Εβδομήντα τρεις χώρες έχουν προειδοποιήσει ότι κινδυνεύουν να εξαντλήσουν τα αντιρετροϊκά φάρμακα (ARV) ως αποτέλεσμα της πανδημίας COVID-19, σύμφωνα με μια νέα έρευνα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας που διεξήχθη πριν από το συνέδριο της Διεθνούς Εταιρείας για το AIDS. Είκοσι τέσσερις χώρες από αυτές ανέφεραν ότι είτε έχουν ένα εξαιρετικά χαμηλό απόθεμα σε ARV ή δεν τα προμηθεύονται επαρκώς και σωστά.

Το 2019, εκτιμάται ότι 8,3 εκατομμύρια άνθρωποι επωφελήθηκαν από τα φάρμακα ARV στις 24 χώρες που αντιμετωπίζουν σήμερα έλλειψη εφοδιασμού. Αυτό αντιπροσωπεύει περίπου το ένα τρίτο (33%) όλων των ατόμων που λαμβάνουν θεραπεία HIV παγκοσμίως. Παρόλο που δεν υπάρχει θεραπεία για τον ιό HIV, τα ARV μπορούν να ελέγξουν τον ιό και να αποτρέψουν την περαιτέρω σεξουαλική μετάδοση σε άλλους ανθρώπους.

Η αποτυχία των προμηθευτών να τα παραδίδουν εγκαίρως  και ο τερματισμός των υπηρεσιών χερσαίων και αεροπορικών μεταφορών, σε συνδυασμό με την περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας εντός χωρών ως αποτέλεσμα της πανδημίας, ήταν μεταξύ των αιτιών που αναφέρθηκαν για τα πρπβλήματα στην διάθεσή τους.

Τα ευρήματα αυτής της έρευνας είναι ανησυχητικά », δήλωσε ο Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, Γενικός Διευθυντής στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. «Οι χώρες και οι αναπτυξιακοί εταίροι τους πρέπει να κάνουν ό, τι μπορούν για να διασφαλίσουν ότι τα άτομα που χρειάζονται θεραπεία από τον HIV συνεχίζουν να έχουν πρόσβαση στα απαραίτητα φάρμακά τους".

Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν από την UNAIDS και τον ΠΟΥ, οι νέες μολύνσεις από τον ιό HIV μειώθηκαν κατά 39% μεταξύ 2000 και 2019. Οι θάνατοι που σχετίζονται με τον ιό HIV μειώθηκαν κατά 51% την ίδια χρονική περίοδο και περίπου 15 εκατομμύρια ζωές σώθηκαν μέσω της χρήσης αντιρετροϊκής θεραπείας.

Ωστόσο, η πρόοδος προς τους παγκόσμιους στόχους καθυστερεί. Τα τελευταία δύο χρόνια, ο ετήσιος αριθμός νέων μολύνσεων από τον ιό HIV έχει φτάσει στα 1,7 εκατομμύρια και υπήρξε μόνο μια μέτρια μείωση των θανάτων που σχετίζονται με τον ιό HIV, από 730.000 το 2018 σε 690.000 το 2019. Παρά τις σταθερές εξελίξεις στην αύξηση της κάλυψης της θεραπείας - με περισσότερα από 25 εκατομμύρια άτομα να τα λαμβάνουν το 2019 - θα χαθούν οι βασικοί παγκόσμιοι στόχοι του 2020, καθώς οι υπηρεσίες πρόληψης και ελέγχου HIV δεν φτάνουν στις ομάδες που τις χρειάζονται περισσότερο. 

Καθοδήγηση και δράση του ΠΟΥ

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανέπτυξε πρόσφατα οδηγίες για χώρες, σχετικά με τον τρόπο ασφαλούς διατήρησης της πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες υγείας κατά τη διάρκεια της πανδημίας, συμπεριλαμβανομένων όλων των ατόμων που ζουν με ή έχουν προσβληθεί από τον ιό HIV. Η καθοδήγηση ενθαρρύνει τις χώρες να περιορίσουν τις διακοπές στην πρόσβαση σε θεραπεία HIV μέσω της «πολυμηνιαίας διανομής», μια πολιτική σύμφωνα με την οποία τα φάρμακα συνταγογραφούνται για μεγαλύτερες χρονικές περιόδους - έως και έξι μήνες. Μέχρι σήμερα, 129 χώρες έχουν υιοθετήσει αυτήν την πολιτική.

