Γράφει ο Δρ. Αναστάσιος Ι. Κανελλόπουλος, Χειρουργός-Οφθαλμίατρος, Αναπληρωτής Καθηγητής Οφθαλμολογίας στο Παν/μιο της Νέας Υόρκης.

Ο προσαρμοζόμενος νέος ενδοφακός είναι ο μόνος εγκεκριμένος από την εταιρία φαρμάκων FDA της Αμερικής. Σε μια διαδικασία που διαμορφώνει τη λειτουργία του φυσικού κρυστάλλινου φακού, ο φακός αυτός επιτρέπει στο μάτι να εστιάσει και να διατηρήσει την καθαρότητα της όρασης πέρα από ένα ευρύ φάσμα αποστάσεων.

Ο συγκεκριμένος φακός είναι ένας πολυτμηματικός, μεταγενέστερος ενδοφθάλμιος φακός (IOL), που ενδείκνυται για τη θεραπεία/αντιμετώπιση καταρράκτη. Αντίθετα με τον τυποποιημένο IOL, οι φακοί αυτοί μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για την αντιμετώπιση πρεσβυωπίας, μειώνοντας ή εξαλείφοντας την ανάγκη για διορθωτικά γυαλιά μετά την χειρουργική επέμβαση, για βελτίωση της όρασης σε κοντινές και ενδιάμεσες αποστάσεις.

Από τη σύσταση της πρώτης γενιάς το 2003, έχουν γίνει δύο τροποποιήσεις με στόχο να βελτιώσουν τη σταθερότητα και την προβλεψιμότητα Ο εξελιγμένος ενδοφακός είναι κατασκευασμένος από υλικό υψηλού διαθλαστικού δείκτη με φίλτρο υπεριώδους ακτινοβολίας.

Στην τρίτη γενιά φακών, η διάμετρος διευρύνθηκε από τα 4.5 στα 5.5 mm ώστε να βελτιστοποιήσουν την καψική υποστήριξη, και να δημιουργήσει μεγαλύτερη σταθερότητα.

Ο τέταρτης γενιάς πλέον, έχει ενισχυθεί περαιτέρω για να εξασφαλίσει άριστη όραση σε όλες τις αποστάσεις (και για να βελτιώσει την κοντινή όραση που είναι και το μεγάλο πλεονέκτημα αυτού του ενδοφακού σε σχέση με τους πολυεστιακούς) χωρίς καμία απώλεια στην ευαισθησία αντίθεσης.

Το αποτέλεσμα της προσαρμογής του ενδοφθάλμιου φακού έχει βελτιστοποιηθεί, κάνοντας το κεντρικό μέρος του πρόσθιου οπτικού παχύτερο έναντι της περιφέρειας. Η τροποποίηση αυξάνει το βάθος της εστίασης του ενδοφακού για να δώσει καλύτερη κοντινή και με συνεχή ποιότητα όραση. Η βελτίωση που προκύπτει στην οπτική οξύτητα εμφανίζεται χωρίς την εισαγωγή πολλαπλών εικόνων.

Σε αντίθεση με τον πολυεστιακό φακό, ο τέταρτης γενιάς φακός λειτουργεί σαν ένας φυσικός κρυστάλλινος φακός, δεδομένου ότι αντιπαραβάλλει μόνο μια εικόνα πάνω στον αμφιβληστροειδή. Με αποτέλεσμα ο ασθενής να απολαμβάνει καλύτερης ποιότητας όραση σε όλες τις αποστάσεις και χωρίς να παρακωλύεται από τις αρνητικές οπτικές παρενέργειες του πολυεστιακού ενδοφακού.

Το ενισχυμένο βάθος εστίασης που παρέχεται από την οπτική τροποποίηση του ενδοφακού επιτυγχάνει την επιθυμητή βελτίωση στην κοντινή όραση χωρίς το συμβιβασμό της απόστασης ή ενδιάμεσης όρασης στην ποιότητα της όρασης (πολύ καλή οδήγηση το βράδυ).

Ένα άλλο άσχετο με την οπτική του απόδοση πλεονέκτημα , είναι το γεγονός ότι το υλικό αυτού του φακού δεν δημιουργεί αντανακλάσεις αισθητές από τους τριγύρω μας όταν βρεθεί κάποιος κοντά σε συνθετικά φώτα. Συγκεκριμένα, ο φακός αυτός μιμείται το φυσικό μηχανισμό της προσαρμογής του φυσικού κρυστάλλινου φακού, γνωστού ως ‘προσαρμοστική αψίδα’.

Η καψική συστολή αλλάζει την οπτική μορφή και την ακτίνα των φακών επιτρέποντας να επικεντρωθεί σε αντικείμενα σε διαφορετικές αποστάσεις. Αυτό το χαρακτηριστικό γνώρισμα είναι μοναδικό στη συγκεκριμένη οικογένεια των φακών IOL. Όλοι οι φακοί σχεδιάζονται έτσι ώστε να παραμένουν σε μια σταθερή θέση μέσα στο μάτι, καταλήγοντας σε σταδιακή όραση, που απαιτεί συχνά από τον ασθενή να φορέσει γυαλιά για να αντισταθμίσει το ‘έλλειμμα’ στην όραση.

Η ερευνητική μας ομάδα είχε το προνόμιο να επιλεχθεί σαν ένα απο τα πέντε ερευνητικά κέντρα που πραγματοποίησαν τις πρώτες επιτυχείς επεμβάσεις καταρράκτη με τον τέταρτης γενιάς φακό στην Ευρώπη. Τα αποτελέσματά μας υπήρξαν εντυπωσιακά και με μεγάλο ενθουσιασμό πιστεύουμε ότι θα αποτελέσει μια σημαντική έκπληξη για αυτούς που υποβάλλονται σε επέμβαση καταρράκτη και επιθυμούν άριστη βραδινή όραση (άνετη οδήγηση) και ικανοποιητική κοντινή και ενδιάμεση όραση (κινητό, Η/Υ) χωρίς γυαλιά.

Οι πρωτεργάτες χειρουργοί Dr. Matthias Maus, Γερμανία, Dr. Sheraz Daya, Ηνωμένο Βασίλειο, Δρ. Κανελλόπουλος, Ελλάδα, Dr. Mike Holzer, Γερμανία, παρουσίασαν στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Οφθαλμολογικής Κοινότητας τα πολύ σημαντικά ερευνητικά κλινικά αποτελέσματα της χρήσης του νέου για την Ευρώπη εξελιγμένου ενδοφθάλμιου φακού στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Οφθαλμολογικού Συνεδρίου ESCRS (European Society Cataract & Refractive Surgeons), που διεξήχθη στη Ρώμη 6-8 Φεβρουαρίου 2009, με συντονιστή τον Dr. Erik Mertens, Βέλγιο.

Συνοψίζοντας, ο ενδοφακός αυτός:

  • μιμείται τη φυσική δράση του ματιού
  • παρέχει ένα ενιαίο σημείο εστίασης καθ’ όλο το εύρος μιας συνεχούς όρασης.

Είναι μιας τέταρτης γενιάς ενδοφθάλμιος φακός που παρουσιάζει άριστα αποτελέσματα και για τη μονοφθαλμική μη διορθωμένη όραση και τη διορθωμένη όραση σε όλες τις αποστάσεις. Έναντι των προηγούμενων γενεών αυτού του ενδοφακού ο νέος ενδοφακός παρέχει βελτιωμένη κοντινή όραση χωρίς το συμβιβασμό της ενδιάμεσης ή της μακρινής όρασης.