Οι συχνές συγκρούσεις με το κεφάλι αφήνουν το αποτύπωμά τους στον εγκέφαλο των παικτών του αμερικανικού ποδοσφαίρου. Ανάλυση εγκεφάλων πρώην επαγγελματιών παικτών από αμερικανικές τράπεζες εγκεφάλου εντόπισε ιστοπαθολογικά χαρακτηριστικά χρόνιας τραυματικής εγκεφαλοπάθειας (CTE) στη συντριπτική πλειονότητα των εξεταζόμενων περιπτώσεων.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η πραγματική συχνότητα της νόσου στους επαγγελματίες μπορεί να ανέρχεται τουλάχιστον στο 25%, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από προηγούμενες εκτιμήσεις.

Οι επαγγελματίες παίκτες του αμερικανικού ποδοσφαίρου δέχονται κατά τη διάρκεια μιας αγωνιστικής περιόδου περισσότερα από 1.000 χτυπήματα στο κεφάλι. Τα περισσότερα από αυτά δεν είναι τόσο ισχυρά ώστε να προκαλέσουν κλινικά διαγνωσμένη κρανιοεγκεφαλική κάκωση. Ωστόσο, η συσσώρευση τέτοιων επαναλαμβανόμενων χτυπημάτων μπορεί, σύμφωνα με τους ερευνητές, να προκαλεί σημαντικές βλάβες στον εγκέφαλο.

Σε αντίθεση με το ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο, το αμερικανικό ποδόσφαιρο κατατάσσεται στα αθλήματα σύγκρουσης, καθώς οι επαφές και οι συγκρούσεις με το κεφάλι αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του παιχνιδιού.

Μία από τις πιθανές συνέπειες των επαναλαμβανόμενων χτυπημάτων στο κεφάλι είναι η χρόνια τραυματική εγκεφαλοπάθεια (CTE).

Πρόκειται για ξεχωριστή ιστοπαθολογική νόσο, χαρακτηριστικό εύρημα της οποίας είναι οι περιαγγειακές συσσωρεύσεις υπερφωσφορυλιωμένης πρωτεΐνης tau (p-tau) σε νευρώνες που βρίσκονται στα βαθύτερα τμήματα των εγκεφαλικών ελίκων. Τέτοιες αλλοιώσεις είναι εξαιρετικά σπάνιες στον γενικό πληθυσμό. Στους δότες εγκεφάλου της μελέτης Framingham Heart Study, για παράδειγμα, η συχνότητα της CTE ήταν μόλις 0,6%.

Αντίθετα, οι νευροπαθολόγοι εντόπισαν CTE σε 315 από τους 338 πρώην παίκτες της National Football League (NFL) των οποίων οι εγκέφαλοι είχαν δωρηθεί μετά τον θάνατό τους σε αμερικανικές τράπεζες εγκεφάλου. Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί σε 93,2%.

Ωστόσο, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οι πρώην επαγγελματίες που δώρισαν τον εγκέφαλό τους ενδέχεται να μην αποτελούν αντιπροσωπευτικό δείγμα. Είναι πιθανό αρκετοί να είχαν αποφασίσει να δωρίσουν τον εγκέφαλό τους επειδή οι ίδιοι ή οι οικογένειές τους υποψιάζονταν ότι έπασχαν από CTE.

Για τον λόγο αυτό, ο Daniel Daneshvar από την Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ στη Βοστώνη και οι συνεργάτες του συνέκριναν τα ευρήματα με το σύνολο των 1.712 επαγγελματιών παικτών που είχαν πεθάνει κατά την ίδια χρονική περίοδο. Με βάση αυτή την ανάλυση, η ελάχιστη εκτιμώμενη συχνότητα της CTE ανέρχεται σε 18,5%.

Όταν η ανάλυση περιορίστηκε στην περίοδο 2016-2021, κατά την οποία είχε αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των πρώην παικτών που δώρισαν τον εγκέφαλό τους για έρευνα, η ελάχιστη εκτιμώμενη συχνότητα αυξήθηκε στο 24,5%.

Έτσι, σύμφωνα με τους ερευνητές, η πραγματική συχνότητα της CTE στους πρώην επαγγελματίες παίκτες βρίσκεται πιθανότατα κάπου μεταξύ του 24,5% και ενός πολύ υψηλότερου ποσοστού. Η ακριβής συχνότητα, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί από τη συγκεκριμένη μελέτη, λόγω της μη τυχαίας επιλογής των δοτών.

