Του ανταποκριτή μας στη Θεσσαλονίκη, Βασίλη Ιγνατιάδη

Η υποχώρηση του ρυθμού εμβολιασμών το καλοκαίρι μεταθέτει για το τέλος του έτους την επίτευξη του στόχου της συλλογικής ανοσίας, η οποία λόγω του υπερμεταδοτικού στελέχους Δέλτα θα απαιτήσει ποσοστά εμβολιαστικής κάλυψης άνω του 80%. Η προσπάθεια γίνεται ακόμη πιο δύσκολη, αν ληφθεί υπόψη και η ενδεχόμενη ανάγκη παράλληλης χορήγησης τρίτης δόσης σε έναν αριθμό πολιτών μέσα στο φθινόπωρο, λόγω υποχώρησης των τίτλων αντισωμάτων όσων εμβολιάστηκαν τον χειμώνα. Η περίοδος του εξαμήνου, σύμφωνα με την αναφορά του επικεφαλής της Pfizer, Άλμπερτ Μπουρλά, αρχίζει ήδη να παρέρχεται για τους πρώτους εμβολιασθέντες.

Ο αναπληρωτής καθηγητής Φαρμακολογίας στο Τμήμα Ιατρικής του ΑΠΘ, Γιώργος Παπαζήσης, ο οποίος έχει μελετήσει την ανοσιακή απάντηση σε υγειονομικούς και ηλικιωμένους σε περίοδο ως τριών εβδομάδων μετά από την δεύτερη δόση, βάζει στο "μικροσκόπιο" αυτή την περίοδο τους τίτλους αντισωμάτων που παραμένουν έξι μήνες μετά τον εμβολιασμό. Δεκάδες παρόμοιες μελέτες βρίσκονται σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς και μελέτες για την αποδοτικότητα και τις πιθανές παρενέργειες μιας ενισχυτικής τρίτης δόσης.

Να περιμένουμε τις μελέτες

Μιλώντας στο iatronet, ο κ. Παπαζήσης συνιστά αναμονή των αποτελεσμάτων των παραπάνω μελετών, πριν από τη λήψη αποφάσεων για τρίτη δόση, τουλάχιστον στον γενικό πληθυσμό. Για τους ηλικιωμένους, τους ασθενείς σε ανοσοκαταστολή και όσους αντιμετωπίζουν χρόνια νοσήματα, προτείνει να εξεταστεί μέσα στο φθινόπωρο η χορήγηση αναμνηστικής δόσης, σε χρονική απόσταση από 6 ως 9 μηνών από την δεύτερη.

"Δεν υπάρχουν αυτή τη στιγμή αξιόπιστα κλινικά δεδομένα από μελέτες που να έχει γίνει τρίτη δόση σε έναν σημαντικό αριθμό ατόμων, ώστε να μπορούμε να αξιολογήσουμε και τι προσφέρει αυτή, σε συνδυασμό και με ανεπιθύμητες ενέργειες που μπορεί να έχει", σημειώνει και προτείνει τον διαχωρισμό του πληθυσμού σε δύο ομάδες: "Στον γενικό πληθυσμό μπορούμε να περιμένουμε τα αποτελέσματα των κλινικών δοκιμών τους επόμενους μήνες και να μη βιαστούμε. Για τους άνω των 65 ετών, τους ανοσοκατεσταλμένους και τα άτομα με χρόνια νοσήματα, εγώ θα περίμενα τουλάχιστον άλλο ένα μήνα να δω τις μελέτες που γίνονται στο εξωτερικό, οπότε η δόση σε αυτούς θα ήταν κάπου μεταξύ 6 και 9 μηνών".

Σε κάθε περίπτωση, ο καθηγητής επισημαίνει πως ο πρώτος στόχος πρέπει να επικεντρωθεί η εμβολιαστική κάλυψη του πληθυσμού που δεν έχει κάνει ακόμα ούτε την πρώτη δόση.

Ο ίδιος προβλέπει αύξηση των ρυθμών εμβολιασμού στο τέλος καλοκαιριού, μετά από μεγάλη "κοιλιά" του Αυγούστου. "Για ένα διάστημα ήμασταν σταθεροποιημένοι στις 100.000 δόσεις την ημέρα, τώρα έχουμε πέσει γύρω στις 65.000 – 70.000. Ο Αύγουστος, ως μήνας διακοπών, θα έχει μια μεγάλη πτώση. Περιμένω να έχουμε κοιλιά στο πρώτο 15νθήμερο - 20ήμερο του Αυγούστου και μια αύξηση μετά τις 20 Αυγούστου. Ξέρω πολύ κόσμο που λέει ας πάω τις διακοπές μου και μετά θα εμβολιαστώ", σημειώνει.

