Περίπου μία στις τρεις περιπτώσεις άνοιας παγκοσμίως μπορεί να σχετίζεται με ασθένειες που επηρεάζουν όργανα εκτός του εγκεφάλου, σύμφωνα με μια μεγάλη παγκόσμια ανάλυση. Τα ευρήματα αμφισβητούν τη μακροχρόνια εστίαση μόνο στις νευρολογικές αιτίες και υπογραμμίζουν τη σημασία της διαχείρισης των χρόνιων ασθενειών ως μέρος των στρατηγικών επιλογών πρόληψης της άνοιας.

Η άνοια συνήθως σχετίζεται με τη νόσο Αλτσχάιμερ και άλλες νευροεκφυλιστικές παθήσεις, αλλά μπορεί επίσης να προκύψει από εγκεφαλικά επεισόδια, λοιμώξεις, κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις και χρόνιες ασθένειες. Όλο και περισσότερα στοιχεία υποδηλώνουν ότι ασθένειες που επηρεάζουν το ήπαρ, τα νεφρά, την καρδιά, τις αισθήσεις και το ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να οδηγήσουν έμμεσα σε γνωστική εξασθένηση.

Παγκόσμια ανάλυση του φορτίου των περιφερικών ασθενειών

Μελέτη εξέτασε 202 άρθρα που δημοσιεύθηκαν έως τον Σεπτέμβριο του 2024 και αξιολόγησε 26  ασθένειες. Δεκαέξι παθήσεις βρέθηκαν να σχετίζονται σημαντικά με τον αυξημένο κίνδυνο άνοιας.

Το ένα τρίτο του φορτίου της άνοιας αποδίδεται σε περιφερικές ασθένειες.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, 16 ασθένειες συσχετίστηκαν με το 33,18% των περιπτώσεων άνοιας, που αντιστοιχεί σε περίπου 18,8 εκατομμύρια άτομα που ζουν με άνοια παγκοσμίως.

Κορυφαίοι περιφερικοί παράγοντες που συμβάλλουν στον κίνδυνο άνοιας

Οι σημαντικότεροι παράγοντες που συμβάλλουν στο φορτίο της άνοιας δεν θεωρούνταν παραδοσιακά νευρολογικοί παράγοντες κινδύνου. Η περιοδοντική νόσος αναδείχθηκε ως ο μοναδικός μεγαλύτερος παράγοντας κινδύνου, ακολουθούμενη από τη χρόνια ηπατική νόσο, την απώλεια ακοής και την όραση. Άλλοι σημαντικοί παράγοντες που συμβάλλουν στην εμφάνιση της άνοιας περιλαμβάνουν τον διαβήτη τύπου 2, τη χρόνια νεφρική νόσο, την οστεοαρθρίτιδα, το εγκεφαλικό επεισόδιο, την ισχαιμική καρδιοπάθεια και τη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Πολλές από αυτές τις παθήσεις είναι συχνές, θεραπεύσιμες και συνδέονται στενά με φλεγμονή, αγγειακή δυσλειτουργία και μεταβολικό στρες.

Επιπτώσεις για την πρόληψη και τη δημόσια Υγεία

Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η πρόληψη της άνοιας μπορεί να απαιτεί μια ευρύτερη προσέγγιση που να καλύπτει όλη τη διάρκεια της ζωής, η οποία να περιλαμβάνει τη στοματική υγεία, την υγεία των αισθήσεων, τον έλεγχο των μεταβολικών νοσημάτων και τη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου.

Αντιμετωπίζοντας τις περιφερειακές ασθένειες έγκαιρα και πιο αποτελεσματικά, τα συστήματα υγείας ενδέχεται να είναι σε θέση να μειώσουν ένα σημαντικό ποσοστό των μελλοντικών κρουσμάτων άνοιας. Η μελέτη υπογραμμίζει την ανάγκη ενσωμάτωσης της πρόληψης της άνοιας στη διαχείριση των χρόνιων νοσημάτων και στον σχεδιασμό της δημόσιας υγείας.

Πηγές:
emjreviews.com

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Ε.Ε.Σ.: Γιορτή για τα παιδιά του Ογκολογικού Νοσοκομείου Παίδων ''Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη – ΕΛΠΙΔΑ''
Διάλεξη για το ‘’Μέλλον της Υγείας’’, του Προέδρου του Ομίλου Ιατρικού Αθηνών, δρ Βασίλη Γ. Αποστολόπουλου στο Cambridge
Καρκίνος τραχήλου μήτρας: Γιατί μπορεί να νικηθεί