Σημάδια "βαθιάς ρηγμάτωσης" έχει αφήσει στο Εθνικό Σύστημα Υγείας η 14ετής περίοδος των διαδοχικών κρίσεων (οικονομικής και υγειονομικής), σύμφωνα με τα ευρήματα μελέτης του Κέντρου Έρευνας και Εκπαίδευσης στη Δημόσια Υγεία, την Πολιτική Υγείας και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΚΕΠΥ) και του Ινστιτούτου Eteron για την Έρευνα και την Κοινωνική Αλλαγή.

Όπως ανέφερε ο αναπληρωτής καθηγητής Πολιτικής Υγείας στο ΑΠΘ, Ηλίας Κονδύλης, σε εκδήλωση παρουσίασης της μελέτης, η 14ετής υποχρηματοδότηση και υποστελέχωση του ΕΣΥ, η μείωση του μόνιμου προσωπικού στα νοσοκομεία, ακόμη και μετά την πανδημία, η φυγή ιατρικού προσωπικού από τις δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας, η αδυναμία ανάκαμψης της λειτουργικότητας του ΕΣΥ (χειρουργείων, επισκέψεων στα Κέντρα Υγείας κ.ά.) στα προ πανδημίας επίπεδα, καθώς και οι ανθεκτικά υψηλές ανικανοποίητες ιατρικές ανάγκες μετά την πανδημία, καταδεικνύουν την ανάγκη επείγουσας ανάταξης του Εθνικού Συστήματος Υγείας.

Η μελέτη

Η μελέτη επιχείρησε μια διαχρονική αποτίμηση βασικών δεικτών του Εθνικού Συστήματος Υγείας για την περίοδο 2009 έως 2024, χωρισμένη σε τρεις χρονικές περιόδους:

  • Την περίοδο της οικονομικής κρίσης και αμέσως μετά από αυτήν (2009 - 2019).
  • Την περίοδο της πανδημικής κρίσης και αμέσως μετά από αυτήν (2020 - 2024).
  • Τη συνολική περίοδο μελέτης, δηλαδή αθροιστικά της οικονομικής και πανδημικής κρίσης (2009 - 2024).

Οικονομική κρίση: Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, την περίοδο 2009 - 2019 η δημόσια δαπάνη Υγείας στην Ελλάδα σε σταθερές/αποπληθωρισμένες τιμές ελαττώθηκε κατά 43,3%, συμπαρασύροντας και τη συνολική χρηματοδότηση των νοσοκομείων του ΕΣΥ η οποία ελαττώθηκε κατά 36,3% κατά την ίδια χρονική περίοδο.

Μεταξύ 2009 και 2019 το ΕΣΥ απώλεσε το 13,6% των νοσοκομείων του μέσω κλεισίματος ή συγχωνεύσεων τους και το 23,5% των νοσοκομειακών του κλινών. Το υγειονομικό προσωπικό στα νοσοκομεία του ΕΣΥ την ίδια χρονική περίοδο ελαττώθηκε κατά 12,9% ενώ το υγειονομικό προσωπικό στα Κέντρα Υγείας του ΕΣΥ ελαττώθηκε κατά 11,2%.

Ο πληθυσμός που ανέφερε ανικανοποίητες ιατρικές ανάγκες αυξήθηκε κατά 28,2%

Πανδημική κρίση: Σύμφωνα με τη μελέτη, την περίοδο 2019 - 2024, παρότι η δημόσια δαπάνη υγείας σε σταθερές/αποπληθωρισμένες τιμές αυξήθηκε κατά 9,7%, η συνολική χρηματοδότηση των νοσοκομείων του ΕΣΥ μειώθηκε κατά 2,6%. Αντιστοίχως, παρότι την περίοδο 2019 - 2024 το συνολικό υγειονομικό προσωπικό στα νοσοκομεία του ΕΣΥ αυξήθηκε κατά 9%, το μόνιμο προσωπικό στα νοσοκομεία του ΕΣΥ μειώθηκε κατά 0,5%. Επιπρόσθετα, το υγειονομικό προσωπικό στις δομές ΠΦΥ του ΕΣΥ κατά την ίδια χρονική περίοδο μειώθηκε κατά 3,1%, εξαιτίας της μείωσης κατά 9,8% των ιατρών που υπηρετούν σε αυτές τις δομές.        

