Ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV) είναι ένας από τους πιο συχνούς ιούς που προκαλούν λοιμώξεις του αναπνευστικού στα παιδιά. Σχεδόν όλα τα παιδιά θα μολυνθούν τουλάχιστον μία φορά μέχρι την ηλικία των 2 ετών. Για τα περισσότερα, η νόσος μοιάζει με ένα απλό κρυολόγημα. Για κάποια όμως, ιδιαίτερα τα μικρά βρέφη, μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή λοίμωξη και να χρειαστεί νοσηλεία.

Ποιες ηλικίες επηρεάζονται περισσότερο

Ο RSV μπορεί να προσβάλει όλες τις ηλικίες, αλλά πιο ευάλωτα είναι:

  • Τα νεογνά και βρέφη κάτω των 6 μηνών.
  • Τα πρόωρα βρέφη.
  • Τα παιδιά με χρόνια πνευμονοπάθεια ή συγγενείς καρδιοπάθειες.
  • Τα βρέφη με χαμηλό βάρος γέννησης.
  • Τα παιδιά με ανοσοκαταστολή.

Σε αυτές τις ομάδες, ο ιός μπορεί να προκαλέσει βρογχιολίτιδα ή πνευμονία. Οι αεραγωγοί των μικρών βρεφών είναι πολύ στενοί, και η φλεγμονή οδηγεί πιο εύκολα σε δυσκολία στην αναπνοή. Για τον λόγο αυτό, ο RSV αποτελεί την πιο συχνή αιτία νοσηλείας βρεφών κατά τους χειμερινούς μήνες.

Πώς μεταδίδεται

Ο ιός μεταδίδεται εύκολα:

  • Με σταγονίδια από βήχα ή φτέρνισμα.
  • Με επαφή με μολυσμένες επιφάνειες.
  • Με τα χέρια των ενηλίκων ή των μεγαλύτερων παιδιών.

Μπορεί να επιβιώσει για ώρες σε αντικείμενα, όπως παιχνίδια, κινητά και τραπέζια. Γι’ αυτό και εξαπλώνεται γρήγορα σε παιδικούς σταθμούς και οικογένειες.

Συμπτώματα - γιατί διαφέρουν ανά ηλικία

Στα μεγαλύτερα παιδιά και στους ενήλικες, ο RSV συνήθως εκδηλώνεται σαν ένα κοινό κρυολόγημα:

  • Πυρετός.
  • Βήχας.
  • Ρινίτιδα.
  • Πονόλαιμος.
  • Κακουχία.

Στα βρέφη όμως η εικόνα μπορεί να είναι διαφορετική. Λόγω του ανώριμου ανοσοποιητικού τους συστήματος, μπορεί να εμφανιστούν σοβαρά συμπτώματα ακόμη και χωρίς πυρετό.

 Σε ένα βρέφος, ειδικά κάτω των 3 μηνών, η εικόνα μπορεί να επιδεινωθεί γρήγορα. Γι’ αυτό ακόμη και ήπια συμπτώματα, όπως βήχας ή συνάχι, όταν συνοδεύονται από δυσκολία στην αναπνοή ή σίτιση, χρειάζονται προσοχή.

Αν ένα μωρό φαίνεται να «κουράζεται» στην αναπνοή, να μη μπορεί να φάει ή να έχει παύσεις στην αναπνοή, αυτό θεωρείται επείγον και απαιτεί άμεση εκτίμηση από γιατρό.

Τα πιο ανησυχητικά σημεία που απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση είναι:

  • Ταχύπνοια.
  • Εισολκές (βύθιση του θώρακα στην αναπνοή).
  • Σφύριγμα.
  • Δυσκολία στη σίτιση.
  • Αφυδάτωση(λιγότερες βρεγμένες πάνες, ξηρό στόμα-χείλια).
  • Υπνηλία.
  • Άπνοιες, ιδιαίτερα στα νεογνά.

Τι πρέπει να προσέχουν οι γονείς

Η πρόληψη είναι το πιο σημαντικό. Οι γονείς μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο:

  • Με συχνό πλύσιμο χεριών.
  • Αποφυγή επαφής νεογνών με άτομα που έχουν συμπτώματα.
  • Περιορισμό επισκέψεων τις πρώτες εβδομάδες ζωής.
  • Αποφυγή καπνίσματος στο σπίτι.
  • Καθαρισμό επιφανειών και παιχνιδιών.
  • Θηλασμό, που ενισχύει την άμυνα του βρέφους.

Νεότερα δεδομένα για την πρόληψη - εμβόλια και μονοκλωνικά αντισώματα

Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικές εξελίξεις στην πρόληψη του RSV.

Υπάρχει πλέον εμβόλιο που χορηγείται στις εγκύους κατά το τρίτο τρίμηνο. Με αυτόν τον τρόπο, η μητέρα παράγει αντισώματα που περνούν μέσω του πλακούντα στο έμβρυο και προστατεύουν το νεογνό τους πρώτους μήνες ζωής.

Παράλληλα, υπάρχει μονοκλωνικό αντίσωμα που χορηγείται στα νεογνά και βρέφη. Τα μονοκλωνικά αντισώματα δεν είναι εμβόλιο. Πρόκειται για έτοιμα αντισώματα που προσφέρουν παθητική ανοσία.

 Σύμφωνα με τις σύγχρονες συστάσεις, χορηγούνται:

  • Σε όλα τα νεογνά που γεννιούνται κατά την περίοδο έξαρσης του RSV (από Νοέμβριο έως Μάρτιο), εφόσον η μητέρα δεν έχει εμβολιαστεί στην εγκυμοσύνη.
  • Σε βρέφη και παιδιά έως 2 ετών που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου για σοβαρή νόσηση, όπως:
    • Πρόωρα βρέφη.
    • Παιδιά με συγγενείς καρδιοπάθειες.
    • Χρόνια πνευμονοπάθεια.
    • Σοβαρή ανοσοκαταστολή.
    • Παιδιά με Down syndrome.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η προστασία απαιτεί μία μόνο δόση και δεν χρειάζεται επανάληψη κάθε χρόνο. Αυτό συμβαίνει γιατί ο κίνδυνος σοβαρής λοίμωξης μειώνεται σημαντικά μετά τον πρώτο χρόνο ζωής, καθώς ωριμάζουν οι αεραγωγοί και το ανοσοποιητικό σύστημα.

Ο RSV είναι πολύ συχνός, αλλά για τα περισσότερα παιδιά δεν είναι επικίνδυνος. Ωστόσο, για τα μικρά βρέφη μπορεί να γίνει σοβαρός. Η ενημέρωση, η πρόληψη και η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων είναι το κλειδί.

Σήμερα, με τα νέα μέσα πρόληψης, μπορούμε να μειώσουμε σημαντικά τις επιπλοκές και τις νοσηλείες. Συζητήστε με τον παιδίατρό σας για τα διαθέσιμα μέτρα προστασίας, ιδιαίτερα αν περιμένετε μωρό ή έχετε νεογνό κατά τη χειμερινή περίοδο.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Εντοπίστηκε νέος ιός που συνδέεται με τον καρκίνο στο παχύ έντερο
Πώς αποφεύγονται τα επαναλαμβανόμενα εγκεφαλικά (μελέτη)
ECDC: Σε ύφεση οι ιώσεις του αναπνευστικού - Τι γίνεται στην Ελλάδα