Το ροχαλητό αποτελεί ένα ιδιαίτερα συχνό κλινικό φαινόμενο, το οποίο χαρακτηρίζεται από την παραγωγή ήχων κατά τη διάρκεια του ύπνου, συνήθως με τη μορφή δονήσεων ή «σφυριγμάτων». Οι ήχοι αυτοί προκύπτουν από τη δόνηση των δομών των ανώτερων αεροφόρων οδών, όπως είναι η μαλθακή υπερώα, η σταφυλή, τα φαρυγγικά τοιχώματα, η βάση της γλώσσας. Το ροχαλητό προκαλεί δυσάρεστα συναισθήματα τόσο στα άτομα που το εμφανίζουν όσο και στο οικογενειακό ή κοινωνικό τους περιβάλλον και αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες διαταραχών του ύπνου σε ζευγάρια ή οικογένειες που μοιράζονται τον ίδιο χώρο.

Φυσιολογία της αναπνοής και μηχανισμοί ροχαλητού

Κατά τη φυσιολογική αναπνοή, τόσο κατά την εγρήγορση όσο και κατά τη διάρκεια του ύπνου, ενεργοποιείται ένα σύνθετο σύστημα αυτοματοποιημένων μηχανισμών, οι οποίοι λειτουργούν ανεξάρτητα από τη συνειδητή βούληση. Υποδοχείς στο θωρακικό τοίχωμα, στο τραχειοβρογχικό δέντρο, στην αορτή, στην καρωτίδα και κεντρικοί χημειουποδοχείς που αντιδρούν ανάλογα με τα επίπεδα του οξυγόνου, του διοξειδίου του άνθρακα και των οξέων στο αίμα και το εγκεφαλονωτιαίο υγρό, έχουν σύνθετες νευρολογικές συνδέσεις με ειδικά αναπνευστικά κέντρα στο ΚΝΣ. Τα κέντρα αυτά ρυθμίζουν την αναπνοή. Το αναπνευστικό κέντρο εντοπίζεται στον προμήκη μυελό και τη γέφυρα και ρυθμίζει τη συχνότητα και το βάθος της αναπνοής. Ο αέρας εισέρχεται μέσω της ρινικής κοιλότητας, διέρχεται από τον φάρυγγα, τον λάρυγγα, την τραχεία και το τραχειοβρογχικό δέντρο και καταλήγει στις κυψελίδες των πνευμόνων, όπου πραγματοποιείται η ανταλλαγή αερίων. Σε φυσιολογικές συνθήκες, η ροή του αέρα είναι ομαλή και αθόρυβη. Κατά τη διάρκεια του ύπνου, παρατηρείται μείωση της δραστηριότητας του συμπαθητικού νευρικού συστήματος, ελάττωση του βασικού μεταβολισμού και φυσιολογική μείωση του μυϊκού τόνου, συμπεριλαμβανομένων των μυών που διατηρούν ανοικτές τις ανώτερες αεροφόρους οδούς. Όταν η μείωση αυτή του μυϊκού τόνου συνδυάζεται με ανατομική ή λειτουργική στένωση των αεραγωγών, η ροή του αέρα γίνεται στροβιλώδης και προκαλείται δόνηση των μαλακών ιστών, με αποτέλεσμα το ροχαλητό.

Αίτια ροχαλητού

Το ροχαλητό μπορεί να εμφανιστεί και σε κατά τα άλλα υγιή άτομα, λόγω ανατομικών ιδιαιτεροτήτων όπως μικρή ή οπισθογναθική κάτω γνάθος, στενές ρινικές δίοδοι, σκολίωση του ρινικού διαφράγματος ή επιμήκης σταφυλή. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το ροχαλητό είναι μικρού βαθμού θεωρείται πρωτοπαθές και δεν συνοδεύεται απαραίτητα από παθολογικές επιπτώσεις.

Ωστόσο, το ροχαλητό παθολογικής αιτιολογίας είναι συχνότερο και κλινικά σημαντικότερο. Η παχυσαρκία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους προδιαθεσικούς παράγοντες, καθώς η εναπόθεση λιπώδους ιστού στον τράχηλο και τον φάρυγγα μειώνει τη διάμετρο των ανώτερων αεραγωγών. Υπερτροφικές αμυγδαλές, ιδιαίτερα σε παιδιά, ρινική απόφραξη λόγω αλλεργικής ρινίτιδας ή λοιμώξεων, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, καθώς και η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση συμβάλλουν στην εμφάνιση ροχαλητού. Επιπλέον, νευρολογικά νοσήματα, ενδοκρινικές διαταραχές όπως ο υποθυρεοειδισμός και η ακρομεγαλία, καρδιαγγειακά νοσήματα μπορούν να επηρεάσουν τον έλεγχο της αναπνοής και να προκαλέσουν ή να επιδεινώσουν το σύμπτωμα.