Δεν οδηγούν όλες οι περιπτώσεις CTE σε εμφανή συμπτώματα. Ωστόσο, στο 30,8% των περιπτώσεων οι νευροπαθολόγοι διαπίστωσαν CTE τελικού, σταδίου IV. Το συγκεκριμένο στάδιο συνδέεται συνήθως με σοβαρές κλινικές εκδηλώσεις.

Παράλληλα, νευρολόγοι που εξέτασαν τα ιατρικά αρχεία των θανόντων – χωρίς να γνωρίζουν τον σκοπό της μελέτης – εντόπισαν ενδείξεις άνοιας στο 59,8% των περιπτώσεων.

Η διάγνωση της άνοιας είχε γίνει κατά μέσο όρο στην ηλικία των 63,4 ετών, ενώ ο θάνατος επήλθε κατά μέσο όρο στα 73,1 έτη.

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν πάντως ότι η μελέτη δεν μπορεί από μόνη της να αποδείξει ότι η CTE ήταν η αιτία της άνοιας. Η σχέση μεταξύ των παθολογοανατομικών αλλοιώσεων, των συμπτωμάτων και άλλων πιθανών παραγόντων κινδύνου παραμένει αντικείμενο έρευνας.

Ο Tobias Kurth από το Charité του Βερολίνου, σε συνοδευτικό editorial, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα – παρά τους μεθοδολογικούς περιορισμούς – ως την "μέχρι σήμερα πιο αξιόπιστη εκτίμηση της επιβάρυνσης από CTE στους πρώην παίκτες του NFL".

Τα ευρήματα έχουν προκαλέσει προβληματισμό και στις ΗΠΑ. Με βάση την εκτίμηση του 24,5%, περίπου 400 από τους περίπου 1.700 ενεργούς επαγγελματίες παίκτες θα μπορούσαν να εμφανίσουν CTE κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Πρόκειται, ωστόσο, για στατιστική προβολή και όχι για πρόβλεψη της πορείας συγκεκριμένων αθλητών.

Μεταξύ των πρώην παικτών που έχουν διαγνωστεί με CTE και αναφέρονται στη σχετική συζήτηση περιλαμβάνονται οι Tom McHale, John Bruhin και Keith McCants, οι οποίοι πέθαναν σε ηλικίες 45, 57 και 53 ετών αντίστοιχα.

Η υποχρεωτική χρήση κράνους, που εφαρμόζεται στο αμερικανικό ποδόσφαιρο από το 1943, φαίνεται ότι δεν έχει εξαλείψει τον κίνδυνο. Ειδικοί που μίλησαν σε αμερικανικά μέσα ενημέρωσης προτείνουν, μεταξύ άλλων, τον περιορισμό των συγκρούσεων κατά τη διάρκεια των προπονήσεων.

Ωστόσο, η αλλαγή των κανονισμών ώστε να περιοριστούν οι συγκρούσεις στο κεφάλι παραμένει δύσκολη υπόθεση, καθώς οι επαφές αποτελούν βασικό στοιχείο του αθλήματος.

Το ζήτημα δεν αφορά μόνο το αμερικανικό ποδόσφαιρο. Και στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο, πρόσφατες μελέτες έχουν συνδέσει τις επαναλαμβανόμενες κεφαλιές και άλλες επαναλαμβανόμενες καταπονήσεις του κεφαλιού με αυξημένο κίνδυνο νευροεκφυλιστικών αλλοιώσεων.

Η νέα μελέτη ενισχύει, επομένως, την ανησυχία για τις μακροχρόνιες συνέπειες των επαναλαμβανόμενων χτυπημάτων στο κεφάλι και αναδεικνύει την ανάγκη για αποτελεσματικότερη πρόληψη, ιδιαίτερα στις προπονήσεις και στις μικρότερες ηλικίες.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Επιστήμονες στοχεύουν την περιοδοντίτιδα με έναν ιό
ΠΙΣ για θάνατο Μαζωνάκη: Τι πρέπει να γίνει με την παραπλανητική διαφήμιση ιατρικών πράξεων
Υπουργείο Υγείας: Έλεγχοι για προϊόντα κάνναβης με παραπλανητικές ενδείξεις