Τέσσερα στα πέντε παιδιά με καρκίνο θεραπεύονται και συνεχίζουν την ενήλικη ζωή τους, με τα ποσοστά ίασης να ξεπερνούν το 90% στους πιο συνήθεις τύπους αιματολογικών καρκίνων της παιδικής ηλικίας. Ενώ παλιότερα η αντιμετώπιση περιοριζόταν κυρίως στην εφαρμογή του κατάλληλου θεραπευτικού σχήματος, σήμερα η ψυχοκοινωνική υποστήριξη αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ολιστικής προσέγγισης, που δεν περιορίζεται στο πάσχον παιδί, αλλά επεκτείνεται και στα μέλη της οικογένειάς του.

Η παιδίατρος - ογκολόγος, Βάσω Σίδη (φωτογραφία), με εμπειρία δεκαετιών στην κλινική αντιμετώπιση του καρκίνου της παιδικής ηλικίας στο Παιδοογκολογικό Τμήμα του Ιπποκράτειου νοσοκομείου Θεσσαλονίκης, περιγράφει στο iatronet.gr έξι μύθους και αντίστοιχες αλήθειες για το συγκεκριμένο πεδίο, το οποίο συνεχίζει να υπηρετεί ως σύμβουλος ψυχικής υγείας και συγγραφέας.

Μύθοι και αλήθειες

Ένα από τα βιβλία που έχει εκδώσει τιτλοφορείται "Αλήθειες και μύθοι για τον παιδικό καρκίνο". Της ζητήσαμε να απαριθμήσει τους σημαντικότερους.

  • Πρώτος μύθος είναι πως ο καρκίνος στην παιδική ηλικία είναι επάρατος. Τα ποσοστά επιβίωσης σήμερα φτάνουν το 80% για όλους τους παιδιατρικούς καρκίνους - συμπαγείς όγκους και αιματολογικούς- αλλά για συγκεκριμένους αιματολογικούς όπως η οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία, αγγίζουν και ξεπερνούν το 90%. Μιλάμε για ίαση.
  • Ο καρκίνος της παιδικής αλήθειας είναι μεταδοτικός. Η αλήθεια είναι, φυσικά, πως δεν μεταδίδεται από παιδί σε παιδί ή σε άλλα άτομα.
  • Είναι κληρονομικός. Στην πραγματικότητα, ένα πολύ μικρό μονοψήφιο σχετίζεται με κληρονομικότητα.
  • Οφείλεται σε κακή διατροφή και σε στρες. Ιδιαίτερα στην παιδική ηλικία, οι παράγοντες αυτοί δεν παίζουν ρόλο. Ο καρκίνος είναι αποτέλεσμα γενετικών μεταλλάξεων στα κύτταρα.
  • Οι επιζήσαντες δεν χρειάζονται ιατρική παρακολούθηση. Στην πραγματικότητα αυτή είναι απαραίτητη, επειδή έχουν αυξημένη πιθανότητα και για δεύτερη κακοήθεια, ενώ αντιμετωπίζουν και διάφορα άλλα προβλήματα, λόγω και των φαρμάκων που έχουν λάβει στη θεραπεία.
  • Τα παιδιά που επιβιώνουν δεν θα μπορέσουν να κάνουν οικογένεια και παιδιά. Παρόλο που κάποιοι survivors μπορεί να αντιμετωπίσουν προβλήματα υπογονιμότητας, αυτό δεν είναι ο κανόνας και όπου ισχύει οφείλεται κυρίως στα πρωτόκολλα και στη θεραπεία που έχουν ακολουθήσει.

Σε ό,τι αφορά τις αλήθειες, πέρα από τις παραπάνω, η κυριότερη είναι πως ο καρκίνος είναι πάρα πολύ σπάνιος στην παιδική ηλικία - στην Ελλάδα καταγράφονται κάθε χρόνο 300 - 350 περιστατικά -, πως οι διαθέσιμες θεραπείες είναι πολύ αποτελεσματικές, ενώ δεν υπάρχει η έννοια της πρόληψης, όπως στον καρκίνο των ενηλίκων. "Εδώ έχει τεράστια αξία η προσοχή του παιδιάτρου, που θα εντοπίσει τα πρώιμα πονηρά σημάδια, όταν η νόσος ‘ψιθυρίζει’ και δεν έχει αρχίσει ακόμη να ‘φωνάζει’, και θα παραπέμψει έγκαιρα", λέει χαρακτηριστικά.