Ροχαλητό και υπνική άπνοια

Ιδιαίτερη σημασία έχει η διάκριση του απλού ροχαλητού από το σύνδρομο αποφρακτικής υπνικής άπνοιας. Στην υπνική άπνοια, παρατηρούνται επαναλαμβανόμενα επεισόδια πλήρους ή μερικής απόφραξης των ανώτερων αεραγωγών κατά τη διάρκεια του ύπνου, τα οποία οδηγούν σε παροδική διακοπή της αναπνοής και πτώση του κορεσμού του οξυγόνου. Οι επαναλαμβανόμενες υποξαιμίες και οι αφυπνίσεις που προκαλούνται επιβαρύνουν σημαντικά το καρδιαγγειακό σύστημα και αυξάνουν τον κίνδυνο εγκεφαλικής δυσλειτουργίας, χρόνιας κόπωσης, υπέρτασης, σακχαρώδη διαβήτη. καρδιακών αρρυθμιών.

Κλινικές εκδηλώσεις και επιπτώσεις

Τα άτομα με σοβαρό ροχαλητό ή υπνική άπνοια συχνά παρουσιάζουν ημερήσια υπνηλία, κόπωση,ψυχικές διαταραχές, διαταραχές συγκέντρωσης, κεφαλαλγίες, μειωμένη απόδοση στην εργασία ή στις καθημερινές δραστηριότητες, μεταβολικές διαταραχές καρδιαγγειακά προβλήματα.

Διάγνωση αντιμετώπιση πρόληψη

Η διάγνωση και εκτίμηση της σοβαρότητας του ροχαλητού βασίζεται στη λεπτομερή λήψη ιστορικού, την κλινική εξέταση, τον εργαστηριακό έλεγχο που παραγγέλλεται ανάλογα με τα ευρήματα της ιατρικής εξέτασης. Όπου  ενδείκνυται, γίνονται εξειδικευμένες εξετάσεις ύπνου.

Αντιμετώπιση και πρόληψη

Η αντιμετώπιση του ροχαλητού στοχεύει πρωτίστως στη θεραπεία των υποκείμενων αιτίων. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, μπορεί να χρησιμοποιηθούν ενδοστοματικές συσκευές ή συσκευές συνεχούς θετικής πίεσης αεραγωγών (CPAP). Η χειρουργική αντιμετώπιση ενδείκνυται μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις με σαφή ανατομική αιτία.

Τι πρέπει να γνωρίζετε επιπρόσθετα, εάν ροχαλίζετε συχνά:

  • Πρέπει να αποφεύγετε το κάπνισμα, τα νυχτερινά γεύματα, την κατάχρηση αλκοόλ και φαρμάκων. Δεν πρέπει να κάνετε χρήση υπνωτικών και αλκοόλ πριν τον ύπνο
  • Το υπερβολικό βάρος προκαλεί ή επιδεινώνει το ροχαλητό. Είναι σημαντικό ο δείκτης μάζα σώματος που αποτελεί το πηλίκο του βάρους διά του τετραγώνου του ύψους να μην υπερβαίνει ιδανικά το 25.
  • Είναι σημαντικό κατά τη διάρκεια του ύπνου να φοράτε χαλαρά ρούχα που δεν σας πιέζουν και σας κάνουν να νιώθετε άνετα

Συμπερασματικά, το ροχαλητό δεν αποτελεί απλώς ένα κοινωνικά ενοχλητικό φαινόμενο, αλλά μπορεί να αποτελεί ένδειξη σοβαρής υποκείμενης παθολογίας. Η έγκαιρη αναγνώριση, η σωστή ιατρική αξιολόγηση και η εξατομικευμένη αντιμετώπιση είναι καθοριστικής σημασίας για την πρόληψη επιπλοκών και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενούς.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Yπερσύγχρονη συσκευή μεταφοράς καρδιάς ενισχύει τις μεταμοσχεύσεις στο Ωνάσειο
Λιγότερα κορεσμένα λιπαρά, μειωμένος κίνδυνος θνησιμότητας
ΑΧΕΠΑ: Εγκαίνια ανακαινισμένης Γ' Χειρουργικής κλινικής του ΑΠΘ με δωρεά των AHEPA