαρτήσεων.

Η ενίσχυσή τους θεωρείται κλειδί για να αποφευχθεί η διεύρυνση των ανισοτήτων στην υγεία και να μειωθεί το κοινωνικό και οικονομικό κόστος των εξαρτήσεων. 

Ταυτόχρονα, χρειάζεται συστηματική υποστήριξη και στοχευμένη εκπαίδευση των επαγγελματιών για την αποτελεσματική υποστήριξη των εξαρτημένων στις νέες συνθήκες, διευρυμένη συνεργασία μεταξύ των θεραπευτικών προγραμμάτων και των δημόσιων μονάδων υγείας για τη φροντίδα της υγείας των εξαρτημένων και διαρκής παρακολούθηση και ανάλυση των νέων τάσεων.

Επιπλέον Πληροφορίες