Παναγιώτης Παππάς, Ειδικός Χειρουργός Μαστού, Χειρουργική Ογκολογία - Ογκοπλαστική & Επανορθωτική Χειρουργική Μαστού, Επιστ. Συνεργάτης ΛΗΤΩ

Η ογκοπλαστική είναι το σύνολο των τεχνικών που χρησιμοποιούνται στη χειρουργική του μαστού, οι οποίες αποσκοπούν στην πλήρη αφαίρεση της κακοήθειας με ταυτόχρονη αποκατάσταση της παραμόρφωσης του μαστού που προκαλείται από την ογκεκτομή ή τη μαστεκτομή, ώστε να υπάρχει και καλό αισθητικό αποτέλεσμα μετά την επέμβαση, χωρίς βεβαίως να επηρεάζεται το ογκολογικό αποτέλεσμα και η ασφάλεια των ασθενών.

Μετά την αφαίρεση του όγκου μεταφέρεται γειτονικός ιστός για το κλείσιμο του χάσματος ή μεταφέρεται ιστός από άλλο σημείο του σώματος της ασθενούς, όπως η πλάτη (πλατύς ραχιαίος μυς - γνωστό και ως LD Flap), την κοιλιά (TRAM, DIEP Flaps κ.ά.) και τους γλουτούς. Παράλληλα, ενδέχεται να χρειαστεί και επέμβαση στον υγιή μαστό για επίτευξη συμμετρίας και καλού αισθητικού αποτελέσματος.

Τι περιλαμβάνει

Ειδικότερα, η ογκοπλαστική χειρουργική περιλαμβάνει:

·         Την πλήρη αφαίρεση του όγκου με επαρκή ελεύθερα όρια ώστε να επιτευχθεί ο τοπικός έλεγχος της νόσου.

·         Την άμεση αποκατάσταση (remodelling) του κενού στον μαστό που δημιουργείται από την ογκεκτομή, με σκοπό τη βελτίωση του αισθητικού αποτελέσματος.

·         Τη συμμετρία στον άλλο (υγιή) μαστό και την αποκατάσταση του συμπλέγματος της θηλής-θηλαίας άλω όταν αυτή απαιτείται.

·         Την άμεση ή την απώτερη (καθυστερημένη) αποκατάσταση έπειτα από μαστεκτομή.

Κλινικές μελέτες ετών έχουν δείξει εξαιρετικά αποτελέσματα και πληθώρα πλεονεκτημάτων, που περιλαμβάνουν τη βελτίωση του αισθητικού αποτελέσματος, τον καλύτερο έλεγχο των χειρουργικών ορίων του καρκινικού όγκου, την ικανοποίηση των ασθενών και τη δυνατότητα διατήρησης του μαστού σε πολλές περιπτώσεις.

Βεβαίως, σε κάθε περίπτωση οι επεμβάσεις αυτές θα πρέπει να γίνονται από εξειδικευμένους χειρουργούς μαστού, με πείρα τόσο στη χειρουργική ογκολογία όσο και στην ογκοπλαστική χειρουργική.

Πότε ενδείκνυται

Είναι όμως όλες οι ασθενείς που πάσχουν από καρκίνο του μαστού καλές υποψήφιες για χειρουργική θεραπεία με τη χρήση ογκοπλαστικών τεχνικών; Αν και έχουν επιτευχθεί τεράστια βήματα στη χειρουργική του μαστού, δυστυχώς δεν είναι όλες οι ασθενείς υποψήφιες για ογκοπλαστικές επεμβάσεις και, όπως σε όλο το φάσμα της χειρουργικής, υπάρχουν ενδείξεις και αντενδείξεις για την πραγματοποίησή τους.

Ποιες ασθενείς, λοιπόν, πληρούν τα κριτήρια και μπορούν να υποβληθούν σε αυτές τις επεμβάσεις;

1. Έπειτα από τις κλασσικές ογκεκτομές όπου οι ασθενείς χρειάζεται να χειρουργηθούν ξανά, επειδή τα όρια εκτομής της πρώτης επέμβασης ήταν θετικά και με την ογκοπλαστική διατήρησης του μαστού μπορεί να αποφευχθεί η μαστεκτομή. Ασθενείς με ελεύθερα όρια έπειτα από ογκεκτομή, αλλά που χρήζουν διόρθωσης της τομής για αισθητικούς λόγους.

2. Ασθενείς που προγραμματίζονται για ογκεκτομή με διατήρηση του μαστού (όχι μαστεκτομή): Οι ασθενείς που πάσχουν από καρκίνο του μαστού και χρήζουν ογκεκτομής, ενώ επιθυμούν και μειωτική (μείωση του μεγέθους) ή και ανόρθωση των μαστών αποτελούν επίσης μια ομάδα που πληροί τα κριτήρια. Επίσης, σε περιπτώσεις στις οποίες αναμένεται φτωχό αισθητικό αποτέλεσμα έπειτα από μια κλασική ογκεκτομή, είτε λόγω του μεγέθους του όγκου που αφαιρείται (περισσότερο από 20% του μαστού) είτε λόγω της θέσης του (έσω, κατώτερο, κεντρικό τμήμα του μαστού). Οι ογκοπλαστικές τεχνικές που χρησιμοποιούνται είναι ικανές να προσδώσουν άριστο ογκολογικό και αισθητικό αποτέλεσμα.

3. Ασθενείς που προγραμματίζονται για μαστεκτομή και χρήζουν άμεσης αποκατάστασης του μαστού, τόσο με αυτόλογο ιστό όσο και με χρήση ενθεμάτων σιλικόνης ή διατατήρων.

Υπάρχουν, όμως, και οι ασθενείς που δεν πληρούν τα κριτήρια γι’ αυτού του είδους τις επεμβάσεις και είναι απαραίτητο να ενημερώνονται γι’ αυτό πριν από την έναρξη της θεραπείας. Το μέγεθος του όγκου σε σχέση με το μέγεθος του μαστού, η θέση του, ο τύπος και η πιθανή διασπορά του σε άλλα σημεία του μαστού ενδέχεται να αποτελέσουν εμπόδιο για την πραγματοποίηση των παραπάνω επεμβάσεων.

Σημαντικό βήμα της θεραπείας είναι πάντα η σωστή και πλήρης ενημέρωση των ασθενών από εξειδικευμένους χειρουργούς μαστού ώστε να συναποφασίσουν την ενδεδειγμένη γι’ αυτούς επέμβαση και να επιτευχθεί το καλύτερο ογκολογικό και αισθητικό αποτέλεσμα.