Η αύξηση της δαπάνης και της ζήτησης υπηρεσιών Υγείας, έχει οδηγήσει πολλές δυτικές χώρες στην εφαρμογή συστήματος "gatekeeping". Αυτό σημαίνει πως "φύλακας" του συστήματος είναι ο γενικός γιατρός, ο οποίος αποφασίζει σε ποιες περιπτώσεις ο ασθενής πρέπει να παραπέμπεται σε ειδικούς.

Αλλαγές στο συγκεκριμένο πλαίσιο προωθούνται και στην Ελλάδα, όπου σε πρόσφατη τροπολογία του υπουργείου Υγείας ορίζεται πως η παραπομπή γίνεται από παθολόγους ή γενικούς γιατρούς.

Στο θέμα εστιάζει έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), η οποία δημοσιεύτηκε πρόσφατα. Στην έκθεση γίνεται αναφορά σε μία σειρά από χώρες, αλλά και στην Ελλάδα.

Για τη χώρα μας σημειώνεται πως η εγγραφή σε γενικό ιατρό έγινε υποχρεωτική το 2022. Αρχικά, οι ασθενείς μπορούσαν να επιλέξουν δημόσιους ή ιδιωτικούς γιατρούς με δημόσια σύμβαση.

Οι ελλείψεις, ωστόσο, σε δημόσιους γιατρούς και η περιορισμένη συμμετοχή ιδιωτικών γιατρών οδήγησαν σε μια μεταρρύθμιση το 2024, διευρύνοντας το φάσμα των γιατρών στους οποίους είναι δυνατή η εγγραφή. Από την 1η Ιουνίου 2025, οι υπόλοιποι μη εγγεγραμμένοι ενήλικες εγγράφονταν αυτόματα.

Σύμφωνα με τους συντάκτες της έκθεσης, σε πολλές χώρες του ΟΟΣΑ, η ζήτηση για υγειονομική περίθαλψη υπερβαίνει την προσφορά και οδηγεί σε μεγάλους χρόνους αναμονής και ενδεχομένως σε ανικανοποίητες ανάγκες.

Εκτός από τον έλεγχο της προσφοράς, οι αρχές εστιάζουν και στη ζήτηση, στοχεύοντας στην καθοδήγηση των ασθενών μέσα στο σύστημα Υγείας.

Όπως αναφέρουν, πάνω από τα τρία τέταρτα των χωρών του ΟΟΣΑ (31 από τις 38) έχουν θεσπίσει συστήματα ελέγχου πρόσβασης.

Από αυτές, οι 24 χώρες έχουν κάνει υποχρεωτικές ρυθμίσεις και οι 7 έχουν καθιερώσει πολιτικές οικονομικών κινήτρων, ενώ χώρες, όπως η Τσεχία και η Ιαπωνία δεν έχουν περιορισμούς στους ασθενείς που αναζητούν εξειδικευμένη φροντίδα.

Στις περισσότερες χώρες, η παράκαμψη των σημείου ελέγχου πρόσβασης είναι δυνατή, εφόσον οι ασθενείς είναι πρόθυμοι να καλύψουν οι ίδιοι το κόστος.

Κατά μέσο όρο, η εξωτερική ιατρική περίθαλψη αντιπροσωπεύει το ένα έκτο του συνολικού κόστους που καταβάλλεται από την τσέπη του ασθενούς.

Η εισαγωγή του "gatekeping" σχετίζεται με υψηλότερο φόρτο εργασίας για τους γενικούς ιατρούς. Ως εκ τούτου, χώρες όπως η Γαλλία, εισήγαγαν πρόσθετες πληρωμές βάσει του αριθμού των ασθενών που καλύπτουν οι γιατροί.

Τι ισχύει σήμερα

Στην έκθεση γίνεται αναφορά σε μία σειρά από χώρες, στις οποίες εφαρμόζονται διάφορα συστήματα "gatekeeping" ή οι ασθενείς έχουν ελευθερία επιλογής ειδικών γιατρών.

Στην Ιταλία, υπάρχει γενικός προσωπικός γιατρός, τον οποίο οι πολίτες μπορούν να αλλάξουν ανά τακτά χρονικά διαστήματα.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο γενικός γιατρός αποτελεί την πρώτη επαφή του ασθενή με το σύστημα Υγείας και απαιτείται από αυτόν παραπομπή σχεδόν σε όλους τους ειδικούς.

Στην Αυστραλία, η αποφυγή του γενικού γιατρού μπορεί να οδηγήσει σε πληρωμή από τον ίδιο τον ασθενή, εκτός εάν το καλύπτει κάποιο πρόγραμμα ιδιωτικής ασφάλισης.

Στο Βέλγιο, προβλέπεται έκπτωση (30%) σε όσους επιλέγουν τον προσωπικό γιατρό.

Οικονομικά κίνητρα προβλέπονται και στη Γαλλία, όπου η προσφυγή σε γενικό γιατρό μπορεί να οδηγήσει σε επιστροφές έως 70%.

Στη Δανία, το 99% των πολιτών έχουν επιλέξει προσωπικό γιατρό ως υπεύθυνο ελέγχου της πρόσβασης στο σύστημα Υγείας.

Στην Ελβετία, τα ασφαλιστικά Ταμεία προσφέρουν ασφαλιστήρια με επίκεντρο τον γενικό γιατρό που περιορίζει την ελεύθερη πρόσβαση σε ειδικούς, με αντάλλαγμα χαμηλότερες εισφορές από 7% έως 19%. Παρέχεται, ωστόσο, άμεση πρόσβαση σε γυναικολόγους, οδοντιάτρους και άλλες εξειδικευμένες υπηρεσίες.

Στην Ολλανδία και στη Φινλανδία, δεν υπάρχει επίσημη εντολή εγγραφής σε γενικό γιατρό, αλλά όσοι δεν είναι εγγεγραμμένοι αντιμετωπίζουν δυσκολίες πρόσβασης.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Επιστροφή των ΗΠΑ στην εμβολιαστική συμμαχία
Ραγδαία εξάπλωση του ιού Oropouche στην Κούβα
Παρέμβαση του ΙΣΑ προς την 1η ΥΠΕ για τις πολύμηνες καθυστερήσεις πληρωμών των ιατρών στο πρόγραμμα ''Προλαμβάνω'' για τα καρδιαγγειακά