Την περίοδο 2019 - 2023, κατά τη διάρκεια δηλαδή της πανδημίας, πραγματοποιήθηκαν αθροιστικά 843.097 λιγότερες νοσηλείες και 355.797 λιγότερες χειρουργικές επεμβάσεις στα νοσοκομεία του ΕΣΥ καθώς και 9,7 εκατ. λιγότερες επισκέψεις στις δομές Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ) του ΕΣΥ σε σχέση με τα προ-πανδημίας επίπεδα. Ακόμη και το 2024, 1 χρόνο μετά το τέλος της πανδημίας και 5 χρόνια από την έναρξη της, οι χειρουργικές επεμβάσεις στα νοσοκομεία του ΕΣΥ και οι επισκέψεις στις δομές ΠΦΥ του ΕΣΥ παρέμεναν αντίστοιχα κατά 1,9% και 16,6% μειωμένες σε σχέση με τα προ-πανδημίας επίπεδα του 2019.

Ο πληθυσμός που ανέφερε ανικανοποίητες ιατρικές ανάγκες αυξήθηκε κατά 48,4%, λόγω και του φόβου ή της αδυναμίας προσέλευσης σε υπηρεσίες Υγείας.

Μετά τις δύο κρίσεις: Το 2024, η δημόσια δαπάνη υγείας στην Ελλάδα και η συνολική χρηματοδότηση των νοσοκομείων του ΕΣΥ παρέμεναν κατά 37,7% και κατά 38% αντίστοιχα μικρότερες σε σχέση με τα προ-κρίσεων επίπεδα του 2009. Οι μελετητές υπολογίζουν την αθροιστική απώλεια μόνο της δημόσιας χρηματοδότησης προς στα νοσοκομεία του ΕΣΥ στο ποσό των 38 δισ. ευρώ, στην 14ετία.

Το 2024 επίσης το ΕΣΥ εξακολουθούσε να διαθέτει 12,9% λιγότερα νοσοκομεία, 14,6% λιγότερες νοσοκομειακές κλίνες και 9,6% λιγότερο νοσοκομειακό προσωπικό σε σχέση με τα προ-κρίσεων επίπεδα του 2009, ενώ 11,7% του υπηρετούντος προσωπικού στα νοσοκομεία του ΕΣΥ το 2024 εξακολουθούσε να εργάζεται ως επικουρικό προσωπικό με συμβάσεις ορισμένου χρόνου.

Μετά την πανδημία, την περίοδο 2023-24, οι ανικανοποίητες ιατρικές ανάγκες στον ελληνικό πληθυσμό δεν αποκλιμακώθηκαν: «Ένας στους οκτώ μετά την πανδημία (13,5%) δηλώνει ότι χρειάζεται γιατρό και δεν τον έχει», ανέφερε ο κ.Κονδύλης

Σχέδιο ανάταξης

Με βάση τα ευρήματα της έκθεσης, οι συγγραφείς θεωρούν επείγουσα την ανάγκη ανάταξης του ΕΣΥ. Σύμφωνα με τις προτάσεις πολιτικής, η επαναφορά του ΕΣΥ ακόμη και στα πλημμελή επίπεδα του 2009, θα προϋπέθετε:

  • Την αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης των νοσοκομείων του ΕΣΥ κατά 2 δισ.€ ετησίως (από 3,6 δισ.€ δηλαδή το 2023 σε 5,6 δισ.€ - σε σταθερές/αποπληθωρισμένες τιμές του 2020). "Μια Belharra κοστίζει 1,2 δισ., συν τον εξοπλισμό της, φτάνει στα 2 δισ.", παρατήρησε ο κ. Κονδύλης
  • Την ανάκτηση 5.778 νοσοκομειακών κλινών (ισοδύναμες δηλαδή 6 νοσοκομείων δυναμικότητας το καθένα αντίστοιχης με αυτής του Γ.Ν. Ευαγγελισμός στην Αθήνα ή του Γ.Ν. Ιπποκράτειο στη Θεσσαλονίκη).
  • Πέραν της ετήσιας κάλυψης των αποχωρήσεων (λόγω συνταξιοδότησης, παραιτήσεων ή θανάτων), την πρόσθετη πρόσληψη 11.000 μόνιμων εργαζόμενων (8.884 στα νοσοκομεία του ΕΣΥ και κατ’ εκτίμηση 1.300 - 2.000 στις δομές ΠΦΥ του ΕΣΥ) καθώς και την μονιμοποίηση των 9.884 επικουρικών υπαλλήλων που υπηρετούν σήμερα στα νοσοκομεία του ΕΣΥ.
  • επαναφορά του ΕΣΥ στις "εργοστασιακές ρυθμίσεις", με πλήρη και αποκλειστική απασχόληση του προσωπικού και κατάργηση χρεώσεων υπηρεσιών στους πολίτες, είτε στην πρωινή είτε στην απογευματινή λειτουργία των νοσοκομείων.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Πραγματοποιήθηκε η 17η Health expo Athens
'Eνας στους πέντε θα έχει νεφρική πάθηση έως το 2040
Amazon: Νέος βοηθός υγείας με Τεχνητή Νοημοσύνη για διαχείριση φαρμάκων και ιατρικών δεδομένων