Ψυχοκοινωνική υποστήριξη

Σήμερα, πολύ περισσότερο από τις προηγούμενες δεκαετίες, η ψυχοκοινωνική υποστήριξη του πάσχοντος παιδιού και της οικογένειάς του αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αντιμετώπισης του παιδιατρικού καρκίνου. "Ταυτόχρονα με τη θεραπεία, η οποία για κάθε περιστατικό είναι διαφορετική, πρέπει να αντιμετωπίζονται και οι ψυχολογικές ανάγκες. Είναι μια αναγκαιότητα, καθώς σώμα και ψυχή είναι αλληλένδετα", επισημαίνει η κ. Σίδη, προσθέτοντας πως η στήριξη δίνεται τόσο στη διάρκεια της θεραπείας όσο και μετά, όπου υπάρχει ανάγκη. "Η θεραπεία της ψυχής θα απαλύνει τον πόνο της ασθένειας, ενώ θα βοηθήσει το παιδί να ορθοποδήσει στη συνέχεια και να επανενταχθεί στο σχολικό περιβάλλον και στον κοινωνικό περίγυρο". Το θέμα πραγματεύεται στο τελευταίο της βιβλίο, με τίτλο "Παιδί και Έφηβος με Καρκίνο - Υποστηρικτική Θεραπεία, Ψυχοκοινωνική Στήριξη, Παρεμβάσεις", με συγγραφείς την ίδια και την Ιωάννα Φραγκανδρέου - Νίξον.

Η "γκρίζα ζώνη" της εφηβείας

Ένα κενό που έχει καταγραφεί και επισημανθεί από την Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου (ΕΛΟΚ) στο πλαίσιο του κειμένου θέσεων για την υιοθέτηση Εθνικής Στρατηγικής για τον καρκίνο σε παιδιά, αφορά την ανάγκη ομαλής μετάβασης των επιβιωσάντων από την ανήλικη στην ενήλικη ζωή, σε ό,τι αφορά την αναγκαία ιατρική τους παρακολούθηση.

"Υπάρχει όντως μια ‘γκρίζα ζώνη’ στην περίοδο της εφηβείας, καθώς μέχρι τα 16 χρόνια τα παιδιά παρακολουθούνται στα παιδιατρικά τμήματα, ενώ στη συνέχεια περνούν στα αντίστοιχα τμήματα ενηλίκων και η μετάβαση αυτή είναι δύσκολη για πολλούς λόγους", παρατηρεί η κα Σίδη και συντάσσεται με την πρόταση - αίτημα για την δημιουργία ειδικών ογκολογικών τμημάτων για εφήβους και νεαρούς ενήλικες, που θα εξασφαλίζουν την ομαλή μετάβαση. "Υπάρχουν συνάδελφοι με εξειδίκευση στην εφηβική ιατρική που μπορούν να ανταποκριθούν σε αυτό το ρόλο", σημειώνει.

Από την Παιδοογκολογία στη συμβουλευτική

Η κ. Βάσω Σίδη σπούδασε ιατρική στο ΑΠΘ, ακολούθησε την παιδιατρική ειδικότητα λόγω της αγάπης της στα παιδιά και κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσής της στη Β' Παιδιατρική Κλινική του ΑΧΕΠΑ δέχτηκε την πρόταση της διευθύντριάς της να ακολουθήσει την εξειδίκευση της Παιδιατρικής Ογκολογίας. "Είχα μια ανησυχία για το αν θα μπορούσα να ανταπεξέλθω, επειδή ο χώρος έχει πολύ πόνο, χρειάστηκε πολλή μελέτη και αλλαγή φιλοσοφίας», σημειώνει, προσθέτοντας πως «εκτός από πόνο υπάρχει και πολλή χαρά, λόγω των μεγάλων ποσοστών επιβίωσης και ίασης".

Αφού εξειδικεύτηκε στο ΑΧΕΠΑ, όπου έκανε και το διδακτορικό της, εργάστηκε επί δεκαετίες στο Παιδοογκολογικό Τμήμα του Ιπποκράτειου, από όπου αφυπηρέτησε το 2015 με το βαθμό του διευθυντή. Έκτοτε ασχολείται με την ψυχοκοινωνική υποστήριξη, ως διπλωματούχος σύμβουλος ψυχικής υγείας, με εξειδίκευση συμβουλευτική γονέων, στο πλαίσιο μεταπτυχιακών σπουδών. Μεταξύ άλλων, είναι επιστημονκή συνεργάτιδα του Συλλόγου Καρκινοπαθών Μακεδονίας - Θράκης, ενώ ασκεί συμβουλευτική γονέων στον Σύλλογο Γονέων Παιδιών με Νεοπλασματικές Ασθένειες Β. Ελλάδος "Λάμψη".

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Κάνε το όπως η Γένοβα: Ο εμβολιασμός πόρτα - πόρτα για γρίπη που μείωσε τις νοσηλείες
ΕΟΦ: Συμπλήρωμα διατροφής με μη εγκεκριμένο συστατικό - Τι να προσέχουν οι καταναλωτές
Πώς να δώσω περισσότερο κίνητρο στο παιδί μου