Το Εργαστήριο Δημόσιας Υγείας και Ανοσοποίησης Ενηλίκων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ανέλαβε για λογαριασμό της Super League 1 τη μελέτη της επιδημιολογικής επιτήρησης των αθλητών και των μελών του προσωπικού της πρώτης επαγγελματικής κατηγορίας του ελληνικού ποδοσφαίρου. Από το Μάιο του 2020 ως το Μάιο του 2021 οι αγώνες γίνονταν κεκλεισμένων των θυρών, με εβδομαδιαίο real time PCR τεστ για τους ποδοσφαιριστές, το προσωπικό και όλους τους παράγοντες. Η εξέταση των 44.500 δειγμάτων από 480 αθλητές και 420 μέλη του προσωπικού των ομάδων έδειξε πως η στενή επιτήρηση είχε ως αποτέλεσμα την χαμηλή επίπτωση της COVID-19 στη Super League, ενώ παράλληλα έσπασε τις αλυσίδες μετάδοσης, καθώς η πλειονότητα των 190 θετικών τεστ αφορούσαν ασυμπτωματική λοίμωξη.

Μιλώντας στο iatronet.gr, ο διευθυντής του Εργαστηρίου, αναπληρωτής καθηγητής Δημόσιας Υγείας του Τμήματος Νοσηλευτικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Δημήτρης Παπαγιάννης (φωτογραφία), αναλύει τα αποτελέσματα της μελέτης και την συνεισφορά της επιτήρησης στον έλεγχο της διασποράς του κορωνοϊού.

Το πρωτόκολλο και το εβδομαδιαίο testing

Το αυστηρό Πρωτόκολλο Υγιεινής και Ασφάλειας της Super League 1 που συνέταξε η Γενική Γραμματεία Αθλητισμού, με βάση και τις οδηγίες της UEFA και της FIFA, καθόρισε τους όρους διεξαγωγής των ποδοσφαιρικών αγώνων και των προπονήσεων στην πρώτη οξεία φάση της πανδημίας. Από το Μάιο του 2020 και για ένα χρόνο, η προσκόμιση αρνητικού μοριακού τεστ για αθλητές, διαιτητές, προπονητές, φροντιστές και όλους τους παράγοντες ήταν προϋπόθεση για την έναρξη των αγώνων. Απαγορευόταν η είσοδος φιλάθλων, ενώ η γηπεδούχος ΠΑΕ ήταν υπεύθυνη για την τήρηση του καταλόγου για όσους εισέρχονται στην αθλητική εγκατάσταση, ώστε να μπορεί να γίνει πιθανή ιχνηλάτηση από τον ΕΟΔΥ.

Το Εργαστήριο Δημόσιας Υγείας και η Πνευμονολογική Κλινική του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, σε συνεργασία με τις ιατρικές ομάδες της κάθε ΠΑΕ, έλεγξαν συνολικά 44.000 δείγματα PCR test στη διάρκεια της δωδεκάμηνης παρακολούθησης. Τα τεστ αφορούσαν 480 ποδοσφαιριστές και 420 άτομα από το προσωπικό των ομάδων, μεταξύ των τελευταίων και 22 γυναίκες.

Τα αποτελέσματα έδειξαν συνολικά 190 θετικά τεστ. Πιο συγκεκριμένα, βρέθηκαν 130 θετικά σε αθλητές, από ένα σύνολο άνω των 22.500 τεστ (ποσοστό θετικότητας 0,57%) και 60 θετικά στο προσωπικό, από ένα σύνολο άλλων 22.500 τεστ (επίπτωση 0,27%). Οι ποδοσφαιριστές κατέγραψαν διπλάσιο κίνδυνο λοίμωξης COVID-19 σε σύγκριση με τα μέλη του προσωπικού, αλλά τα ποσοστά και στις δύο κατηγορίες ήταν χαμηλά σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό.

Αξιοσημείωτο εύρημα της μελέτης είναι πως τα 2/3 των συνολικά 190 θετικών τεστ αφορούσαν ασυμπτωματικούς φορείς του ιού (126 τεστ ή ποσοστό 66%, έναντι 64 συμπτωματικών ή ποσοστό 34%).

"Το σημαντικό αποτέλεσμα της μελέτης ήταν πως η εβδομαδιαία επιτήρηση με real time PCR, ως παρέμβαση δημόσιας υγείας, κράτησε χαμηλά την επίπτωση του νοσήματος στους επαγγελματίες ποδοσφαιριστές και στο προσωπικό των ομάδων", επεσήμανε στο iatronet.gr ο κ. Παπαγιάννης και πρόσθεσε: "Επίσης, το γεγονός ότι η πλειονότητα των θετικών ήταν ασυμπτωματικοί, άρα εν δυνάμει μεταδοτικοί στην κοινότητα, σημαίνει πως αποτρέψαμε μια υγειονομική βόμβα, σπάζοντας τις αλυσίδες μετάδοσης".

Πότε αυξάνονταν τα κρούσματα σε αθλητές

Η λεπτομερέστερη ανάλυση των μοριακών ελέγχων και η χρονοσειρά εμφάνισής τους φανερώνει πως η έξαρση των κρουσμάτων στις ποδοσφαιρικές ομάδες καταγράφηκε στις περιόδους των μεγάλων επιδημικών κυμάτων, και κυρίως με αυτό του Νοεμβρίου του 2020. Επιπλέον, κάποια peak θετικών τεστ συνέπεσαν χρονικά με την επιστροφή κάποιων ξένων αθλητών που επέστρεψαν στην Ελλάδα από τις χώρες τους, όπου είχαν μεταβεί για τις υποχρεώσεις με τις εθνικές τους ομάδες. Το σχετικό γράφημα που δείχνει την διακύμανση των καμπυλών, παρουσιάστηκε από τον κ. Παπαγιάννη στη διάρκεια του 28ου Ιατρικού Συνεδρίου Ενόπλων Δυνάμεων, που ολοκληρώθηκε στη Θεσσαλονίκη.

Σύμφωνα με τον αναπληρωτή καθηγητή, τα ευρήματα της μελέτης αναδεικνύουν την σημασία της εφαρμογής κατάλληλων στρατηγικών πρόληψης και επιτήρησης των νοσημάτων, ιδιαιτέρως σε αναδυόμενα νοσήματα. Επίσης, η εφαρμογή της real time PCR μεθόδου ήταν κρίσιμης σημασίας για την διάσπαση των αλυσίδων μετάδοσης του ιού και την αντιμετώπισης της νόσου στους αθλητές, στο προσωπικό, στο οικογενειακό τους περιβάλλον, αλλά και στην κοινότητα. "Το μοντέλο που επιλέχτηκε, αν και κοστοβόρο (το κόστος επωμίστηκαν οι ΠΑΕ), απέδωσε αυτά για τα οποία σχεδιάστηκε", ανέφερε.

Αξίζει να σημειωθεί πως η μελέτη είναι μια από τις μεγαλύτερες σε διεθνές επίπεδο, καθώς αφορά πολλαπλάσιο δείγμα σε σύγκριση με άλλα, πολύ δημοφιλέστερα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα. Ενδεικτικά, ανάλογες δημοσιευμένες μελέτες για το γερμανικό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου (Bundesliga) βασίστηκαν μόνο σε 1.700 δείγματα. Τα ευρήματα στη Γερμανία, αλλά και σε μια μελέτη στη Δανία, έδειξαν παρόμοια ποσοστά επίπτωσης στον χώρο του ποδοσφαίρου με αυτά της Ελλάδας.