Η χρόνια, χαμηλού βαθμού φλεγμονή θεωρείται ένας από τους παράγοντες που συμβάλλουν στην εμφάνιση μη μεταδοτικών νοσημάτων. Όταν η φλεγμονώδης κατάσταση επιμένει, ο οργανισμός παράγει αυξημένες ποσότητες δεικτών φλεγμονής, όπως η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP) και οι κυτταροκίνες.

Η διαδικασία αυτή μπορεί να διαταράξει φυσιολογικές λειτουργίες του οργανισμού, να ευνοήσει την αντίσταση στην ινσουλίνη και να επηρεάσει τη ρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος.

Με την πάροδο του χρόνου, οι διαταραχές αυτές ενδέχεται να συμβάλουν στην ανάπτυξη χρόνιων παθήσεων, από τη ρευματοειδή αρθρίτιδα και τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 έως τα καρδιαγγειακά νοσήματα.

Ωστόσο, υπάρχουν τρόποι να περιοριστούν οι επιβαρυντικές αυτές διεργασίες. Η τακτική σωματική άσκηση, η αποφυγή του καπνίσματος και η υγιεινή διατροφή αποτελούν σημαντικούς παράγοντες. Όλο και περισσότερες ερευνητικές μελέτες εξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι διατροφικές επιλογές επηρεάζουν τις φλεγμονώδεις διεργασίες στον οργανισμό.

Τα διατροφικά πρότυπα που δίνουν έμφαση σε φυτικές και ελάχιστα επεξεργασμένες τροφές συνδέονται με χαμηλότερα επίπεδα φλεγμονής και μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων νοσημάτων.

Η αντιφλεγμονώδης διατροφή και τα οφέλη της

Μια διατροφή με αντιφλεγμονώδη χαρακτηριστικά μπορεί να έχει θετική επίδραση στην υγεία. Η Γερμανική Εταιρεία Διατροφής (DGE) αναφέρεται επίσης στα πιθανά οφέλη της συγκεκριμένης διατροφικής προσέγγισης.

Σύμφωνα με τη DGE, η αντιφλεγμονώδης διατροφή μπορεί να περιορίσει τις φλεγμονώδεις διεργασίες στα αιμοφόρα αγγεία σε άτομα με καρδιαγγειακές παθήσεις και να μειώσει τον κίνδυνο εμφράγματος του μυοκαρδίου.

Παράλληλα, έχουν αναφερθεί θετικές επιδράσεις σε άλλες παθήσεις, όπως η παχυσαρκία, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, τα χρόνια φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου, καθώς και η νόσος Αλτσχάιμερ και η νόσος του Πάρκινσον.

Τα ευρήματα αυτά δεν σημαίνουν ότι η διατροφή αποτελεί θεραπεία για τις συγκεκριμένες παθήσεις, αλλά αναδεικνύουν τον πιθανό ρόλο της ως μέρος μιας συνολικής προσέγγισης για την υγεία.

Ποιες τροφές θεωρούνται αντιφλεγμονώδεις

"Η αντιφλεγμονώδης διατροφή βασίζεται στην αρχή της στοχευμένης προτίμησης τροφίμων που συμβάλλουν στη μείωση της φλεγμονής", αναφέρει η DGE.

Στο επίκεντρο βρίσκονται κυρίως οι φυτικές τροφές, οι οποίες είναι πλούσιες σε ακόρεστα λιπαρά οξέα και φυτοχημικές ενώσεις, γνωστές και ως δευτερογενείς φυτικές ουσίες.

Αντίθετα, η συχνή κατανάλωση τροφίμων υψηλού βαθμού επεξεργασίας, όπως το γρήγορο φαγητό, τα έτοιμα γεύματα, τα συσκευασμένα σνακ και τα ζαχαρούχα ποτά, θεωρείται ότι μπορεί να ενισχύσει τις φλεγμονώδεις διεργασίες.

Η ποιότητα της διατροφής συνολικά, καθώς και η συχνότητα κατανάλωσης των συγκεκριμένων τροφίμων, παίζουν καθοριστικό ρόλο.

Σημασία έχει ο συνδυασμός των τροφίμων

Η έρευνα γύρω από την αντιφλεγμονώδη διατροφή έχει μετατοπίσει το ενδιαφέρον της τα τελευταία χρόνια. Όπως αναφέρουν επιστήμονες με επικεφαλής τη δρα Gynette Reyneke από το University of South Wales στην Ουαλία, σε ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nutrition Reviews, η σύγχρονη προσέγγιση δίνει μεγαλύτερη έμφαση στο συνολικό διατροφικό πρότυπο.

