Ενιαίο σύστημα παροχής πρωτοβάθμιας (εξωνοσοκομειακής) φροντίδας, προτείνει η Ομάδα Πρωτοβουλίας για την Ανασυγκρότηση της Γενικής – Οικογενειακής Ιατρικής και της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.

Το σύστημα καλείται να υπερβεί τις σχηματικές διακρίσεις ανάμεσα στις υφιστάμενες δομές του δημόσιου τομέα, της κοινωνικής ασφάλισης, της τοπικής αυτοδιοίκησης και του ιδιωτικού τομέα και να τις συγχωνεύσει σε ένα ενιαίο και λειτουργικό δίκτυο.

Η πρόταση, που παρατίθεται πιο κάτω, διαμορφώθηκε από ομάδα ειδικών, υπό τον διευθυντή του Κέντρου Υγείας Αερόπολης Ανάργυρο Μαριόλη (φωτογραφία κάτω).

Οι επιστήμονες κάνουν λόγο για πέντε δομικά προβλήματα του συστήματος, τα οποία συνοψίζονται στα εξής:

  1. Στην αποκλειστική έμφαση στη θεραπευτική αντιμετώπιση των νοσημάτων και στην υποτίμηση της εξατομικευμένης πρόληψης και της προαγωγής υγείας, με αποτέλεσμα τη χαμηλή συνολική αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα του συστήματος.
  2. Στη μονομερή εστίαση στη νοσοκομειακή περίθαλψη και στην ακριβή βιοϊατρική τεχνολογία, που αντανακλάται στην ανισοκατανομή των υλικών και ανθρωπίνων πόρων και στην υποχρηματοδότηση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ). Η Ελλάδα έχει τη δεύτερη χαμηλότερη δαπάνη για εξωνοσοκομειακούς παρόχους στις χώρες του ΟΟΣΑ.
  3. Στην έλλειψη ολοκληρωμένης και διεπιστημονικής φροντίδας, καθώς και στην απουσία διασύνδεσης των υπηρεσιών ΠΦΥ με τις υπηρεσίες ανώτερων βαθμών φροντίδας, τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας, δημόσιας υγείας και κοινωνικής φροντίδας. Ο κατακερματισμός στην ΠΦΥ συνεπάγεται αλληλεπικαλύψεις υπηρεσιών, λάθη, καθυστερήσεις στη διάγνωση και θεραπεία και σπατάλη πόρων.
  4. Στην καταβολή υψηλών ιδιωτικών δαπανών και στην εμπορευματοποίηση της υγείας. Τα εμπόδια στην πρόσβαση, ειδικότερα για τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού (υψηλές ίδιες πληρωμές, παράτυπες πληρωμές, κόστος χρόνου), που προάγουν τις ανισότητες στην Υγεία και ορθώνουν φραγμούς στην προσπάθεια για την ανασυγκρότηση και την ανάκαμψη της ιατρικής περίθαλψης στη χώρα μας.

Οι συντάκτες της πρότασης τονίζουν πως η εθνική πολιτική για την Υγεία οφείλει να εστιάσει εμφατικά στην ανασυγκρότηση της πρωτοβάθμιας φροντίδας και να αναλάβει σαφείς και συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την ανάταξή της.

Ο πυρήνας του εγχειρήματος αποτελείται από την πολιτική δέσμευση προτεραιοποίησης του θέματος, σε συνδυασμό με την αναγκαία επένδυση σε υλικούς και ανθρώπινους πόρους. Υπό το πρίσμα αυτό, είναι αναγκαίο η πολιτεία να εκπονήσει, να υποστηρίξει και να εφαρμόσει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο μεταρρύθμισης της πρωτοβάθμιας.

Συμβόλαια

Για τη συγχώνευση των υπαρχόντων δομών προτείνεται η οργανωτική και λειτουργική διασύνδεση τους με βάση την αρχή των "συμβολαίων κοινής και συντονισμένης δραστηριότητας".

Τα συμβόλαια αυτά, περιγράφουν τις υποχρεώσεις και δεσμεύσεις και τις προδιαγραφές ποιότητας και αποτελεσμάτων όλων των δομών, με σκοπό την επίτευξη κοινών αποδεκτών στόχων.

Παράλληλα, πρέπει σταδιακά να προωθηθούν κοινοπρακτικά και ομαδικά σχήματα λειτουργίας, μέσω θέσπισης κινήτρων για συλλογικές πρακτικές άσκησης της κλινικής ιατρικής και της πρόληψης που προάγουν την αποδοτική χρήση των πόρων και την ποιότητα της ιατρικής περίθαλψης.

Δίκτυο

Με βάση την πρόταση αυτή, δημιουργείται ένα ολοκληρωμένο δίκτυο Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας που θα απαρτίζεται από επιμέρους τοπικά δίκτυα.

