Οι θεραπείες με κύτταρα CAR-T έχουν αλλάξει ριζικά την αντιμετώπιση αρκετών μορφών καρκίνου του αίματος και του λεμφικού συστήματος. Στους συμπαγείς όγκους, όπως ο καρκίνος του ήπατος, του μαστού και του πνεύμονα, η εφαρμογή τους παραμένει, ωστόσο, πολύ πιο δύσκολη, κυρίως επειδή είναι δύσκολο να εντοπιστούν κατάλληλοι στόχοι πάνω στα καρκινικά κύτταρα.

Ερευνητική ομάδα με επικεφαλής επιστήμονες του Ινστιτούτου Παθολογίας του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Χαϊδελβέργης, σε συνεργασία με ερευνητές του Γερμανικού Κέντρου Έρευνας για τον Καρκίνο (DKFZ), ακολούθησε μια διαφορετική στρατηγική.

Αντί να αναζητήσει αποκλειστικά γονίδια που προκαλούν την ανάπτυξη του καρκίνου, επικεντρώθηκε σε γονίδια που έχουν πολλαπλασιαστεί στα καρκινικά κύτταρα και κωδικοποιούν πρωτεΐνες οι οποίες βρίσκονται σε μεγάλη ποσότητα στην επιφάνειά τους.

Στο επίκεντρο της έρευνας βρέθηκε το γονίδιο MPZL1. Το γονίδιο βρίσκεται σε μια περιοχή του χρωμοσώματος που συχνά εμφανίζει πολλαπλασιασμό σε διάφορους συμπαγείς όγκους. Ως αποτέλεσμα, τα καρκινικά κύτταρα μπορεί να διαθέτουν μεγάλες ποσότητες της πρωτεΐνης MPZL1 στην επιφάνειά τους, ενώ στους υγιείς ιστούς τα επίπεδα είναι σημαντικά χαμηλότερα.

Το εύρημα προέκυψε από την ανάλυση περίπου 2.200 δειγμάτων όγκων από διαφορετικές μορφές καρκίνου, σε σύγκριση με δείγματα υγιών ιστών.

Τα CAR-T κύτταρα είναι ανοσοκύτταρα τα οποία τροποποιούνται γενετικά ώστε να φέρουν έναν τεχνητό υποδοχέα, τον χιμαιρικό υποδοχέα αντιγόνου (CAR). Ο υποδοχέας λειτουργεί σαν ένας "αισθητήρας", επιτρέποντας στα Τ-κύτταρα να αναγνωρίζουν συγκεκριμένα μόρια στην επιφάνεια των καρκινικών κυττάρων και να τα καταστρέφουν.

Οι ερευνητές δημιούργησαν CAR-T κύτταρα ειδικά σχεδιασμένα ώστε να αναγνωρίζουν την πρωτεΐνη MPZL1.

Στα πειράματα του εργαστηρίου, τα συγκεκριμένα CAR-T κύτταρα κατέστρεψαν καρκινικά κύτταρα από πολλές διαφορετικές μορφές καρκίνου, όταν αυτά εμφάνιζαν υψηλή πυκνότητα MPZL1 στην επιφάνειά τους.

Η δράση παρατηρήθηκε μεταξύ άλλων σε κύτταρα καρκίνου του ήπατος, του μαστού, του πνεύμονα και του παγκρέατος, καθώς και σε κύτταρα γλοιοβλαστώματος.

Αντίθετα, όταν απουσίαζε το MPZL1, η επίθεση των CAR-T κυττάρων στα καρκινικά κύτταρα ήταν σε μεγάλο βαθμό ανύπαρκτη.

Τα αποτελέσματα επιβεβαιώθηκαν και σε δύο διαφορετικά μοντέλα καρκίνου σε ποντίκια. Μετά από μία μόνο χορήγηση των CAR-T κυττάρων, οι όγκοι που ήταν θετικοί στο MPZL1 παρουσίασαν σημαντική υποχώρηση.

Παράλληλα, τα MPZL1-ειδικά CAR-T κύτταρα κατάφεραν να διεισδύσουν σε ιστούς όγκων που προέρχονταν από ασθενείς και να εμφανίσουν εκεί χαρακτηριστικά σημάδια ενεργοποίησης του ανοσοποιητικού συστήματος. Στους υγιείς ιστούς, τόσο η διείσδυση των CAR-T κυττάρων όσο και η απελευθέρωση σχετικών μορίων-σημάτων ήταν μικρότερες.

Παρά τα ενθαρρυντικά ευρήματα, οι ερευνητές τονίζουν ότι τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν ακόμη ότι η συγκεκριμένη θεραπεία είναι αποτελεσματική ή ασφαλής για ασθενείς με καρκίνο.

Το σημαντικότερο ζήτημα είναι οι πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες. Η MPZL1 δεν βρίσκεται αποκλειστικά στα καρκινικά κύτταρα και, επομένως, πρέπει να διερευνηθεί με μεγάλη ακρίβεια αν τα CAR-T κύτταρα μπορούν να προκαλέσουν βλάβες σε υγιείς ανθρώπινους ιστούς.

Μάλιστα, το συγκεκριμένο ζήτημα δεν μπορούσε να αξιολογηθεί πλήρως στα πειράματα με ποντίκια, καθώς τα CAR-T κύτταρα αναγνωρίζουν την ανθρώπινη MPZL1, αλλά όχι την αντίστοιχη μορφή της πρωτεΐνης στα ποντίκια.

Η σημασία της μελέτης, σύμφωνα με τους ερευνητές, δεν περιορίζεται στην MPZL1. Η νέα προσέγγιση θα μπορούσε να αποτελέσει μια διαφορετική "δεξαμενή" πιθανών στόχων για ανοσοθεραπείες.

"Αντί να αναζητούμε αποκλειστικά γονιδιακές μεταβολές που οδηγούν στην ανάπτυξη του όγκου, μπορούμε να εξετάζουμε και άλλα γονίδια σε περιοχές χρωμοσωμάτων που έχουν πολλαπλασιαστεί", εξηγεί ο Darjus Tschaharganeh, ένας από τους δύο επικεφαλής της έρευνας.

Προϋπόθεση είναι τα γονίδια αυτά να οδηγούν στην παραγωγή πρωτεϊνών που βρίσκονται κατά προτίμηση στην επιφάνεια των καρκινικών κυττάρων.

Η στρατηγική αυτή θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να διευρύνει την αναζήτηση νέων στόχων για ανοσοθεραπείες και να καταστήσει τις θεραπείες CAR-T πιο εφαρμόσιμες και σε συμπαγείς όγκους.

Προς το παρόν, πάντως, τα ευρήματα παραμένουν σε προκλινικό στάδιο. Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι να διαπιστωθεί αν τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα που παρατηρήθηκαν σε κυτταρικές καλλιέργειες και σε πειραματόζωα μπορούν να μεταφραστούν με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα σε ανθρώπους.

Η έρευνα υποστηρίχθηκε, μεταξύ άλλων, από το ERC Starting Grant «Crisp-SCNAs» προς τον Darjus Tschaharganeh.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
ECDC: Σε συναγερμό μετά από το κρούσμα πνευμονίας άγνωστης προέλευσης σε εργαστήριο πανώλης στη Ρωσία
Εγκαίνιας νέας Καρδιολογικής Κλινικής στο "Βουβάλειο" από τον υπουργό Υγείας
GLP-1: 11πλάσιος κίνδυνος παλινδρόμησης και εισρόφησης γαστρικού περιεχομένου υπό γενική αναισθησία