Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, πρώτη αιτία θανάτου των κατοίκων της Ελλάδας είναι οι καρδιαγγειακές παθήσεις. Δηλαδή το έμφραγμα του μυοκαρδίου, τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια και η ρήξη του ανευρύσματος της αορτής.

Ακολουθούν οι διάφορες μορφές καρκίνου, ενώ ο βίαιος θάνατος από τροχαία συμβάματα βρίσκεται στην τρίτη θέση.

Περίπου ανάλογη είναι η σειρά και στις άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, πλην των τροχαίων, όπου η Ελλάδα εμφανίζεται πρωταθλήτρια. Πρώτη λοιπόν στα τροχαία, πρώτη και στο κάπνισμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και όχι μόνον.

Στο κάπνισμα, σύμφωνα με το περιοδικό Economist, είναι παγκόσμια πρωταθλήτρια. Έτσι παρ’ ότι ο μέσος όρος ζωής του Έλληνα δεν βελτιώθηκε, η Ελλάδα βρίσκεται στην 11η θέση από πλευράς επιβίωσης του πληθυσμού της, γιατί την ξεπέρασαν άλλες 10 χώρες που βελτίωσαν την ποιότητα ζωής των κατοίκων τους.

Η μέση επιβίωση των Ελλήνων που ήταν τα 74 χρόνια δεν βελτιώθηκε αλλά και δεν χειροτέρεψε, παρόλο που ο Έλληνας συγκριτικά καπνίζει περισσότερο από όλους τους λαούς του κόσμου.

Το φαινόμενο αυτό εξηγείται από το ότι σημαντικό μέρος του πληθυσμού διατρέφεται με βάση τη μεσογειακή δίαιτα (όσπρια, λάδι, ψάρια, πουλερικά) και από τη συστηματική κατανάλωση κρασιού στο φαγητό του, γεγονός που αντιρροπεί το κάπνισμα.

Ειδικότερα και αριθμητικά, η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία αναφέρει ότι από καρδιαγγειακές παθήσεις χάνονται 50.000 περίπου άτομα το χρόνο και από διάφορες μορφές καρκίνου 25.000 περίπου άτομα το χρόνο.

Από την παράθεση των αριθμών αυτών είναι εύκολο να αντιληφθεί κανείς ότι οι θάνατοι από καρδιαγγειοπάθειες και από τροχαία συμβάματα είναι δυνατόν να ελαττωθούν σημαντικά, όχι μόνο από τον ίδιο τον πολίτη αλλά και από ένα στοιχειωδώς οργανωμένο κράτος που πραγματικά ενδιαφέρεται, όχι μόνο για τη ζωή αλλά και για την ποιότητα της ζωής των πολιτών του.

Όσον αφορά τα καρδιαγγειακά συμβάματα- και ιδιαίτερα το έμφραγμα του μυοκαρδίου- τα Ελληνικά δεδομένα είναι τα εξής: Το 2005 έγινε η μελέτη ‘ΗΛΙΟΣ’ από την Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία, που αφορούσε την αντιμετώπιση του οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου στη χώρα, από τη στιγμή της εμφάνισης των συμπτωμάτων μέχρι τη νοσοκομειακή του θεραπεία.

Τα αποτελέσματα υπήρξαν εντυπωσιακά. Μόνο το 24% (24,1%) των ασθενών έφθασε στο νοσοκομείο μέσα στην πρώτη ώρα από την εκδήλωση των συμπτωμάτων του εμφράγματος, ενώ μόλις το 34% (33,8%) των εμφραγματιών έφθασε μεταξύ 2ης και 3ης ώρας.

Δεδομένου ότι εκείνοι που φθάνουν μέσα στις τρεις (3) πρώτες ώρες ωφελούνται τα μέγιστα από την παρεχόμενη θεραπεία, η οποία είναι η αγγειοπλαστική ή η θρομβόλυση, δυστυχώς ένα μεγάλο ποσοστό που φθάνει στο νοσοκομείο μετά τις 3 ώρες και κυμαίνεται περί το 40% ωφελείται ελάχιστα ή και καθόλου από τη θεραπεία.

Επίσης, η ίδια μελέτη έδειξε ότι το 78% των ασθενών προσήλθε στο νοσοκομείο με δικό του μεταφορικό μέσο, ενώ μόνο το 17% των ασθενών διακομίσθηκε με το ΕΚΑΒ. Το δεδομένο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία γιατί γνωρίζουμε ότι τα 2/3 των θανάτων που προκαλούνται στο έμφραγμα του μυοκαρδίου οφείλονται κυρίως σε θανατηφόρες αρρυθμίες που συμβαίνουν κυρίως μέσα στην πρώτη ώρα της εγκαταστάσεως του εμφράγματος, όπου και κατά κανόνα οι άνθρωποι αυτοί παραμένουν αβοήθητοι.

Πολλές φορές έχω υποστηρίξει ότι για μεγάλες πόλεις όπου υπάρχει σοβαρό συγκοινωνιακό πρόβλημα θα πρέπει να λειτουργήσουν οι μοτοσικλέτες μονάδες με ένα γιατρό και ένα νοσηλευτή εφοδιασμένους με όλα τα απαραίτητα. Σε λίγα λεπτά η μονάδα αυτή θα φθάνει κοντά στον άρρωστο για να τον αντιμετωπίσει άμεσα μέχρις ότου φθάσει το ασθενοφόρο.

Έτσι θα αντιμετωπισθεί αποτελεσματικά ο κίνδυνος του αιφνιδίου αρρυθμιολογικού θανάτου.

Τέλος, η μελέτη ‘ΗΛΙΟΣ’ απέδειξε ότι όσον αφορά τη νοσοκομειακή αντιμετώπιση εμφράγματος διαπιστώθηκε αναμφισβήτητα μεγάλη πρόοδος αφού η θνητότητα στους άνδρες από 17,16% το 1994 βελτιώθηκε σε 10,7%.

Εν τούτοις, το ευχάριστο αυτό μήνυμα, σε συνδυασμό με τη θετική πρωτοβουλία του Υπουργείου Υγείας να οργανώσει καλύτερα το δίκτυο αντιμετώπισης του οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου με αγγειοπλαστική από τα μεγάλα νοσοκομεία δεν αρκούν.

Η μάχη με το θάνατο στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου θα πρέπει να δοθεί την 1η ώρα, γεγονός που σημαίνει σωστή ενημέρωση του πληθυσμού και καλή οργάνωση του ΕΚΑΒ. Έτσι έπραξαν όλες οι χώρες που αντιμετώπιζαν ανάλογα πληθυσμιακά και συγκοινωνιακά προβλήματα με τη δική μας.

Όσο πιο γρήγορα εφαρμοσθούν αυτά τα μέτρα τόσο περισσότεροι άνθρωποι δεν θα χάνονται αδικαιολόγητα από έμφραγμα του μυοκαρδίου.

Με βάση τα διεθνή δεδομένα υπολογίζεται ότι 1500 έως 2000 άτομα δεν θα χάνονται ετήσια στην περιοχή των Αθηνών από έμφραγμα του μυοκαρδίου, ενώ πολύ περισσότεροι θα διασφαλίζουν μακροβιότητα σε συνδυασμό με καλύτερη ποιότητα ζωής.