Το κάθε δίκτυο απαρτίζεται από μια ή περισσότερες δομές του δημόσιου και - ή του ιδιωτικού τομέα, όπως Κέντρα Υγείας, Περιφερειακά Ιατρεία, ΤΟΜΥ, δημοτικά ιατρεία, ιδιωτικά ιατρεία.

Οι παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη για τη χωροθέτηση των δομών είναι το μέγεθος και οι ανάγκες του πληθυσμού αναφοράς, η προσβασιμότητα των πολιτών και το διαθέσιμο υγειονομικό προσωπικό.

Ομάδα

Το δίκτυο είναι υπεύθυνο να παρέχει μια περιεκτική και σαφώς καθορισμένη δέσμη υπηρεσιών υγείας και ο βηματοδότης του θα είναι ο οικογενειακός ιατρός.

Στο προτεινόμενο υπόδειγμα, ο οικογενειακός ιατρός συνεργάζεται με τους άλλους επιστήμονες του δικτύου σχηματίζοντας μια ομάδα Υγείας, ανεξάρτητα αν όλα τα μέλη της ομάδας βρίσκονται στην ίδια ή διαφορετικές δομές.

Η ομάδα απαρτίζεται - πλην του ιατρικού δυναμικού - από νοσηλευτές, επισκέπτες Υγείας και κατά περίπτωση, άλλους επαγγελματίες Υγείας. Οι επαγγελματίες αυτοί, αναλαμβάνουν αυτόνομους, συνεργατικούς ή επικουρικούς ρόλους, ανάλογα με τις απαιτήσεις του συστήματος, την εκ- παίδευσή τους και την περίσταση.

Ο οικογενειακός ιατρός αποτελεί το συνδετικό κρίκο της ομάδας, η οποία συνδέεται λειτουργικά με τις άλλες υπηρεσίες Υγείας και τα λοιπά επίπεδα του συστήματος (νοσοκομεία, ειδικοί ιατροί της κοινότητας, εργαστήρια, υπηρεσίες δημόσιας υγείας, κοινωνικές υπηρεσίες, υπηρεσίες ψυχικής υγείας, μακροχρόνια φροντίδα, κατ’ οίκον φροντίδα και αποκατάσταση).

Ειδικότητες

Ο οικογενειακός ιατρός θα είναι ιατρός ειδικότητας Γενικής - Οικογενειακής Ιατρικής (κατά προτίμηση), Παθολογίας ή Παιδιατρικής του δημόσιου ή του ιδιωτικού τομέα.

Προτείνεται να λειτουργεί ως το σημείο πρώτης επαφής με το σύστημα Υγείας για τους εγγεγραμμένους στον πληθυσμό ευθύνης του πολίτες και να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τις περισσότερες ανάγκες υγείας τους.

Θα συνεργάζεται με τον πολίτη στη διαχείριση της υγείας του, του κινδύνου, της νόσου, της φροντίδας υγείας και των ιατρικών και νοσηλευτικών δεδομένων του. Όταν είναι απαραίτητο, θα κατευθύνει τον ασθενή μέσα στο σύστημα Υγείας, διασφαλίζοντας τη συνέχεια και την πληρότητα στη φροντίδα του.

 

Πληθυσμός

Κάθε οικογενειακός ιατρός και η ομάδα Υγείας προτείνεται να έχουν ένα καθορισμένο και κατάλληλου μεγέθους πληθυσμό ευθύνης, με ισορροπία ανάμεσα στις δυνατότητες της ομάδας για παροχή φροντίδας και στο μέγεθος και τις ανάγκες υγείας του πληθυσμού για τη διατή ρηση της υγείας του οποίου έχουν τη μέριμνα.

Οι πολίτες θα έχουν το δικαίωμα της ευχερούς πρόσβασης, χωρίς εμπόδια χρόνου και χρήματος, και της ελεύθερης επιλογής του Γενικού - Οικογενειακού Ιατρού και του δικτύου αναφοράς, χωρίς πρόσθετες και άτυπες επιβαρύνσεις, πλην των όσων προβλέπονται από το θεσμικό ασφαλιστικό πλαίσιο, στις οποίες μπορούν να ανταποκριθούν απροβλημάτιστα.

Η χρηματοδότηση των δικτύων και η αποζημίωση των οικογενειακών ιατρών θα πρέπει να είναι ανάλογη με το μέγεθος και τις ανάγκες υγείας του καλυπτόμενου πληθυσμού.

Οι οικογενειακοί ιατροί που συγκροτούν την ιεραρχία διοίκησης και διαχείρισης του δικτύου θα κατέχουν θέσεις ή συμβόλαια πλήρους απασχόλησης, ενώ το υπόλοιπο ιατρικό προσωπικό μπορεί να απασχολείται με μισθωτή εργασία ή συμβόλαια και συμβάσεις πλήρους, μερικής ή εποχικής απασχόλησης, ανάλογα με τις ανάγκες του "δικτύου" και τις προτιμήσεις του διαθέσιμου ιατρικού προσωπικού.

Επιπλέον Πληροφορίες