Ένα εκπληκτικό χαρακτηριστικό του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος αποθηκεύει αναμνήσεις θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί ακίνδυνες καταστάσεις μπορεί μερικές φορές να μας φανούν γρήγορα απειλητικές, ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα των αγχωδών και τραυματικών διαταραχών.

Οι επιστήμονες πιστεύουν εδώ και καιρό ότι ο φόβος βοηθά τον εγκέφαλο να χαράξει μια πιο σαφή γραμμή μεταξύ κινδύνου και ασφάλειας.

Η νέα μελέτη ερευνητών του Ερευνητικού Κέντρου Douglas στο Πανεπιστήμιο McGill και του University of Toronto Scarborough, που δημοσιεύτηκε στο Nature Neuroscience, υποδηλώνει το αντίθετο.

Σε προκλινικά πειράματα, τα ποντίκια έμαθαν να συνδέουν ένα περιβάλλον με τον κίνδυνο και ένα άλλο με την ασφάλεια. Αντί να γίνονται πιο διακριτοί, οι χάρτες του εγκεφάλου για τα δύο περιβάλλοντα άρχισαν να επικαλύπτονται.

«Τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι ο φόβος μπορεί να θολώνει τα όρια μεταξύ κινδύνου και ασφάλειας αντί να τα οξύνει», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας Μαρκ Μπράντον. «Αυτό θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο οι επιστήμονες σκέφτονται το άγχος και τη διαταραχή μετατραυματικού στρες».

Πειράματα επαυξημένης πραγματικότητας

Οι ερευνητές δημιούργησαν μια αρένα επαυξημένης πραγματικότητας που τους επέτρεπε να «τηλεμεταφέρουν» ποντίκια μεταξύ ενός περιβάλλοντος που σχετίζεται με κίνδυνο και ενός περιβάλλοντος με ασφάλεια, χρησιμοποιώντας αλλαγές στις εικόνες και τους ήχους. Μικροσκοπικά μικροσκόπια κατέγραψαν τη δραστηριότητα εκατοντάδων νευρώνων του ιππόκαμπου σε πραγματικό χρόνο.

«Αυτό μας έδωσε κάτι που τα συμβατικά πειράματα εξαρτημένης μάθησης φόβου δεν μπορούν εύκολα να προσφέρουν: μια στιγμιαία εικόνα του εγκεφάλου που εναλλάσσεται μεταξύ ανταγωνιστικών χαρτών επικίνδυνων και ασφαλών αναμνήσεων», δήλωσε ο Robert Rozeske.

Ένας μηχανισμός επιβίωσης σε υπερδιέγερση

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτό το εγκεφαλικό μοτίβο μπορεί να είναι μέρος μιας στρατηγικής επιβίωσης και όχι ελάττωμα.

Στη μελέτη, οι επικαλυπτόμενες αναμνήσεις φάνηκαν να βοηθούν τον εγκέφαλο να ανακαλεί παλαιότερες απειλές πιο γρήγορα και να αντιδρά ταχύτερα σε πιθανούς κινδύνους.

«Ο κοιλιακός ιππόκαμπος μπορεί να αποτελεί μέρος ενός συστήματος που δίνει προτεραιότητα σε μια γρήγορη αντίδραση τύπου «καλύτερα να είσαι ασφαλής παρά να το μετανιώσεις»», δήλωσε ο Rozeske. «Με άλλα λόγια, ο εγκέφαλος μπορεί να θυσιάσει την ακρίβεια για την ταχύτητα όταν ο κίνδυνος έχει σημασία».

Άτομα με άγχος και διαταραχές που σχετίζονται με τραύμα μπορεί να βιώσουν έντονο φόβο όταν μια κατά τα άλλα ασφαλής κατάσταση πυροδοτεί μια συγκεκριμένη ανάμνηση.

«Η μελέτη μας υποδηλώνει ότι αυτό πιθανώς είναι μια υπερδραστήρια εκδοχή ενός φυσιολογικού μηχανισμού επιβίωσης που έχει τεθεί σε υπερδιέγερση», δήλωσε ο Μπράντον. «Αυτή η αναδιατύπωση θα μπορούσε να καθοδηγήσει θεραπευτικές προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση μιας υπερβολικά γρήγορης μετάβασης σε «κατάσταση κινδύνου»».

Ειδήσεις υγείας σήμερα
ΕΦΕΤ: Ανάκληση πόσιμου τζελ αλόης - Να μην καταναλωθεί
Ελπίδες για ιό Bundibugyo: Το εμβόλιο κατά του Ebola ενεργοποιεί Τ-λεμφοκύτταρα
ECDC: Ρεκόρ κρουσμάτων από τον ιό του Δυτικού Νείλου - Πρωτοφανής εικόνα στην Ελλάδα