Σταυρούλα (Λίνα) Πάσχου, Επ. Καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας, Θεραπευτική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ

Η σωματική δραστηριότητα αποτελεί θεμελιώδη πυλώνα της υγιούς κύησης, καθώς συνδέεται με καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο, περιορισμό της υπερβολικής αύξησης του σωματικού βάρους και χαμηλότερο κίνδυνο επιπλοκών, όπως ο διαβήτης κύησης και οι υπερτασικές διαταραχές. Μέχρι σήμερα, οι περισσότερες οδηγίες εστίαζαν κυρίως στη μέτρια ή έντονη άσκηση. Ωστόσο, μια νέα προοπτική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό JAMA αναδεικνύει ότι ένας εξίσου σημαντικός –και ίσως περισσότερο εφικτός– στόχος είναι η μείωση της καθιστικής συμπεριφοράς και η ενίσχυση της ήπιας καθημερινής κίνησης.

Στη μελέτη συμμετείχαν 470 έγκυες γυναίκες, οι οποίες εντάχθηκαν πριν από τη 13η εβδομάδα κύησης και παρακολουθήθηκαν έως τον τοκετό. Η φυσική τους δραστηριότητα αξιολογήθηκε αντικειμενικά με επιταχυνσιόμετρο τοποθετημένο στον μηρό σε κάθε τρίμηνο της κύησης, επιτρέποντας ακριβή καταγραφή του χρόνου καθιστικής ζωής, της φυσικής δραστηριότητας χαμηλής έντασης και του αριθμού των ημερήσιων βημάτων. Ως σύνθετο τελικό καταληκτικό σημείο ορίστηκαν οι δυσμενείς εκβάσεις της κύησης, συμπεριλαμβανομένων των υπερτασικών διαταραχών, του διαβήτη κύησης, του πρόωρου τοκετού και της γέννησης νεογνού μικρού για την ηλικία κύησης.

Η μέση ηλικία των συμμετεχουσών ήταν 30,7 έτη, ενώ 37% εμφάνισε τουλάχιστον μία δυσμενή έκβαση της κύησης και 18,3% υπερτασική διαταραχή. Κατά μέσο όρο, οι γυναίκες παρέμεναν καθιστές 10,1 ώρες ημερησίως, αφιέρωναν 4,6 ώρες σε δραστηριότητες χαμηλής έντασης και πραγματοποιούσαν περίπου 6.783 βήματα την ημέρα.

Τα ευρήματα ήταν ιδιαίτερα ισχυρά. Οι γυναίκες με τη μεγαλύτερη διάρκεια καθιστικής συμπεριφοράς –περίπου 10 ή περισσότερες ώρες ημερησίως– παρουσίασαν υπερδιπλάσιο κίνδυνο δυσμενών εκβάσεων σε σύγκριση με εκείνες που κάθονταν περίπου 7 ώρες ημερησίως. Ο απόλυτος κίνδυνος αυξήθηκε από 19,0% σε 42,3% (RR 2,22, 95% CI 1,12-4,43), ενώ αντίστοιχα αυξημένος παρέμεινε και στην ομάδα με την πιο παρατεταμένη καθιστική ζωή (41,6%, RR 2,19).

Στον αντίποδα, η μεγαλύτερη διάρκεια δραστηριοτήτων χαμηλής έντασης συσχετίστηκε με ουσιαστική μείωση του κινδύνου. Οι συμμετέχουσες που αφιέρωναν περίπου 7 ώρες ημερησίως σε ήπια κινητικότητα, όπως περπάτημα, ορθοστασία και καθημερινές δραστηριότητες, εμφάνισαν σχεδόν 50% χαμηλότερο κίνδυνο δυσμενών εκβάσεων σε σχέση με όσες κινούνταν μόνο περίπου 3 ώρες ημερησίως (21,1% έναντι 40,3%, RR 0,52, 95% CI 0,30-0,93).

Αντίστοιχα, μεγαλύτερος αριθμός ημερήσιων βημάτων συνδέθηκε με καλύτερη έκβαση της κύησης. Οι γυναίκες με μέτριο και υψηλό αριθμό βημάτων εμφάνισαν μικρότερη συχνότητα επιπλοκών σε σχέση με εκείνες που πραγματοποιούσαν τα λιγότερα βήματα (36,2% και 32,2% έναντι 47,7%, αντίστοιχα). Αξιοσημείωτο είναι ότι οι συσχετίσεις αυτές διατηρήθηκαν ακόμη και μετά από προσαρμογή για τον προ της κύησης δείκτη μάζας σώματος και για τη μέτρια ή έντονη σωματική άσκηση, γεγονός που υποδηλώνει ότι η παρατεταμένη καθιστική συμπεριφορά αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου.

Τα αποτελέσματα αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα από ενδοκρινολογικής σκοπιάς. Η ήπια αλλά συνεχής κινητικότητα κατά τη διάρκεια της ημέρας είναι γνωστό ότι βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη, περιορίζει τις μεταγευματικές αυξήσεις της γλυκόζης και συμβάλλει στον καλύτερο ενεργειακό μεταβολισμό. Οι μηχανισμοί αυτοί είναι πιθανό να εξηγούν, τουλάχιστον εν μέρει, τη χαμηλότερη συχνότητα διαβήτη κύησης και υπερτασικών διαταραχών που παρατηρήθηκε στις περισσότερο δραστήριες γυναίκες.

Το σημαντικότερο μήνυμα της μελέτης είναι ότι η προαγωγή της υγείας στην εγκυμοσύνη δεν εξαρτάται αποκλειστικά από οργανωμένα προγράμματα άσκησης. Η αποφυγή της πολύωρης καθιστικής θέσης, οι συχνές διακοπές του καθίσματος, το περισσότερο περπάτημα και η ενσωμάτωση ήπιας κίνησης στην καθημερινότητα αποτελούν απλές, ασφαλείς και δυνητικά ιδιαίτερα αποτελεσματικές παρεμβάσεις. Αν και απαιτούνται τυχαιοποιημένες μελέτες παρέμβασης για την επιβεβαίωση αιτιώδους σχέσης, τα νέα δεδομένα υποστηρίζουν ότι η μείωση της καθιστικής ζωής θα πρέπει να αποτελεί σαφή στόχο της προγεννητικής φροντίδας, παράλληλα με τις καθιερωμένες συστάσεις για συστηματική άσκηση.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Ξεκίνησαν οι ψεκασμοί στη Γλυφάδα μετά το κρούσμα του ιού του Δυτικού Νείλου
O φαρμακοβιομήχανος που ''χτίζει'' ξενοδοχείο στη Σαντορίνη
Πειραιώς: Δεν είμαστε συμβαλλόμενο μέρος σε «συμφωνία εξαγοράς» του ΙΑΣΩ