Μια μεγάλης κλίμακας γονιδιωματική μελέτη εντόπισε 58 γενετικές παραλλαγές που επηρεάζουν την ανάπτυξη αγχωδών διαταραχών. Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό "Nature Genetics", επιβεβαιώνουν τη στενή σχέση των αγχωδών διαταραχών με τη μείζονα κατάθλιψη και τη νευρωτική προσωπικότητα, ενώ αναδεικνύουν τον κεντρικό ρόλο των GABA-εργικών νευρωνικών οδών στην παθογένεση.

Το άγχος αποτελεί μια ζωτικής σημασίας αντίδραση απέναντι στον κίνδυνο. Ωστόσο, σε πολλούς ανθρώπους η αντίδραση αυτή είναι δυσανάλογη ή εμφανίζεται ακόμη και χωρίς πραγματική απειλή. Υπολογίζεται ότι περίπου ένας στους τέσσερις ανθρώπους θα εμφανίσει κάποια μορφή αγχώδους διαταραχής κατά τη διάρκεια της ζωής του.

Στις αγχώδεις διαταραχές περιλαμβάνονται η διαταραχή πανικού με αιφνίδιες και έντονες κρίσεις φόβου, η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή με επίμονες και δύσκολα ελεγχόμενες ανησυχίες για καθημερινά ζητήματα, καθώς και οι φοβίες που σχετίζονται με συγκεκριμένα αντικείμενα ή καταστάσεις.

Η ευαλωτότητα στις διαταραχές αυτές επηρεάζεται εν μέρει από γενετικούς παράγοντες. Μελέτες σε διδύμους έχουν εκτιμήσει την κληρονομικότητα μεταξύ 30% και 50%. Στο πλαίσιο αυτό, η "Anxiety Disorders Working Group" του "Psychiatric Genomics Consortium" διερεύνησε πιθανούς γενετικούς μηχανισμούς.

Οι ερευνητές ανέλυσαν τα γονιδιώματα 122.341 ατόμων με αγχώδεις διαταραχές και τα συνέκριναν με 729.881 άτομα χωρίς διάγνωση. Η ανάλυση σε 7,2 εκατομμύρια σημεία του γονιδιώματος αποκάλυψε 58 μονονουκλεοτιδικούς πολυμορφισμούς (SNPs) που σχετίζονται σημαντικά με τις διαταραχές αυτές, εκ των οποίων οι 51 επιβεβαιώθηκαν σε δεύτερο ανεξάρτητο δείγμα.

Σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τον Jack Hettema από το Texas A&M University, αρκετές από τις παραλλαγές εντοπίζονται σε γονίδια που επηρεάζουν τα GABA-εργικά μονοπάτια στον εγκέφαλο. Το εύρημα αυτό εξηγεί εν μέρει τη δράση φαρμάκων όπως τα βαρβιτουρικά και οι βενζοδιαζεπίνες, τα οποία χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση των αγχωδών διαταραχών.

Η μελέτη ενισχύει επίσης τη γενετική και κλινική συγγένεια των αγχωδών διαταραχών με τη μείζονα κατάθλιψη, καθώς παρόμοιες γενετικές παραλλαγές έχουν εντοπιστεί και σε σχετικές έρευνες. Παράλληλα, διαπιστώθηκαν συσχετίσεις με τη νευρωτικότητα, τη διαταραχή μετατραυματικού στρες και τις απόπειρες αυτοκτονίας, επιβεβαιώνοντας μακροχρόνιες κλινικές παρατηρήσεις.

Ένας ακόμη στόχος τέτοιων μελετών είναι η ανάπτυξη πολυγονιδιακών δεικτών κινδύνου, που θα μπορούσαν να επιτρέψουν την έγκαιρη αναγνώριση ατόμων με αυξημένη προδιάθεση.

Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, η εφαρμογή γενετικών τεστ στην κλινική πράξη δεν είναι ακόμη εφικτή. Οι γενετικές παραλλαγές που εντοπίστηκαν εξηγούν μόλις το 10,1% της κληρονομικότητας, γεγονός που υποδηλώνει ότι σημαντικό μέρος της γενετικής επίδρασης παραμένει άγνωστο.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Ο ΕΕΣ διοργανώνει δράση για την Παγκόσμια Ημέρα Στοματικής Υγείας στην Πλατεία Συντάγματος
Ήπια επαναφορά του καρδιακού ρυθμού: Νέα μέθοδος αντί για επώδυνους απινιδωτές
Τι είναι η συναισθηματική ευεξία και πώς να την ενισχύσετε