Ο λόξιγκας αποτελεί ένα συχνό αλλά συχνά υποτιμημένο παθολογικό σύμπτωμα, το οποίο προκαλείται από ακούσιες, επαναλαμβανόμενες συσπάσεις του διαφράγματος, συνοδευόμενες από αιφνίδιο κλείσιμο της γλωττίδας, γεγονός που παράγει τον χαρακτηριστικό ήχο. Το διάφραγμα είναι ένας ισχυρός ινομυώδης μυς που διαχωρίζει τη θωρακική από την κοιλιακή κοιλότητα και διαδραματίζει βασικό ρόλο στην αναπνευστική λειτουργία. Ο νευρικός έλεγχος του διαφράγματος επιτυγχάνεται κυρίως μέσω του φρενικού νεύρου και του πνευμονογαστρικού νεύρου. 

Ιστορικά, ο λόξιγκας περιεγράφηκε ήδη από την αρχαιότητα. Ο Ιπποκράτης ήταν από τους πρώτους που κατέγραψαν αναλυτικά το φαινόμενο, συσχετίζοντάς το με παθολογικές καταστάσεις του ήπατος και της κοιλίας. Στη σύγχρονη ιατρική, ο λόξιγκας αναγνωρίζεται ως αποτέλεσμα διαταραχής του αντανακλαστικού τόξου του διαφράγματος.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο λόξιγκας είναι παροδικός και διαρκεί λίγα λεπτά. Όταν όμως επιμένει για περισσότερο από 48 ώρες, χαρακτηρίζεται ως επίμονος, ενώ αν ξεπεράσει τον ένα μήνα ορίζεται ως χρόνιος. Ο επίμονος και ο χρόνιος λόξιγκας δεν αποτελούν απλώς ενόχληση, αλλά δύνανται να επηρεάσουν σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών, προκαλώντας αϋπνία, κόπωση, δυσκολία στη σίτιση, άγχος και καταθλιπτικά συμπτώματα.

Ο παροδικός ήπιος λόξιγκας συνήθως αποτελεί καλοήθη κατάσταση και πυροδοτείται από παράγοντες που προκαλούν αντιδραστικό ερεθισμό του διαφράγματος ή των νεύρων που το νευρώνουν. Συχνά αίτια περιλαμβάνουν τη γαστρική διάταση, η οποία προκαλείται από την κατανάλωση ανθρακούχων αναψυκτικών ή βαρέων γευμάτων, τις απότομες μεταβολές της θερμοκρασίας (όπως η εναλλαγή κρύου και ζεστού), την κατανάλωση αλκοόλ, καθώς και έντονους συγκινησιακούς ή ψυχολογικούς παράγοντες, όπως το άγχος και η συναισθηματική φόρτιση. Για την αντιμετώπιση του απλού μη παθολογικού λόξιγκα, τα απλά μη φαρμακευτικά μέτρα, όπως η διακοπή φαγητού και ποτού, η έκθεση σε καθαρό αέρα, η πρόκληση ρεψίματος, η συγκράτηση της αναπνοής για λίγα δευτερόλεπτα, η έλξη της γλώσσας, καθώς και η κάμψη των γονάτων προς τον θώρακα κατά τη δυνατή εκπνοή συνήθως επαρκούν. Οι τεχνικές αυτές στοχεύουν στη διακοπή του αντανακλαστικού τόξου του λόξιγκα και μπορούν να επαναληφθούν μετά από σύντομη ανάπαυση. Ωστόσο, όταν ο λόξιγκας είναι έντονος, παρατεταμένος ή υποτροπιάζων, απαιτείται πάντοτε διεξοδική ιατρική διερεύνηση, καθώς μπορεί να υποκρύπτει σοβαρά οργανικά νοσήματα.

Πολλά παθολογικά αίτια λόξιγκα σχετίζονται με το κεντρικό νευρικό σύστημα, όπως αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, όγκοι εγκεφάλου, φλεγμονές ή τραυματισμοί. Άλλα αίτια αφορούν μεταβολικές διαταραχές, όπως η ουραιμία, οι ηλεκτρολυτικές ανισορροπίες και η αναπνευστική ανεπάρκεια. Επιπλέον, νοσήματα που ερεθίζουν το φρενικό ή το πνευμονογαστρικό νεύρο, όπως νεοπλάσματα, διογκωμένοι λεμφαδένες, υποφρενικά αποστήματα, ηπατίτιδα, χολοκυστίτιδα, γαστρικά ή παγκρεατικά νεοπλάσματα και καρδιακές παθήσεις, έχουν συσχετιστεί με την εμφάνιση χρόνιου λόξιγκα. Τα οργανικά υποκείμενα αίτια παρατηρούνται συχνότερα σε άνδρες σε σύγκριση με τις γυναίκες. Ο μετεγχειρητικός λόξιγκας παρατηρείται συχνά μετά από χειρουργικές επεμβάσεις, ιδιαίτερα σε κοιλιά και θώρακα.