Εμβολιασμοί σε παιδιά

Αναφορικά με τον εμβολιασμό παιδιών του γυμνασίου και λυκείου, και την ενδεχόμενη επέκτασή τους σε παιδιά δημοτικού, ο κ. Παπαζήσης αποκρούει την κριτική που ασκείται από μια μερίδα πολιτών ότι επιχειρείται μέσω των παιδιών η αύξηση των ποσοστών εμβολιαστικής κάλυψης του γενικού πληθυσμού. "Ο εμβολιασμός αυτών των ηλικιών δεν προέκυψε τώρα ως ιδέα. Από την αρχή, από τη στιγμή που είχαν πάρει ένδειξη οι εταιρίες για τον εμβολιασμό των ενηλίκων είχαν ξεκινήσει ήδη μελέτες για τις μικρότερες ηλικίες. Αυτή η διαδικασία γίνεται πάντα στην έγκριση φαρμακευτικών προϊόντων. Δεν πήγαμε στις μικρότερες ηλικίες επειδή δεν μας καλύπτουν στα νούμερα οι μεγαλύτερες", επισημαίνει, για να προσθέσει πως είναι κρίσιμος ο εμβολιασμός των παιδιών, τόσο για την προστασία των ίδιων από σοβαρή νόσηση, όσο και για το σπάσιμο της αλυσίδας μετάδοσης. "Τα παιδιά κολλάνε, είναι ξεκάθαρο, ιδίως τώρα που έχει επικρατήσει η μετάλλαξη Δέλτα. Οι κύριες εστίες μετάδοσης είναι τώρα στα παιδιά. Γενικότερα και ευτυχώς νοσούν πιο ήπια, παρόλα αυτά δεν είναι αμελητέος ο αριθμός των παιδιών που νοσούν σοβαρά".

Γιατροί αντιεμβολιαστές και "πειραματικό" εμβόλιο

Ο αναπληρωτής καθηγητής κατηγορεί για επιστημονική άγνοια όσους χαρακτηρίζουν τα εμβόλια ως πειραματικά, και δεν κρύβει τον προβληματισμό του για το γεγονός ότι τέτοιες απόψεις διατυπώνονται και από γιατρούς.

"Είναι μια πολύ βαριά λέξη. Για να μπορεί κάποιος να τη χρησιμοποιήσει, πρέπει να τεκμηριώσει τι εννοεί πειραματικό", λέει και προσθέτει: "Τα πράγματα είναι πάρα πολύ ξεκάθαρα: Τα εμβόλια αυτά έχουν πάρει έγκριση επείγουσας χρήσης γιατί είναι επείγουσα κατάσταση η πανδημία, άρα με λίγο πιο συμπυκνωμένες διαδικασίες, αλλά έγκριση επίσημη από όλους τους μεγάλους ρυθμιστικούς οργανισμούς. Για να πάρουν την έγκριση έχουν γίνει κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους και μάλιστα σε δεκάδες χιλιάδες άτομα. Περίπου 30.000 άνθρωποι έχουν πάρει το εμβόλιο πριν πάρει έγκριση. Αν σκεφτούμε ότι στο παρελθόν εμβόλια έπαιρναν έγκριση με δοκιμές σε 2 και 3 χιλιάδες άτομα, μόνο πειραματικό δεν μπορούμε να χαρακτηρίσουμε το εμβόλιο αυτό. Έχει δοκιμαστεί σε μεγαλύτερο αριθμό από ό,τι έχουν δοκιμαστεί τα εμβόλια και φάρμακα στο παρελθόν".

Παραμένει υψηλή η προστασία από βαριά νόσηση

Αναφερόμενος, τέλος στην σύγχυση που επικρατεί σε μερίδα του πληθυσμού για την αποτελεσματικότητα των εμβολίων απέναντι στο στέλεχος Δέλτα, ο κ. Παπαζήσης διευκρινίζει πως η πρόσφατη είδηση από το Ισραήλ για πτώση στο 39% αναφερόταν στην προστασία από τη λοίμωξη, και όχι από τη νόσηση, η οποία παραμένει υψηλή.

"Στο Ισραήλ παίχτηκε και ένα πολιτικό παιχνίδι λόγω αλλαγής κυβέρνησης, είχε και μια τέτοια χροιά αυτή η ανακοίνωση. Φαίνεται ότι το εμβόλιο καλύπτει από τη λοίμωξη, σε μικρότερο ποσοστό από ότι περιμέναμε, λόγω του υπερμεταδοτικού στελέχους. Όμως, σε ό,τι αφορά τη συμπτωματική νόσηση και τη σοβαρότερη νόσηση που περιλαμβάνει τις νοσηλείες, η αποτελεσματικότητα των εμβολίων παραμένει εξαιρετικά υψηλή. Σε μια πρόσφατη δημοσίευση στο μεγαλύτερο επιστημονικό περιοδικό, το New England Journal of Medicine, η Pfizer φαίνεται να προστατεύει σε ό,τι αφορά την συμπτωματική λοίμωξη σε ποσοστό πάνω από 90% και της AsrtaZeneca γύρω στο 70%".