Ο επαρκής ύπνος όχι μόνο μας βοηθά να νιώθουμε ξεκούραστοι, αλλά υποστηρίζει την πνευματική απόδοση και την συνολική υγεία. Οι περισσότεροι ενήλικες χρειάζονται τουλάχιστον 7 ώρες ύπνου κάθε βράδυ, ενώ τα παιδιά και οι έφηβοι χρειάζονται ακόμη περισσότερο. Είναι όμως αρκετά συχνή τάση που εμφανίζεται στα social media να προσπαθούμε να “χακάρουμε” τον ύπνο μας, ώστε να κοιμόμαστε λιγότερο και να έχουμε την ίδια ενέργεια. Ο στόχος είναι η εξοικονόμιση χρόνου... γιατί όμως;

Κάπου εκεί μπαίνει στη συζήτηση ο πολυφασικός ύπνος, που ισχυρίζεται ότι δεν χρειάζεται να κοιμόμαστε αυτές τις 7-8 συνεχόμενες ώρες κάθε βράδυ, και ότι μπορούμε να “σπάσουμε” τον ύπνο μας σε μικρά κομμάτια.

Αρχικά: Δεν υπάρχει καμία απολύτως μελέτη που να αποδεικνύει ότι ένα σπαστό πρόγραμμα ύπνου ή οποιοδήποτε κόλπο θα βοηθήσει τον οργανισμό μας να ξεκουραστεί το ίδιο με έναν κλασικό, νυχτερινό κύκλο ύπνου. Έπειτα: Όλο αυτό είναι κοινωνικό κατασκεύασμα. Ο πολυφασικός ύπνος ως πρακτική είναι στενά συνδεδεμένος με το hustle culture (την ονλάιν κουλτούρα του “Πρέπει, πρέπει, ΠΡΕΠΕΙ να δουλεύω ΟΛΗ μέρα, ΚΑΘΕ μέρα”) και την manosphere, δηλαδή μια ιντερνετική φούσκα που στοχεύει σε ευάλωτους άνδρες που προσπαθούν να βελτιώσουν τον εαυτό τους κάνοντας κάθε τι περίεργο παρά αυτά που χρειάζεται όντως το σώμα τους. Αυτές οι δύο κουλτούρες συχνά τέμνονται στις ονλάιν κοινότητες και επηρεάζουν η μία την άλλη και, δυστυχώς, λόγω του πόσο ακραίοι είναι οι ισχυρισμοί τους, τείνουν να κάνουν πολλή φασαρία.

Λειτουργεί όμως ο πολυφασικός ύπνος;

Ο πολυφασικός ύπνος σημαίνει ότι ο ύπνος κατανέμεται σε πολλές περιόδους μέσα στο 24ωρο, αντί να γίνεται κυρίως σε μία συνεχόμενη περίοδο τη νύχτα. Υπάρχουν διάφορα προγράμματα. Το γνωστό πρόγραμμα Uberman, για παράδειγμα, περιλαμβάνει έξι υπνάκους των 20 λεπτών, συνολικά μόλις 2 ώρες ύπνου την ημέρα. Σημειώστε το όνομα του προγράμματος και ξανακοιτάξτε όσα είπαμε στην αποπάνω παράγραφο και θα καταλάβετε καλύτερα κατά πόσο τέτοιες πρακτικές δεν έχουν τόσο να κάνουν με την υγεία όσο με την ανάγκη πολλών ατόμων να επιβεβαιώσουν το κοινωνικό τους φύλο.

Ο ύπνος περιλαμβάνει τέσσερα βασικά στάδια:

Στάδιο 1: Το ελαφρύτερο στάδιο, που διαρκεί περίπου 1–5 λεπτά. Η αναπνοή και ο καρδιακός ρυθμός επιβραδύνονται και οι μύες χαλαρώνουν.

Στάδιο 2: Διαρκεί περίπου 30–60 λεπτά. Η αναπνοή και ο καρδιακός ρυθμός μειώνονται περαιτέρω και πέφτει η θερμοκρασία του σώματος.

Στάδιο 3: Είναι ο βαθύς ύπνος, διάρκειας περίπου 20–40 λεπτών, κατά τον οποίο το σώμα και ο εγκέφαλος επικεντρώνονται περισσότερο στην αποκατάσταση.

Ύπνος REM: Συνδέεται κυρίως με τα όνειρα και αποτελεί σημαντική περίοδο για την επεξεργασία και ενσωμάτωση πληροφοριών στη μνήμη.

Αν και συχνά αναφέρεται ότι ένας κύκλος ύπνου διαρκεί 90 λεπτά, στην πραγματικότητα μπορεί να διαρκεί περίπου 70–120 λεπτά. Κατά τη διάρκεια μιας φυσιολογικής νύχτας, επαναλαμβάνεται περίπου 4–6 φορές. Οι πρώτοι κύκλοι περιλαμβάνουν περισσότερο βαθύ ύπνο, ενώ αργότερα αυξάνεται ο χρόνος REM. Επομένως, αν κοιμάστε μόνο έναν ή δύο κύκλους, μπορεί να υπάρξει κάποια σωματική αποκατάσταση, αλλά ο εγκέφαλος και η πνευματική σας απόδοση πιθανότατα δεν θα έχουν ανακάμψει πλήρως.

Πώς να κοιμάστε καλύτερα και να έχετε περισσότερη ενέργεια

Η συστηματική μείωση του ύπνου δεν αποτελεί καλή στρατηγική. Όσο περισσότερες νύχτες περιορίζετε τον ύπνο σας, τόσο περισσότερο “χρέος” συσσωρεύετε στον ύπνο σας, το οποίο δεν καλύπτεται. Είναι ακριβώς ο ίδιος λόγος για τον οποίο λέμε ότι είναι σωστό να κοιμάστε και να ξυπνάτε τις ίδιες ώρες ακόμα και τα σαββατοκύριακα, και ότι το επιπλέον χουζούρεμα τις Κυριακές δεν αναπληρώνει τον χαμένο ύπνο της εβδομάδας.

Αν κάποια βράδια δεν μπορείτε να κοιμηθείτε όσο χρειάζεστε, μπορείτε να βελτιώσετε την ποιότητα του ύπνου σας με απλές συνήθειες:

*Κάντε ήπια άσκηση

*Περιορίστε τις οθόνες πριν τον ύπνο

*Απομακρύνετε το κινητό από την κρεβατοκάμαρα

*Κρατήστε το δωμάτιο σκοτεινό

*Περιορίστε την καφεΐνη, ειδικά κατά τις απογευματινές ώρες

*Αποφύγετε το αλκοόλ

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Θεμιστοκλέους για θάνατο Μαζωνάκη: ''Δεν υπάρχει κενό νόμου – Τα μηχανήματα στο ιατρείο λειτουργούσαν παράνομα''
Ανδρέας Φουστάνος: ''Δεν μπορεί να μπλέκουν το lifestyle με την ιατρική''
Γιατί ξεφλουδίζουν τα πόδια μου;