Ερευνητές από το Γερμανικό Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο (DKFZ) και το Ινστιτούτο Βλαστοκυττάρων HI-STEM εντόπισαν έναν μέχρι σήμερα άγνωστο μηχανισμό, μέσω του οποίου μια ιδιαίτερα επιθετική μορφή καρκίνου του παχέος εντέρου καταφέρνει να αποφεύγει την άμυνα του οργανισμού.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι η ενεργοποίηση ενός σημαντικού μονοπατιού κυτταρικής σηματοδότησης βοηθά τα καρκινικά κύτταρα να "φρενάρουν" την ανοσολογική απόκριση, επιτρέποντας έτσι στην κακοήθεια να εξελίσσεται.

Περίπου 55.000 άνθρωποι διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο στη Γερμανία με καρκίνο του παχέος εντέρου. Περίπου το ένα τέταρτο των περιστατικών προέρχεται από μια ειδική κατηγορία πολυπόδων, τις λεγόμενες οδοντωτές βλάβες (serrated lesions). Οι προκαρκινικές αυτές αλλοιώσεις συχνά φέρουν μεταλλάξεις στο γονίδιο BRAF και μπορούν να εξελιχθούν σε ιδιαίτερα επιθετικούς όγκους, οι οποίοι ανταποκρίνονται δύσκολα στις υπάρχουσες θεραπείες.

Μέχρι σήμερα, οι μοριακές αλλαγές που οδηγούν στην ανάπτυξη αυτής της μορφής καρκίνου, καθώς και οι λόγοι για την ιδιαίτερη επιθετικότητά της, δεν είχαν γίνει πλήρως κατανοητοί. Η ερευνητική ομάδα του René Jackstadt, από το DKFZ και το HI-STEM, έδειξε τώρα ότι η ενεργοποίηση του μονοπατιού WNT αποτελεί καθοριστικό βήμα για τη μετάβαση από την προκαρκινική βλάβη στον κακοήθη όγκο.

Το WNT είναι ένας βασικός μηχανισμός επικοινωνίας στο εσωτερικό των κυττάρων, ο οποίος ρυθμίζει την ανάπτυξη, την κυτταρική διαίρεση και την εξέλιξη των ιστών. Χρησιμοποιώντας γενετικά τροποποιημένα ποντίκια, μοντέλα οργανοειδών και σύγχρονες αναλύσεις σε επίπεδο μεμονωμένων κυττάρων, οι ερευνητές μελέτησαν πώς η ενεργοποίηση του WNT επηρεάζει τη σύνθεση του μικροπεριβάλλοντος του όγκου κατά τη διάρκεια της κακοήθους μετατροπής. Διαπίστωσαν έναν βαθύ ανασχηματισμό του μικροπεριβάλλοντος, με σημαντικές επιπτώσεις στην ανοσολογική άμυνα.

Κεντρικό ρόλο φαίνεται να έχει ο χημειοτακτικός παράγοντας CCL20, μια ουσία που φυσιολογικά συμβάλλει στην προσέλκυση ανοσοκυττάρων. Όταν όμως ενεργοποιείται το WNT στα καρκινικά κύτταρα, αυτά παράγουν σημαντικά μικρότερες ποσότητες CCL20. Ως αποτέλεσμα, λιγότερα ανοσοκύτταρα φτάνουν στον όγκο, γεγονός που διευκολύνει τα καρκινικά κύτταρα να διαφύγουν από την ανοσολογική επιτήρηση και να αναπτύσσονται ταχύτερα.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το γεγονός ότι στα πειραματικά μοντέλα η αποκατάσταση της παραγωγής CCL20 οδήγησε σε αισθητή επιβράδυνση της ανάπτυξης των όγκων.

"Τα αποτελέσματα δείχνουν πόσο στενά συνδέονται συγκεκριμένες γενετικές αλλαγές με τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Έχουμε πλέον μια εξήγηση για το πώς οι όγκοι του παχέος εντέρου με μετάλλαξη BRAF ξεφεύγουν από την ανοσολογική άμυνα – και αυτό αποτελεί το πρώτο βήμα για την κατανόηση της ιδιαίτερης επιθετικότητας αυτής της μορφής καρκίνου", σημειώνει ο επικεφαλής της μελέτης René Jackstadt.

Τα ευρήματα αναδεικνύουν παράλληλα το μονοπάτι WNT ως πιθανό θεραπευτικό στόχο. Διάφοροι αναστολείς του WNT βρίσκονται ήδη υπό κλινική ανάπτυξη, ωστόσο μέχρι σήμερα κανένα φάρμακο αυτής της κατηγορίας δεν έχει λάβει έγκριση για τη θεραπεία του καρκίνου.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι στο μέλλον θα μπορούσαν να εξεταστούν και συνδυαστικές θεραπείες, στις οποίες η αναστολή του WNT θα συνδυάζεται με ανοσοθεραπευτικές προσεγγίσεις. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια αυτών των στρατηγικών θα πρέπει να επιβεβαιωθούν μέσα από περαιτέρω προκλινικές και κλινικές μελέτες.

Το Ινστιτούτο Βλαστοκυττάρων και Πειραματικής Ιατρικής HI-STEM ιδρύθηκε το 2008 ως σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα από το DKFZ και το Ίδρυμα Dietmar Hopp.

Πηγές:
Γερμανικό Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο (DKFZ)

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Ιός του Δυτικού Νείλου: Ψεκασμοί της Περιφέρειας Αττικής στην Αρτέμιδα
Έξαρση γαστρεντερίτιδας στη Ρόδο - Αυξημένη προσέλευση στα Επείγοντα
Εκτόξευση 108% για τη μετοχή της Moderna