Νέα μελέτη δείχνει ότι μικρο - και νανοπλαστικά (MNP) μπορούν να ανιχνευθούν τόσο σε υγιείς εγκεφάλους όσο και σε ασθενείς με όγκους εγκεφάλου – ωστόσο σε σημαντικά υψηλότερες συγκεντρώσεις στον ιστό που περιβάλλει τους όγκους. Αυτό αναφέρουν ερευνητές στο περιοδικό "Nature Health". 

Δεν είναι η πρώτη φορά που ανιχνεύεται μικροπλαστικό στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Παρόμοιες αναλύσεις, ωστόσο, παραμένουν αντικείμενο αντιπαράθεσης. Από τη μία πλευρά, η απλή παρουσία μικροπλαστικών δεν αποδεικνύει ότι συμβάλλουν αιτιωδώς στην ανάπτυξη όγκων ή άλλων ασθενειών.

Από την άλλη, υπάρχει ο κίνδυνος επιμόλυνσης κατά τη λήψη, επεξεργασία και αποθήκευση των δειγμάτων. Προηγούμενες μελέτες είχαν αναφέρει, εν μέρει, συγκεντρώσεις που φαίνονταν μη ρεαλιστικά υψηλές.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τον Runting Li από το "Beijing Tiantan Hospital" επιχείρησε να περιορίσει όσο το δυνατόν περισσότερο τις πιθανές πηγές σφάλματος. Για τον σκοπό αυτό, χρησιμοποίησαν σε μεγάλο βαθμό πλαστικό-ελεύθερη επεξεργασία δειγμάτων, με γυάλινα δοχεία και μεταλλικά εργαλεία, καθώς και εκτεταμένους ελέγχους ποιότητας και αναλύσεις πιθανών πηγών επιμόλυνσης στο χειρουργείο.

Ωστόσο, παραδέχονται ότι η πλήρης αποφυγή επιμόλυνσης δεν είναι εφικτή.

Συνολικά αναλύθηκαν 191 δείγματα: 156 από όγκους ή παρακείμενο εγκεφαλικό ιστό από 113 ασθενείς με μηνιγγιώματα ή γλοιώματα, καθώς και 35 δείγματα εγκεφάλου από υγιείς αποβιώσαντες.

Μικρο- και νανοπλαστικά ανιχνεύθηκαν σε όλα τα δείγματα. Οι υψηλότερες συγκεντρώσεις καταγράφηκαν στον ιστό γύρω από τα γλοιώματα (129,4 μg/g), ενώ στον ίδιο τον όγκο ήταν χαμηλότερες και στον υγιή εγκέφαλο περίπου 50,3 μg/g. Οι τιμές αυτές είναι σαφώς χαμηλότερες από εκείνες προηγούμενων μελετών, όπου στον μετωπιαίο φλοιό είχαν μετρηθεί έως και 4.917 μg/g.

Για την ανάλυση, οι ερευνητές συνδύασαν πολλαπλές τεχνικές, όπως φασματοσκοπία υπέρυθρης ακτινοβολίας με λέιζερ (LDIR) και πυρόλυση-αέρια χρωματογραφία-φασματομετρία μάζας (Py-GC/MS). Ο Martin Wagner, επικεφαλής του εργαστηρίου Βιοαναλυτικής Τοξικολογίας στο NTNU στο Τρόντχαϊμ, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, αξιολόγησε θετικά αυτή την προσέγγιση.

Σύμφωνα με τον ίδιο, σημαντική πρόοδος αποτελεί η χρήση δύο ανεξάρτητων μεθόδων ανίχνευσης μικροπλαστικών στον εγκέφαλο: "Αυτό καθιστά τα αποτελέσματα πιο αξιόπιστα, καθώς τα μειονεκτήματα της Py-GC/MS – όπως η πιθανή υπερεκτίμηση των ποσοτήτων πλαστικού σε ανθρώπινα δείγματα – αντισταθμίζονται από τη χρήση μιας δεύτερης μεθόδου (LDIR), η οποία δεν παρουσιάζει αυτά τα προβλήματα".

Ως πιθανή εξήγηση για την αυξημένη συσσώρευση μικρο- και νανοπλαστικών στο περιβάλλον των όγκων, οι ερευνητές προτείνουν τη διαταραχή του αιματοεγκεφαλικού φραγμού. Ωστόσο, τονίζουν ότι δεν μπορεί να εξαχθεί αιτιώδης σχέση με την ανάπτυξη των όγκων.

"Η μελέτη μας παρέχει ενδείξεις για την παρουσία μικρο- και νανοπλαστικών στον ζωντανό ανθρώπινο εγκέφαλο και υπογραμμίζει την ανάγκη περαιτέρω έρευνας, ώστε να κατανοηθούν πιθανοί αιτιώδεις συσχετισμοί με ανθρώπινες ασθένειες".

Και άλλοι ειδικοί θεωρούν τα αποτελέσματα σημαντικά. Ο Lukas Kenner από την Ιατρική Πανεπιστημιακή Σχολή της Βιέννης σημειώνει ότι τα δεδομένα ενισχύουν την άποψη πως σήματα πλαστικών μπορούν πράγματι να ανιχνευθούν σε δείγματα ανθρώπινου εγκεφάλου.

Ωστόσο, επισημαίνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν αβεβαιότητες όσον αφορά τις ποσότητες και την κατανομή. Παρά τις προσπάθειες αποφυγής επιμόλυνσης, η επεξεργασία των δειγμάτων, τα όρια ανίχνευσης και τα λεγόμενα "φαινόμενα μήτρας" ενδέχεται να επηρεάζουν την ποσοτικοποίηση. Επιπλέον, η διαφορά ηλικίας μεταξύ υγιών δοτών και ασθενών δυσχεραίνει την άμεση σύγκριση.

Συνολικά, πάντως, οι ειδικοί θεωρούν τη μελέτη σημαντικό βήμα προόδου: "Παρά τις αναπόφευκτες αβεβαιότητες, πρόκειται πιθανότατα για την πιο αξιόπιστη μέχρι σήμερα απόδειξη παρουσίας μικροπλαστικών στον εγκέφαλο", καταλήγει ο Wagner, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων.

Πηγές:
Nature Health

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Η AstraZeneca στο Delphi Economic Forum XI
Health-IQ: Έναρξη εξειδικευμένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων σε επαγγελματίες υγείας στην Αθήνα
Παθήσεις των αυτιών συνδέονται με κίνδυνο άνοιας [μελέτη]