Ατοπική Δερματίτιδα

Η ατοπική δερματίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης διαταραχή του δέρματος, προσβάλλει το 15-30% των παιδιών και το 2-10% των ενηλίκων, και με τις εξάρσεις της ταλαιπωρεί το άτομο, υποβαθμίζοντας δραματικά την ποιότητα της ζωής του.

Το 60% των ασθενών που πάσχουν από ατοπική δερματίτιδα εμφανίζουν συμπτώματα της νόσου μέσα στον πρώτο χρόνο της ζωής τους. Ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό (85%) εμφανίζουν συμπτώματα πριν κλείσουν πέντε χρόνια ζωής. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα συμπτώματα εξαφανίζονται με την ενηλικίωση, αν όμως παραμείνουν γίνονται πιο βαριά και επίμονα.

Πώς και πού εκδηλώνεται

Η πάθηση εκδηλώνεται με επαναλαμβανόμενα επεισόδια φλεγμονής του δέρματος και έντονου κνησμού και χαρακτηρίζεται από περιόδους έξαρσης και ύφεσης (κατά τη διάρκεια των οποίων το δέρμα εμφανίζει φυσιολογική εικόνα). Το έντονο αίσθημα κνησμού μπορεί να προκαλέσει και δευτεροπαθείς μολύνσεις από βακτήρια ή μύκητες, οι οποίοι μπορεί να «εισβάλλουν» στο τραυματισμένο λόγω του ξυσίματος δέρμα.

Η ατοπική δερματίτιδα μπορεί να εκδηλωθεί σε οποιαδήποτε περιοχή του σώματος, αλλά ορισμένες περιοχές προσβάλλονται συχνότερα από άλλες. Στα παιδιά, η ατοπική δερματίτιδα συνήθως εμφανίζεται ως ένα εξάνθημα στην περιοχή του προσώπου πριν επεκταθεί στα χέρια και τα πόδια και επηρεάζει 2 στα 10 παιδιά. Τα μεγαλύτερα παιδιά και οι ενήλικες είναι πιθανόν αρχικά να παρατηρήσουν ερυθρές, ευαίσθητες περιοχές του δέρματος πίσω από τα γόνατα, στους αγκώνες ή στο λαιμό, τους καρπούς, τους αστραγάλους και τα χέρια. Επίσης μπορεί να προσβληθεί το δέρμα γύρω από τα φρύδια και τα μάτια.

Έτσι, δεν πρέπει να ξεχνάμε το γεγονός ότι παρόλο που η ατοπική δερματίτιδα τις περισσότερες φορές ξεκινά στην παιδική ηλικία, είναι επίσης πολύ διαδεδομένη στους ενήλικες. Επίσης, μπορεί να αποτελέσει σε κάποια άτομα σημαντικό επιβαρυντικό παράγοντα για τη συνολική κατάσταση της υγείας και αποτελεί πρόσφορο έδαφος για ανάπτυξη τροφικής αλλεργίας, άσθματος, αλλεργικής ρινίτιδας  και για άλλες ανοσολογικές φλεγμονώδεις ασθένειες αλλά και για διαταραχές της ψυχικής υγείας.

Είναι εύκολη η διάγνωση;

Η εμφάνιση των βλαβών, η ηλικία έναρξης του προβλήματος, η συχνή εμφάνιση της νόσου και σε άλλα μέλη της οικογένειας και τα χαρακτηριστικά συμπτώματα κάνουν τη διάγνωση αρκετά εύκολη. Θα πρέπει να αποκλειστούν άλλες καταστάσεις όπως σμηγματορροϊκή δερματίτιδα, δερματίτιδα εξ επαφής, ψωρίαση και άλλες.

Γενικά μέτρα για τη φροντίδα του δέρματός σας

Πρέπει να διατηρείτε το δέρμα σας ενυδατωμένο, ειδικά μετά το ντους, και να αποφύγετε το μπάνιο σε θερμοκρασία υψηλότερη των 36 °C. Χρησιμοποιήστε ήπια σαπούνια και χωρίς άρωμα και ρούχα από βαμβάκι ή λινό αντί για συνθετικά υφάσματα.