Η παρατεταμένη παρουσία λόξιγκα μπορεί από μόνη της να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, όπως καρδιακές αρρυθμίες, επιδείνωση γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, διαταραχές ύπνου, χρόνια κόπωση και ψυχιατρικές εκδηλώσεις. Για τον λόγο αυτό, η εκτίμηση ασθενούς με επίμονο λόξιγκα επιβάλλει ειδικό εργαστηριακό και απεικονιστικό έλεγχο, με στόχο την ανεύρεση του υποκείμενου αιτίου.

Θεραπεία

Η θεραπευτική αντιμετώπιση του λόξιγκα περιλαμβάνει αφενός τη χορήγηση ειδικών φαρμακευτικών σκευασμάτων, όπως κεντρικά δρώντα μυοχαλαρωτικά ή φάρμακα που επηρεάζουν τη νευρική αγωγιμότητα, και αφετέρου τη στοχευμένη θεραπεία του υποκείμενου νοσήματος.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν και οι καθημερινές συνήθειες που αυξάνουν την πιθανότητα ερεθισμού του διαφράγματος. Η ταχεία κατανάλωση τροφής χωρίς επαρκή μάσηση, ο ύπνος αμέσως μετά το φαγητό, η κατάχρηση αλκοόλ και ανθρακούχων αναψυκτικών, καθώς και οι απότομες αλλαγές θερμοκρασίας ή η χρήση καπνού, αποτελούν σημαντικούς προδιαθεσικούς παράγοντες.

Αναλυτικότερα, συνήθη λάθη που αυξάνουν την πιθανότητα ερεθισμού του διαφράγματος και έκλυσης λόξιγκα είναι:

• Η παράλειψη γευμάτων, ιδίως του πρωινού, οδηγεί συχνά σε υπερκατανάλωση τροφής τις βραδινές ώρες, προκαλώντας διάταση του στομάχου και λόξιγκα. Μην παραλείπετε γεύματα και 

• Η συνήθεια της ταχείας κατανάλωσης των εδεσμάτων. Μασάτε κάθε μπουκιά πάνω από δεκαπέντε φορές.

• Ο ύπνος αμέσως μετά το νυχτερινό γεύμα. Μην κοιμάστε άμεσα μετά το δείπνο αλλά μετά παρέλευση τουλάχιστον δύο ωρών για να αποφύγετε τη γαστρική παλινδρόμηση που μπορεί να πυροδοτήσει δυσάρεστα επεισόδια λόξιγκα.

• Η κατάχρηση αλκοόλ, μπορεί να πυροδοτήσει ανεπιθύμητο λόξιγκα. Προτιμήστε να μην καταναλώσετε πάνω από δύο καλής ποιότητας αλκοολούχα ποτά συνεχόμενα και πάνω από επτά ποτά ανά εβδομάδα. Mία μερίδα ποτού είναι 355 ml μπύρας με συνήθη περιεκτικότητα σε αλκοόλ 5%, 148 ml κρασιού συνήθους περιεκτικότητας σε αλκοόλ 12% και 44ml ποτού με περιεκτικότητα σε αλκοόλ 40%. Εάν πάσχετε από χρόνιο πρόβλημα υγείας ή λαμβάνετε χρόνια φάρμακα  ενδέχεται να μην μπορείτε να καταναλώσετε καθόλου αλκοόλ. Συνιστάται αποφυγή κατανάλωσης καφέ, τσαγιού και προϊόντων που περιέχουν καφεΐνη με το αλκοόλ

• Οι απότομες αλλαγές στη θερμοκρασία του περιβάλλοντος ή των γευμάτων (κρύο ζεστό) και η κατάχρηση καπνού μπορεί να προκαλέσουν αντιδραστικό ερεθισμό του διαφράγματος.

Συμπερασματικά, ο λόξιγκας, αν και στις περισσότερες περιπτώσεις είναι αθώος, δεν πρέπει να υποτιμάται όταν επιμένει, καθώς μπορεί να αποτελεί ένδειξη σοβαρής υποκείμενης παθολογίας και να απαιτεί εξειδικευμένη ιατρική παρέμβαση.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Φορετή συσκευή επιτρέπει την επικοινωνία σε ασθενείς με δυσαρθρία λόγω εγκεφαλικού επεισοδίου
Ε.Σ.Α.μεΑ.: Ο Ι. Βαρδακαστάνης για την ενίσχυση των νησιών της Ε.Ε
ΕΟΦ: Σε περιορισμένη διαθεσιμότητα 238 + 25 φάρμακα τον Δεκέμβριο [κατάλογος]