Σημαντική αύξηση στις παραλλαγές Όμικρον 4 και 5 θα υπάρξει το επόμενο διάστημα, με αποτέλεσμα να κυριαρχήσουν στην Ευρώπη τους μήνες που έπονται.

Αυτό αναφέρεται, μεταξύ άλλων, σε πρόσφατη έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC). Οι ειδικοί του Κέντρου σημειώνουν πως οι παραλλαγές ΒΑ.4 και ΒΑ.5 εντοπίστηκαν για πρώτη φορά στη Νότια Αφρική τον περασμένο Ιανουάριο και Φεβρουάριο αντίστοιχα και από τότε έχουν γίνει οι κυρίαρχες παραλλαγές.

Οι προκαταρκτικές μελέτες υποδεικνύουν σημαντική αλλαγή στις αντιγονικές ιδιότητες των BA.4 και BA.5 σε σύγκριση με τα BA.1 και BA.2, ιδιαίτερα σε σύγκριση με το BA.1. Επιπλέον, υπάρχει μια αυξητική τάση στις αναλογίες παραλλαγής για το BA.5 που παρατηρήθηκε στην Πορτογαλία τις τελευταίες εβδομάδες, συνοδευόμενη από αύξηση των αριθμών κρουσμάτων COVID-19 και του ποσοστού θετικότητας των τεστ.

Το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας της Πορτογαλίας εκτίμησε ότι το BA.5 αντιπροσώπευε ήδη περίπου το 37% των θετικών κρουσμάτων στις 8 Μαΐου 2022. Το εκτιμώμενο ημερήσιο πλεονέκτημα ανάπτυξης για το BA.5 έναντι του BA.2 είναι 13%, το οποίο είναι παρόμοιο με το 12% ημερήσιο πλεονέκτημα ανάπτυξης που αναφέρθηκε προηγουμένως από τη Νότια Αφρική. Με βάση τον συγκεκριμένο ρυθμό ανάπτυξης, η παραλλαγή BA.5 εκτιμάται πως θα γίνει η κυρίαρχη στην Πορτογαλία έως τις 22 Μαΐου.

Ανοσολογική προστασία

Το πλεονέκτημα ανάπτυξης που παρατηρείται επί του παρόντος για τα BA.4 και BA.5 οφείλεται πιθανότατα στην ικανότητά τους να αποφεύγουν την ανοσολογική προστασία που προκαλείται από προηγούμενη μόλυνση ή και εμβολιασμό, ιδιαίτερα εάν αυτή έχει εξασθενίσει με την πάροδο του χρόνου.

Περιορισμένα διαθέσιμα δεδομένα από μελέτες σε εργαστήριο σε ορούς μη εμβολιασμένων ατόμων που έχουν υποστεί προηγούμενη μόλυνση από BA.1, υποδεικνύουν ότι τόσο το στέλεχος BA.4 όσο και το BA.5 είναι ικανά να ξεφύγουν από την ανοσολογική προστασία που προκαλείται από μόλυνση με BA.1.

Μη εμβολιασμένα άτομα αυτής της κατηγορίας είναι απίθανο να προστατεύονται από συμπτωματική μόλυνση με BA.4 ή BA.5. Στους ορούς εμβολιασμένων ατόμων βρέθηκαν καλύτερες επιδόσεις, ενώ η προστασία που προέρχεται από τα διαθέσιμα εμβόλια εξασθενεί με την πάροδο του χρόνου έναντι της παραλλαγής Όμικρον.

Επί του παρόντος, δεν υπάρχει ένδειξη οποιασδήποτε αλλαγής στη σοβαρότητα της νόσου για τα στελέση BA.4 και BA.5, σε σύγκριση με τις προηγούμενες παραλλαγές της Όμικρον.

Αύξηση κρουσμάτων

Συνολικά, αυτό δείχνει ότι η παρουσία τους θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντική συνολική αύξηση των κρουσμάτων COVID-19 στην Ευρώπη τις επόμενες εβδομάδες και μήνες. Το συνολικό ποσοστό τους στην Ευρώπη παραμένει χαμηλό, αλλά το πλεονέκτημα υψηλής ανάπτυξης που διαθέτουν υποδηλώνουν ότι αυτές οι παραλλαγές θα καταστούν κυρίαρχες στην Ευρωπαϊκή Ένωση τους επόμενους μήνες.

Με βάση τα περιορισμένα δεδομένα που είναι διαθέσιμα, δεν αναμένεται σημαντική αύξηση στη σοβαρότητα της μόλυνσης σε σύγκριση με τις κυκλοφορούσες σειρές BA.1 και BA.2. Ωστόσο, όπως και σε προηγούμενα κύματα, εάν ο αριθμός των κρουσμάτων COVID-19 αυξηθεί σημαντικά, είναι πιθανό να ακολουθήσει κάποιο επίπεδο αυξημένων εισαγωγών σε νοσοκομεία και ΜΕΘ.

Οι υπεύθυνοι του ECDC καλούν τις ευρωπαϊκές χώρες να παραμείνουν σε επαγρύπνηση για τα σήματα εμφάνισης BA.4 και BA.5. Η πρώιμη ανίχνευση παραλλαγής βασίζεται σε κρίσιμο βαθμό σε αντιπροσωπευτικά τεστ και γονιδιωματική επιτήρηση.

Όπως αναφέρουν, απαιτείται και συστηματική επιτήρηση στο σκέλος της επίπτωσης στον πληθυσμό, όπως στο ενδεχόμενο αύξησης στις εισαγωγές σε νοσοκομεία ή σε ΜΕΘ.

Τέταρτη δόση

Το όφελος για τη Δημόσια Υγεία από τη χορήγηση δεύτερης αναμνηστικής δόσης (τέταρτης) mRNA αξιολογήθηκε πρόσφατα από το ECDC ως το πιο ξεκάθαρο σε άτομα ηλικίας 80 ετών και άνω. Η άμεση χορήγηση δεύτερης αναμνηστικής δόσης στον συγκεκριμένο πληθυσμό βρέθηκε ότι είναι βέλτιστη σε καταστάσεις συνεχιζόμενων υψηλών ή αύξηση της κυκλοφορίας του ιού.

Η συνεχής στενή επιδημιολογική παρακολούθηση και η παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας των εμβολίων είναι απαραίτητη, προκειμένου να ανιχνεύεται γρήγορα αυξημένη κυκλοφορία του νέου κορωνοϊού ή ο κίνδυνος σοβαρής νόσου μεταξύ των εμβολιασμένων ατόμων.

Εάν υπάρξουν τέτοιες ενδείξεις, μπορεί να εξεταστεί το ενδεχόμενο τέταρτης δόσης για ορισμένους ή όλους τους ενήλικες 60 ετών και άνω και για άλλες ευάλωτες ομάδες. Στο πλαίσιο αυτό, οι υπεύθυνοι των χωρών καλούνται να καταρτίσουν σχέδια για την ταχεία ανάπτυξη αναμνηστικών δόσεων σε αυτές τις πληθυσμιακές ομάδες.

Για το σύνολο του πληθυσμού, παραμένει προτεραιότητα η βελτίωση της εμβολιαστικής κάλυψης του αρχικού σχήματος και της πρώτης αναμνηστικής δόσης (τρίτης) σε πληθυσμούς που δεν έχουν ακόμη λάβει το εμβόλιο.

Δημ.Κ.