Η κήλη είναι μία από τις πιο συχνές παθήσεις που αντιμετωπίζονται στη γενική χειρουργική. Τώρα, με μια νέα λαπαροσκοπική τεχνική από μία μοναδική οπή στον ομφαλό του ασθενούς, μπορούμε πλέον να διορθώσουμε χειρουργικά βουβωνοκήλες και μετεγχειρητικές κοιλιοκήλες.

Πώς γίνεται, όμως, η επέμβαση και ποια είναι τα πλεονεκτήματά της;

Η κήλη είναι ένα άνοιγμα στους μύες του κοιλιακού τοιχώματος, μέσα από το οποίο προβάλλει το έντερο ή άλλα ενδοκοιλιακά όργανα. Η αποκατάσταση της βουβωνοκήλης είναι η πιο συχνή επέμβαση στη γενική χειρουργική.

Η πιθανότητα εμφάνισης στους άντρες είναι 27% και στις γυναίκες 3%.

Παρά την εμπειρία 200 και πλέον ετών στην αποκατάσταση της βουβωνοκήλης, η έρευνα για την τέλεια τεχνική συνεχίζεται. Η τεχνική Bassini, που συνίσταται σε αποκατάσταση χωρίς να χρησιμοποιείται πλέγμα, με διάφορες τροποποιήσεις κυριαρχούσε για περίπου 100 χρόνια.

Είχε όμως σημαντικό μετεγχειρητικό πόνο και ποσοστό υποτροπής (επανεμφάνιση της κήλης) περίπου 15%.
Δύο ήταν οι επαναστατικές αλλαγές την τελευταία εικοσαετία στη χειρουργική της βουβωνοκήλης:

  • Η πρώτη το 1989 με την εφαρμογή της τεχνικής Lichtenstein, στην οποία χρησιμοποιείται πλέγμα για να συγκρατεί το περιεχόμενο της κήλης, χωρίς να εφαρμόζεται τάση στους μύες.
  • Η δεύτερη επανάσταση ήρθε με την εφαρμογή της λαπαροσκοπικής τεχνικής το 1990, στην οποία πάλι χρησιμοποιείται πλέγμα, αλλά αυτήν τη φορά δεν γίνεται καμία τομή στους μύες.

Τα ποσοστά υποτροπής με τη χρήση του πλέγματος μειώθηκαν κάτω από 5% για την ανοιχτή μέθοδο και γύρω στο 1% - 2% για τη λαπαροσκοπική, όταν βεβαίως αυτή γίνεται σε εξειδικευμένα κέντρα. Επίσης, ο μετεγχειρητικός πόνος μειώνεται σημαντικά.

Στις μέρες μας δεν νοείται αποκατάσταση βουβωνοκήλης χωρίς πλέγμα, καθώς, παράλληλα με την εξέλιξη των παραπάνω τεχνικών, εξελίχθηκαν σημαντικά τα υλικά και οι τεχνικές αποστείρωσής τους.

Η μέθοδος

Η λαπαροσκοπική τεχνική γίνεται με τρεις μικρές οπές, μία στον ομφαλό και δύο στην κάτω κοιλιά. Από εκεί εισάγονται η κάμερα που βρίσκεται στην άκρη ενός λεπτού σωλήνα (λαπαροσκόπιο) και τα απαραίτητα εργαλεία. Η κάμερα στέλνει μία μεγεθυσμένη εικόνα του εσωτερικού της κοιλιάς στην οθόνη, δίνοντας στο χειρουργό ένα κοντινό οπτικό πεδίο της περιοχής της κήλης.

Κοιτάζοντας την οθόνη, ο χειρουργός με προσεκτικούς χειρισμούς των εργαλείων που εισάγει από τις οπές διορθώνει την κήλη με τη βοήθεια συνθετικού πλέγματος. Το πλέγμα τοποθετείται κάτω από τους μύες, χωρίς να εφαρμόζεται τάση, και με μεγάλη ακρίβεια που επιτρέπει η μεγεθυσμένη εικόνα.

Επομένως, είναι η εσωτερική πίεση της κοιλιάς (από μέσα προς τα έξω) που σπρώχνει το πλέγμα επάνω στο μυϊκό τοίχωμα και το κρατά στη σωστή του θέση. Αντιθέτως, στην ανοιχτή επέμβαση, το πλέγμα τοποθετείται πάνω από τους μύες και η πίεση της κοιλιάς το ωθεί προς τα έξω.

Από μηχανικής πλευράς το πλεονέκτημα της λαπαροσκοπικής τεχνικής είναι μεγάλο. Αρκεί να σκεφτεί κανείς την αναλογία με το μπάλωμα στα λάστιχα των αυτοκινήτων, το οποίο τοποθετείται από μέσα και όχι από έξω, ώστε να συγκρατείται στη θέση του από την πίεση του αέρα μέσα στο λάστιχο.


Αρκετές ανοιχτές τεχνικές (όπως η τεχνική Kugel) προσπαθούν να μιμηθούν τη λαπαροσκοπική, με τοποθέτηση του πλέγματος σε αυτήν τη θέση. Όμως, η λαπαροσκοπική τεχνική έχει σημαντικά λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο και ελάχιστες πιθανότητες να έχει ο ασθενής χρόνιο νευροπαθητικό πόνο, που είναι δυνατόν να συμβεί σε μεγάλο ποσοστό ασθενών ύστερα από ανοιχτή επέμβαση.

Επίσης, η ανάρρωση και η επιστροφή στη δουλειά και στις φυσιολογικές δραστηριότητες, είναι πολύ πιο σύντομη έπειτα από λαπαροσκοπική επέμβαση.

Αποτελέσματα και προϋποθέσεις

Η νέα λοιπόν λαπαροσκοπική τεχνική από μία οπή στον ομφαλό χωρίς εμφανή ουλή SILS (single incision laparoscopic surgery), μας δίνει τη δυνατότητα να πραγματοποιούμε μια καταξιωμένη από αρκετά χρόνια λαπαροσκοπική τεχνική.

Λιγότερες τομές είναι τελικά καλύτερες για τον ασθενή, που υφίσταται έτσι τον ελάχιστο δυνατό πόνο, μειώνεται ο χρόνος αποκατάστασης και επιστροφής στις φυσιολογικές του δραστηριότητες, ενώ έχουμε πολύ καλύτερο κοσμητικό αποτέλεσμα.

Εκτός από τη μεγάλη εμπειρία και την εξειδίκευση του χειρουργού, η λαπαροσκοπική τεχνική χρειάζεται πολύ καλή αντίληψη της τρισδιάστατης ανατομίας της περιοχής. Η εξέλιξη της τεχνολογίας με την παραγωγή αρθρούμενης κάμερας και εργαλείων μας επιτρέπει να πραγματοποιούμε αυτές τις επεμβάσεις με ασφάλεια.

Μέχρι σήμερα έχουμε πραγματοποιήσει επιτυχώς με την ίδια λαπαροσκοπική τεχνική επεμβάσεις αφαίρεσης χολής και μετεγχειρητικής κοιλιοκήλης. Η παραγωγή της νέας γενιάς εργαλείων εισάγει πια αυτήν την τεχνική και σε άλλες επεμβάσεις που πραγματοποιούμε λαπαροσκοπικά, όπως η κολεκτομή και η διαφραγματοκήλη.

Πηγές: Κωνσταντίνος Ι. Στρατούλιας, M.D., FACS, Γενικός Χειρουργός