Νέες ευκαιρίες για τη θεραπεία του HIV σε μικρά παιδιά

Στη διάσκεψη του IAS, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Yγείας υπογράμμισε ότι μπορεί να επιταχυνθεί η παγκόσμια πρόοδος στη μείωση των θανάτων που σχετίζονται με τον HIV αυξάνοντας την υποστήριξη και τις υπηρεσίες για πληθυσμούς που επηρεάζονται δυσανάλογα  περισσότερο από την επιδημία, συμπεριλαμβανομένων των μικρών παιδιών. Το 2019, υπήρξαν 95.000 θάνατοι που σχετίζονται με τον ιό HIV και 150.000 νέες μολύνσεις μεταξύ των παιδιών. Μόνο περίπου τα μισά (53%) των παιδιών που χρειάζονται αντιρετροϊκή θεραπεία την έλαβαν. Η έλλειψη βέλτιστων φαρμάκων με κατάλληλα παιδιατρικά σκευάσματα υπήρξε μακροχρόνιο εμπόδιο στη βελτίωση των αποτελεσμάτων υγείας για τα παιδιά που ζουν με HIV.

Τον περασμένο μήνα, ο ΠΟΥ χαιρέτισε την απόφαση της Αμερικανικής Υπηρεσίας Τροφίμων και Φαρμάκων να εγκρίνει μια νέα συνταγή dolutegravir (DTG) 5mg για βρέφη και παιδιά ηλικίας άνω των 4 εβδομάδων και βάρους άνω των 3 κιλών. Αυτή η απόφαση θα διασφαλίσει ότι όλα τα παιδιά έχουν γρήγορη πρόσβαση σε ένα βέλτιστο φάρμακο που, μέχρι σήμερα, ήταν διαθέσιμο μόνο για ενήλικες, εφήβους και μεγαλύτερα παιδιά. 

Μέσω μιας συνεργασίας πολλαπλών συνεργατών, είναι πιθανό να δούμε γενόσημα του dolutegravir για παιδιά έως τις αρχές του 2021, επιτρέποντας την ταχεία μείωση του κόστους αυτού του φαρμάκου », δήλωσε η Δρ Meg Doherty.

Πολλοί θάνατοι που σχετίζονται με τον ιό HIV οφείλονται σε λοιμώξεις που εκμεταλλεύονται το εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα ενός ατόμου. Αυτές περιλαμβάνουν βακτηριακές λοιμώξεις, όπως φυματίωση, ιογενείς λοιμώξεις όπως ηπατίτιδα και COVID-19, παρασιτικές λοιμώξεις όπως τοξοπλάσμωση και μυκητιασικές λοιμώξεις, συμπεριλαμβανομένης της ιστοπλάσμωσης.

Η ιστοπλάσμωση είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στην Αμερική , όπου 15.000 νέες περιπτώσεις και 4.500 θάνατοι αναφέρονται κάθε χρόνο σε άτομα που ζουν με HIV. Πολλοί από αυτούς τους θανάτους θα μπορούσαν να προληφθούν μέσω έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας της νόσου.

Τα τελευταία χρόνια, η ανάπτυξη πολύ ευαίσθητων διαγνωστικών εξετάσεων επέτρεψε την ταχεία και ακριβή επιβεβαίωση της ιστοπλάσμωσης για την έγκαιρη έναρξη της θεραπείας. Ωστόσο, τα καινοτόμα διαγνωστικά και οι βέλτιστες θεραπείες για αυτήν την ασθένεια δεν είναι ακόμη ευρέως διαθέσιμα.

 

Πηγές: who