Σύμφωνα με μελέτες παρατήρησης, πάνω από το 60% των ασθενών με εμβοές αναφέρουν παρατεταμένο στρες και το 25% δείγματος Γερμανών με εμβοές πιστεύουν πως το στρες είναι η βασική αιτία των εμβοών τους.

Τί είναι το στρες;

Πολλοί είναι οι επιστημονικοί ορισμοί που υπάρχουν για το στρες. H βιβλιογραφία το ορίζει ως:

  1. Εξωτερικά ή εσωτερικά "στρεσογόνα", δηλαδή ερεθίσματα που διαταράσσουν τη φυσιολογική λειτουργία των κυττάρων μας ή και ολόκληρου του οργανισμού μας με αποτέλεσμα να δημιουργούν μια «πραγματική ή υποκείμενη απειλή για τη σωματική και ψυχολογική μας ακεραιότητα».
  2. Μια «απάντηση στο άγχος» δηλαδή, μια βιοψυχοκοινωνική αντίδραση ενός ατόμου σε έναν ερεθιστικό παράγοντα που προκαλεί φυσιολογική διέγερσηκαι αρνητική επίδραση.

Αντιδρούν όλοι το ίδιο στο στρες;

Η απάντηση είναι σίγουρα όχι και είναι βέβαιο πως το έχετε ήδη διαπιστώσει! Γιατί όμως; Η απόκριση στο στρες ενός ατόμου επηρεάζεται από το DNA του, τα γνωστικά και συμπεριφορικά του χαρακτηριστικά.

Ένας στρεσογόνος παράγοντας μπορεί να γίνει αντιληπτός ως:

  1. πρόκληση - θετική στάση
  2. ανεκτή κατάσταση - ενόχληση
  3. καταστροφή  - αποτροπή

Το ποια θα είναι η απόκρισή μας εξαρτάται από το μέγεθος του στρεσογόνου παράγοντα και από τις προσωπικές μας αντιλήψεις που διαμορφώνονται από την αυτοεκτίμηση, τις γνώσεις, το αίσθημα ελέγχου, τη διαθέσιμη κοινωνική και ψυχολογική υποστήριξη και τις εμπειρίες μας!Το ιδανικό θα ήταν κάθε φορά που είμαστε αντιμέτωποι με μια στρεσογόνο κατάσταση να την βλέπαμε ως πρόκληση, αποκτώντας θετική στάση απέναντί της ώστε να επιβαρύνουμε όσο το δυνατό λιγότερο τον οργανισμό και την ψυχολογία μας. Καθώς είναι αδύνατο να σταματήσει η ύπαρξη στρες στις ζωές μας ή να ελέγχουμε εμείς το μέγεθος του στρεσογόνου παράγοντα, ας προσανατολιστούμε στη διαχείριση των προσωπικών μας αντιλήψεων!

Ποιοι παράγοντες λειτουργούν επιβαρυντικά για τις εμβοές;

Οι εμβοές συνδέονται συνήθως με έκθεση σε παρατεταμένο θόρυβο, γήρανση και άγχος!

Άγχος - Σύμφωνα με μελέτη σε 12.166 άτομα με εμβοές φάνηκε ότι την εμφάνιση εμβοών επηρεάζει τόσο το άγχος όσο και η έκθεση σε θόρυβο! Συγκεκριμένα, τα αυξημένα επίπεδα άγχους αυξάνουν κατά 27% την πιθανότητα εμφάνισης εμβοών.Ακόμη για τη μετάβαση από ήπιες σε σοβαρές εμβοές, το άγχος αποδεικνύεται ιδιαίτερα σημαντικό.Σε μελέτη 9.756 συμμετεχόντων παρατηρήθηκε στενή σχέση μεταξύ της διάρκειας του στρες και των εμβοών και ανέδειξε πως η πιθανότητα εμφάνισης εμβοών είναι ίση μεταξύ ατόμων με υψηλή ευαισθησία στους περιβαλλοντικούς ήχους και ατόμων με υψηλά επίπεδα άγχους.

Γήρανση - Για κάθε έτος αύξησης της ηλικίας αυξάνονται κατά περίπου 3% οι πιθανότητες εκδήλωσης εμβοών. Ακόμη φαίνεται πως οι άνδρες παρουσιάζουν γενικά υψηλότερο κίνδυνο εμβοών σε σύγκριση με τις γυναίκες.

Θόρυβος - Η έκθεση σε θόρυβο αυξάνει κατά 19% τις πιθανότητες εμφάνισης εμβοών. Στην περίπτωση συνύπαρξης άγχους και θορύβου η πιθανότητα για εμφάνιση εμβοών αυξάνεται σε 42%.

Οι εμβοές είναι το ίδιο ενοχλητικές για όλους;

10-15% του ενήλικου πληθυσμού πάσχει από εμβοές, με αποτέλεσμα να αποτελούν την πιο συχνή χρόνια ακουστική διαταραχή και με τα ποσοστά τους να αυξάνονται και να αναγνωρίζονται ως παγκόσμιο πρόβλημα υγείας. Όσοι αντιλαμβάνονται τον ήχο ως ενοχλητικό, τότε οι εμβοές τους ορίζονται ως «αρνητική συναισθηματική ακουστική εμπειρία που σχετίζεται με πραγματική ή πιθανή σωματική ή ψυχολογική βλάβη».