Στο παρελθόν, οι μελέτες επικεντρώνονταν κυρίως στην επίδραση μεμονωμένων θρεπτικών συστατικών. Σήμερα, οι ερευνητές εξετάζουν περισσότερο τον σύνθετο τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούν τα θρεπτικά συστατικά, τα τρόφιμα και τα ποτά. Το συνολικό αυτό διατροφικό περιβάλλον μπορεί να επηρεάζει την υγεία περισσότερο από ένα μεμονωμένο συστατικό.

Σύμφωνα με την ανασκόπηση, η αντιφλεγμονώδης διατροφή χαρακτηρίζεται από υψηλή περιεκτικότητα σε σύνθετους υδατάνθρακες, μαγνήσιο, φυτικές ίνες και αντιοξειδωτικές ουσίες.

Διατροφικά πρότυπα που βασίζονται σε λαχανικά, φρούτα, προϊόντα ολικής άλεσης, όσπρια και σπόρους μπορούν, επομένως, να έχουν αντιφλεγμονώδη χαρακτηριστικά. Μεταξύ των παραδειγμάτων που αναφέρονται είναι η δίαιτα DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension), η δίαιτα Portfolio και η μεσογειακή διατροφή.

Η μεσογειακή διατροφή στο επίκεντρο της έρευνας

Η μεσογειακή διατροφή αποτελεί το πιο εκτενώς μελετημένο διατροφικό πρότυπο στον συγκεκριμένο τομέα. Βασίζεται σε υψηλή κατανάλωση φυτικών τροφίμων, ενώ περιλαμβάνει επίσης ψάρια και πουλερικά. Το ελαιόλαδο και άλλα ποιοτικά φυτικά έλαια αποτελούν τις κύριες πηγές διατροφικού λίπους.

Οι αντιφλεγμονώδεις επιδράσεις της μεσογειακής διατροφής έχουν υποστηριχθεί από ερευνητικά δεδομένα. Η ομάδα της Reyneke αναφέρει ότι σε μελέτες η συγκεκριμένη διατροφή συνδέθηκε με μείωση των επιπέδων της C-αντιδρώσας πρωτεΐνης (CRP), της ιντερλευκίνης-6 (IL-6) και άλλων προφλεγμονωδών αγγελιοφόρων ουσιών. Παράλληλα, παρατηρήθηκε αύξηση των επιπέδων της αδιπονεκτίνης, μιας ουσίας με αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.

Τα αποτελέσματα αυτά ενισχύουν το ενδιαφέρον για τη μεσογειακή διατροφή ως διατροφικό πρότυπο που μπορεί να συμβάλει στη ρύθμιση της φλεγμονής και στη διατήρηση της υγείας.

Κετογονική και vegan διατροφή: Τι γνωρίζουμε

Διαφορετική είναι η εικόνα όσον αφορά την κετογονική και τη vegan διατροφή, για τις οποίες τα στοιχεία σχετικά με την αντιφλεγμονώδη δράση τους δεν είναι εξίσου τεκμηριωμένα.

Οι συγγραφείς της ανασκόπησης εξηγούν ότι αυτά τα διατροφικά πρότυπα καθορίζονται σε μεγάλο βαθμό από τους περιορισμούς τους, δηλαδή από τα τρόφιμα που αποκλείουν. Ως αποτέλεσμα, μπορούν να οδηγήσουν σε πολύ διαφορετικές διατροφικές επιλογές.

Για παράδειγμα, μια vegan διατροφή μπορεί να περιλαμβάνει τόσο μια σαλάτα με φακές και άλλα ανεπεξέργαστα φυτικά τρόφιμα όσο και ιδιαίτερα επεξεργασμένα υποκατάστατα ζωικών προϊόντων. Επομένως, η απουσία συγκεκριμένων τροφίμων από τη διατροφή δεν αρκεί από μόνη της για να προσδιορίσει τον αντιφλεγμονώδη χαρακτήρα της.

Το βασικό συμπέρασμα των ερευνητών είναι ότι η συνολική ποιότητα και η σύνθεση της διατροφής έχουν μεγαλύτερη σημασία από την απλή τήρηση ενός συγκεκριμένου διατροφικού περιορισμού.

Η έμφαση σε φυτικές, πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά και λιγότερο επεξεργασμένες τροφές, με τη μεσογειακή διατροφή να διαθέτει τα περισσότερα ερευνητικά δεδομένα, αποτελεί βασικό άξονα της αντιφλεγμονώδους διατροφικής προσέγγισης.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Εγκαίνια του νέου Τμήματος Επειγόντων Περιστατικών στο Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων ''Ανδρέας Συγγρός''
ΗΠΑ: Υπερδιπλάσια τα εγεφαλικά επεισόδια σε νέους ενήλικες σε 30 χρόνια [μελέτη]
Kavita Patel: Βλέπουμε βήματα προόδου στο HTA, αλλά απαιτούνται ακόμη αρκετές βελτιώσεις