Μπορώ να την αγνοήσω;

Όχι! Πολλές φορές η νόσος μπορεί να υποχωρήσει από μόνη της, αλλά ακόμα και όταν το δέρμα σας είναι καθαρό, εξακολουθεί να είναι παρούσα. Οι τοπικές θεραπείες μερικές φορές δεν επαρκούν για την αντιμετώπιση της ατοπικής δερματίτιδας, οπότε η συζήτηση με τον προσωπικό σας ιατρό είναι απαραίτητη για την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας.

Η θεραπεία της ατοπικής

Το πρώτο βήμα στη θεραπεία της Ατοπικής δερματίτιδας είναι η χρήση μαλακτικών κρεμών και ενυδατικών σκευασμάτων. Έτσι εξασφαλίζεται η απαραίτητη ενυδάτωση αφού συγκρατούν την υγρασία, μειώνουν τον έντονο κνησμό και καταστέλλουν τη φλεγμονή και την ξηρότητα του δέρματος. Πρέπει να εφαρμόζονται αρκετές φορές την ημέρα στις μη φλεγμονώδεις περιοχές και προσφέρουν ανακούφιση στο δέρμα, περιορίζοντας έτσι τον κνησμό. Επιπλέον, αυτή η καθημερινή ρουτίνα αποτελεί την πρώτη πρόληψη κατά των εξάρσεων και πρέπει να χρησιμοποιείται, ακόμα και αν το δέρμα δείχνει υγιές.

Τα σκευάσματα κορτιζόνης τοπικά αλλά και οι αναστολείς καλσινευρίνης είναι απαραίτητα, ειδικά σε εξάρσεις. Τα αντι-ισταμινικά καταστέλλουν τον κνησμό, αλλά και η φωτοθεραπεία αποτελεί εναλλακτική θεραπεία σε περίπτωση μη ανταπόκρισης των παραπάνω προσεγγίσεων.

Ο στόχος της Ιατρικής και της Δερματολογίας, όμως, στις μέρες μας είναι οι στοχευμένες θεραπείες που θα δίνουν ολοκληρωμένη λύση στο πρόβλημα της ατοπικής δερματίτιδας.

Τι ξέρουμε για τις Νέες θεραπείες που έρχονται

1.  Ήπια Ατοπική Δερματίτιδα σε παιδιά και ενήλικες

Τοπική κρέμα με Δραστικό συστατικό την Κρισαβορόλη (crisaborole)

Το νέο τοπικό σκεύασμα με κρισαβορόλη  έρχεται για να δώσει την λύση στην ήπια ατοπική δερματίτιδα και θα είναι διαθέσιμο στην Ελλάδα από το 2021.

Η δραστική ουσία κρισαβορόλη είναι αναστολέας του ενζύμου PDE4 (φωσφοδιεστεράση 4) και δρα αναστέλλοντας τη δράση ορισμένων φυσικών ουσιών στο σώμα που προκαλούν φλεγμονή.

2.  Μέτρια – βαριά Ατοπική Δερματίτιδα σε παιδιά και ενήλικες

Ενεση κάτω από το δέρμα (όπως γίνεται η ένεση της ισνουλίνης ή της αυξητικής ορμόνης ) με Δραστικό συστατικό δουπιλουμάμπη (dupilumab).

Το ενέσιμο διάλυμα με δουπιλουμάμπη είναι και η πρώτη βιολογική θεραπεία για την μέτρια έως σοβαρή ατοπική δερματίτιδα για ενήλικες, καθώς και για παιδιά από 12 -18 ετών στην Ευρώπη, ενώ εγκρίθηκε πρόσφατα για πιο μικρά παιδιά από 6-11 ετών στην Αμερική.

Η δουπιλουμάμπη λειτουργεί στοχεύοντας μια βασική πηγή φλεγμονής βαθιά κάτω από το δέρμα για να αποφευχθεί η εκδήλωση της ατοπικής δερματίτιδας στην επιφάνεια. Βοηθά ακόμη και όταν το δέρμα φαίνεται καθαρό.