Τι μας δείχνουν τα επιστημονικά δεδομένα για τη διαχείριση των εμβοών;

Γήρανση - Η ακετυλο-καρνιτίνη και το α-λιποϊκό οξύ μειώνουν τη φθορά της ακουστικής ευαισθησίας που σχετίζεται με την ηλικία και βελτιώνεται η κοχλιακή λειτουργία. Το φαινόμενο αυτό φαίνεται να σχετίζεται με τους μιτοχονδριακούς μεταβολίτες και την ικανότητά τους να προστατεύουν και να επιδιορθώνουν την επαγόμενη από την ηλικία κοχλιακή καταστροφή του μιτοχονδριακού DNA, βελτιώνοντας έτσι τη λειτουργία των μιτοχονδρίων και τη δυνατότητα παραγωγής ενέργειας.Επίσης ανεπάρκεια σεληνίου ελαττώνει τη δραστικότητα της υπεροξειδάσης της γλουταθειόνης, ένζυμου που απενεργοποιεί τις ελεύθερες ρίζες.

Θόρυβος–Άτομα νεαρής ηλικίας συχνά κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων αναψυχής, εκτίθενται σε υπερβολικά επίπεδα θορύβου με αποτέλεσμα την αύξηση των συμπτωμάτων που προκαλούνται από το θόρυβο, όπως απώλεια ακοής, εμβοές και υπερακουσία. Σύμφωνα με μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε αυτή την ομάδα ατόμων, φαίνεται πως η συμπληρωματική χορήγηση  αντιοξειδωτικών μπορεί να λειτουργήσει προφυλακτικά για τη λειτουργία της ακοής σε σύγκριση με εικονικό φάρμακο.  Ακόμη, η συμπληρωματική χορήγηση μαγνησίου φαίνεται πως διευκολύνει την νευρική αναγέννηση μετά από αιφνίδια ιδιοπαθή βαρηκοΐα και εμβοές. Το κάλιο είναι ο σημαντικότερος ηλεκτρολύτης και όταν υπάρχει σε μειωμένες ποσότητες στο σώμα έχει συσχετιστεί με εκδήλωση εμβοών μετά από έκθεση σε δυνατό θόρυβο.

Άγχος - Στρατηγικές διαχείρισης του στρες πρέπει να περιλαμβάνονται στα προγράμματα διατήρησης της ακοής, ειδικά σε άτομα με ήπιες εμβοές που αναφέρουν υψηλό φορτίο άγχους. Σίγουρα η εξατομικευμένη προσέγγιση βάσει της ιδιοσυγκρασίας του κάθε ατόμου θα οδηγήσει στα βέλτιστα αποτελέσματα.

Πρόσφατες εξελίξεις στην αντιμετώπιση των εμβοών εστιάζουν στα πλεονεκτήματα μοριακών και κυτταρικών θεραπειών μέσω στοχευμένων φαρμακολογικών θεραπειών. Αυτές οι έρευνες στοχεύουν στην προστασία και επιδιόρθωση των ευπαθών δομών των ακουστικών και εγκεφαλικών λειτουργιών αλλά και στη ρύθμιση πρόκλησης στρες λόγω εμβοών.


Βάλια Αντωνοπούλου
Βιολόγος – Βιοτεχνολόγος

 

 

Πηγές: - AmirBaigietal. (2011) Tinnitus in the General Population with a Focus on Noise and Stress: A Public Health Study. Ear & Hearing 32;787–789.
- Birgit Mazurek et al. (2019). Association Between Stress and Tinnitus—New Aspects OtolNeurotol40:e467–e473, Tinnitus Center, Charite/ – Universita¨tsmedizin Berlin, Germany.
- Michael D. Seidman et al., (2000) Biologic Activity of Mitochondrial Metabolites on Aging and Age-Related Hearing Loss. Department of Otolalyngology Head & Neck Surgetg, Henry Ford Health System,Detroit, Michigan, and tMinnesota State [email protected], Mankato, Minnesota. U.S.A. Am J Otof 21:161-167.
- Using prophylactic antioxidants to prevent noise-induced hearing damage in young adults: a protocol for a double-blind, randomized controlled trial, (2014) Gilles et al. Trials, 15:110.
- Gopal KV, Thomas BP et al. J Am AcadAudiol. 2015 Mar;26(3):311-24. doi: 10.3766/jaaa.26.3.10.
- Berni A1, Meschini R, Filippi S et al. Mutat Res. 2008 Feb 29;650(2):165-74. doi: 10.1016/j.mrgentox.2007.11.008. Epub 2007 Dec 8.
- Eggermont JJ. Am J Audiol. 2008 Dec;17(2):S162-9. doi: 10.1044/1059-0889(2008/07-0025). Epub 2008 Oct 31.
- Kulak BurunBogazIhtisDerg. 2016 Jul-Aug;26(4):225-7. doi: 10.5606/kbbihtisas.2016.87094.
- Langguth B, Elgoyhen AB, Schlee W. Expert OpinTher Targets. 2016;20(3):251-4. doi: 10.1517/14728222.2016.1125884. Epub 2016 Jan 22.
- Kaya H, Koc AK, Say?n I. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2015 May;272(5):1119-25. doi: 10.1007/s00405-014-2922-9. Epub 2014 Feb 12.
- Seidman MD. Laryngoscope. 2000 May;110(5 Pt 1):727-38.
- Baigi A, Oden A, Almlid-Larsen V, Barrenaes M-L, Holgers K-M. Tinnitus in the general population with a focus on noise and stress: A public health study. Ear Hear 2011;32:787–9.
- Hasson D, Theorell T, Walle/n MB, Leineweber C, Canlon B. Stress and prevalence of hearing problems in the Swedish working population. BMC Public Health 2011;11:130.