Όταν ο στρατός του Ναπολέοντα Βοναπάρτη άρχισε την υποχώρησή του από τη Μόσχα το 1812, έχασε περίπου το 60% των στρατιωτών του. Για δύο αιώνες, η καταστροφή της "Μεγάλης Στρατιάς" αποδιδόταν κυρίως στο δριμύ ψύχος, την πείνα, την εξάντληση και τις κακουχίες.

Νέες αναλύσεις DNA, ωστόσο, δείχνουν ότι στην τραγωδία συνέβαλαν και πολλαπλές βακτηριακές λοιμώξεις. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό "Current Biology", έρχεται να προσθέσει νέα στοιχεία στην ιστορική εικόνα της εκστρατείας.

Ερευνητική ομάδα από το Ινστιτούτο Παστέρ στο Παρίσι εξέτασε δείγματα δοντιών από 13 στρατιώτες που σκοτώθηκαν κατά την εκστρατεία. Χρησιμοποιώντας σύγχρονες τεχνικές που επιτρέπουν την ευρύτερη και χωρίς προκαταλήψεις αναζήτηση παθογόνων σε αρχαίο DNA, οι επιστήμονες εντόπισαν δύο σημαντικούς μικροοργανισμούς.

Σε τέσσερις από τους 13 στρατιώτες εντοπίστηκαν ίχνη του βακτηρίου Salmonella enterica, το οποίο προκαλεί παρατυφοειδή πυρετό. Σε δύο ακόμη εντοπίστηκε Borrelia recurrentis, το βακτήριο που προκαλεί τον υποτροπιάζοντα πυρετό και μεταδίδεται κυρίως μέσω ψειρών.

Τα ευρήματα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία επειδή προηγούμενες έρευνες είχαν εντοπίσει διαφορετικά παθογόνα. Το 2006, με τη μέθοδο της αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης (PCR), είχαν βρεθεί σε λείψανα στρατιωτών ίχνη του Rickettsia prowazekii, που προκαλεί τον επιδημικό τύφο, καθώς και του Bartonella quintana, που συνδέεται με τον πυρετό των χαρακωμάτων.

Η νέα έρευνα, αντίθετα, δεν εντόπισε αυτά τα δύο παθογόνα. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η διαφορά μπορεί να οφείλεται στο μικρό μέγεθος του δείγματος ή στις διαφορετικές μεθόδους που χρησιμοποιήθηκαν. Η PCR είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική όταν αναζητείται ένας συγκεκριμένος, ήδη γνωστός μικροοργανισμός, ενώ οι σύγχρονες τεχνικές αλληλούχισης μπορούν να αναζητήσουν πολύ ευρύτερο φάσμα παθογόνων.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα παλιά δείγματα ενδέχεται να κρύβουν ακόμη περισσότερα στοιχεία για τις ασθένειες που έπληξαν τον στρατό του Ναπολέοντα. Ωστόσο, προειδοποιούν ότι χρειάζεται προσοχή, καθώς το διαθέσιμο βιολογικό υλικό είναι περιορισμένο και οι τεχνικές της παλαιογονιδιωματικής εξελίσσονται με ταχύτατους ρυθμούς.

Τα νέα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι οι λοιμώξεις ήταν η μοναδική αιτία της καταστροφής. Αντίθετα, ενισχύουν την άποψη ότι η κατάρρευση της στρατιάς του Ναπολέοντα ήταν αποτέλεσμα ενός συνδυασμού παραγόντων: πολεμικών απωλειών, πείνας, ακραίου ψύχους, εξάντλησης και, πιθανότατα, πολλαπλών λοιμωδών νοσημάτων.

Έτσι, δύο αιώνες μετά την εκστρατεία στη Ρωσία, η γενετική επιστήμη προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ μιας από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές καταστροφές της ευρωπαϊκής ιστορίας.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Έξυπνο αισθητηριακό επίθεμα με τεχνητή νοημοσύνη για ήπια παρακολούθηση πρόωρων νεογνών
Δύο θάνατοι και 22 κρούσματα του ιού Δυτικού Νείλου στη Θεσσαλία
Γλαύκωμα: Γιατί η απώλεια όρασης συνεχίζεται, παρά τη θεραπεία - Φάρμακο τη σταματά [μελέτη]