Ερευνητές με επικεφαλής το Κέντρο Καρκίνου Hutchinson  διαπίστωσαν ότι η υψηλότερη κόπωση που ανέφεραν οι ασθενείς πριν από τη θεραπεία του καρκίνου ευθυγραμμιζόταν με υψηλότερες πιθανότητες σοβαρών, απειλητικών για τη ζωή και θανατηφόρων τοξικών επιδράσεων που σχετίζονται με τη θεραπεία.

Η κόπωση που σχετίζεται με τον καρκίνο βλάπτει την ποιότητα ζωής και είναι μια επίμονη κούραση ή εξάντληση που συνδέεται με τον καρκίνο ή τη θεραπεία του. Παρεμβαίνει στη συνήθη σωματική και ψυχική λειτουργία και δεν ταιριάζει με την πρόσφατη κανονική δραστηριότητα του ασθενούς. Οι ασθενείς αναφέρουν ότι η κόπωση είναι ένα από τα πιο δυσάρεστα συμπτώματα του καρκίνου και της θεραπείας του.

Ορισμένες μελέτες έχουν υποδείξει ότι η συχνότητα εμφάνισης κυμαίνεται από 25% έως 50%. Ξεχωριστές εκτιμήσεις τοποθετούν τη μέτρια κόπωση στο 25% και τη σοβαρή κόπωση στο 15% έως 20%, επίπεδα που συχνά συνδέονται με κακή κατάσταση απόδοσης.

Σε μελέτη που δημοσιεύτηκε στο JAMA Oncology, οι ερευνητές συγκέντρωσαν δεδομένα κόπωσης κατά την έναρξη της μελέτης για να αξιολογήσουν τις συσχετίσεις μεταξύ της κόπωσης πριν από τη θεραπεία και των επακόλουθων ανεπιθύμητων ενεργειών σε δοκιμές θεραπείας του καρκίνου.

Η ομάδα περιελάμβανε 7.086 ασθενείς που συμμετείχαν σε 17 δοκιμές Φάσης II και Φάσης III. Η μέση ηλικία ήταν περίπου 62 έτη, με 2.107 γυναίκες (29,7%) και 4.979 άνδρες (70,3%). Οι διαγνώσεις καρκίνου περιελάμβαναν καρκίνο του προστάτη, του πνεύμονα, του παχέος εντέρου, του λεμφώματος, του μαστού, του μελανώματος, των ωοθηκών και του παγκρέατος.

Τα στάδια καρκίνου περιελάμβαναν 5.293 ασθενείς με προχωρημένο στάδιο νόσου (74,7%) και 1.793 ασθενείς με πρώιμο (25,3%).

Η κόπωση κατά την έναρξη προήλθε από επικυρωμένα εργαλεία αποτελεσμάτων που αναφέρθηκαν από ασθενείς και στη συνέχεια χαρτογραφήθηκε σε μια κλίμακα Likert 5 βαθμών που κυμαινόταν από καθόλου έως πολύ. Τα αναλυτικά μοντέλα αντιμετώπισαν την κόπωση με πολλαπλούς τρόπους, συμπεριλαμβανομένων δυαδικών ορίων όπως κάποιου βαθμού ή περισσότερη κόπωση έναντι λιγότερης από κάποιου βαθμού καθώς και διατακτικών αναλύσεων σε όλα τα επίπεδα κόπωσης.

Σε 17 δοκιμές, καταγράφηκαν 103.738 ανεπιθύμητες ενέργειες. Η υψηλότερη αρχική κόπωση ευθυγραμμίστηκε με υψηλότερες πιθανότητες σοβαρών τοξικών επιδράσεων. Μερική ή μεγαλύτερη αρχική κόπωση, σε σύγκριση με λιγότερη από κάποιου βαθμού κόπωση, απέδωσε λόγο πιθανοτήτων 2,11 για τοξικές επιδράσεις βαθμού 3 ή υψηλότερου και 1,98 για απειλητικές για τη ζωή τοξικές επιδράσεις.

Η σύγκριση μεταξύ αρκετής ή πολύ έντονης κόπωσης και καθόλου κόπωσης κατά την έναρξη έδωσε λόγο πιθανοτήτων 4,99 για τοξικές επιδράσεις βαθμού 5.

Οι θανατηφόρες τοξικές επιδράσεις ήταν ασυνήθιστες, αν και ο κίνδυνος αυξανόταν με την υψηλότερη κόπωση σε αναλογία πιθανοτήτων 2,35.

Σοβαρές ή χειρότερες τοξικές επιδράσεις εμφανίστηκαν στο 34,2% των ασθενών που δεν ανέφεραν κόπωση, στο 39,4% που ανέφεραν λίγη κόπωση, στο 52,8% που ανέφεραν κάποια κόπωση και στο 58,3% που ανέφεραν αρκετή ή πολλή κόπωση.

Οι αναλύσεις υποσυνόλων δεν έδειξαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στη συσχέτιση της κόπωσης με τις ανεπιθύμητες ενέργειες ανάλογα με την ηλικία, το φύλο, τη φυλή, την εθνικότητα ή την κατάσταση παχυσαρκίας.

Το στάδιο του καρκίνου είχε σημασία στα πρότυπα των υποομάδων. Οι δοκιμές σε προχωρημένη νόσο έδειξαν σαφέστερες μονοτονικές σχέσεις μεταξύ της αρχικής κόπωσης και των ανεπιθύμητων ενεργειών, ενώ οι δοκιμές ανοσοενισχυτικής ή πρώιμου σταδίου δεν έδειξαν στατιστικά σημαντικές συσχετίσεις για ανεπιθύμητες ενεργειες βαθμού 3 ή υψηλότερου ή βαθμού 4 ή υψηλότερου.

Η κόπωση που ανέφεραν οι ασθενείς πριν από τη θεραπεία του καρκίνου συσχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο σοβαρών, απειλητικών για τη ζωή και θανατηφόρων ανεπιθύμητων ενεργειών κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Οι αξιολογήσεις κόπωσης πριν από τη θεραπεία θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως ένας πρώιμος δείκτης ευαλωτότητας που θα μπορούσε να καθοδηγήσει τις στρατηγικές θεραπείας και την παρακολούθηση των συμπτωμάτων. Οι κλινικές επιπτώσεις υποδεικνύουν την επίγνωση του κινδύνου στα πρώτα βήματα της θεραπείας.

Η κόπωση κατά την έναρξη μπορεί να σηματοδοτεί λανθάνουσες νοσολογικές διεργασίες που δεν καταγράφονται με τυπικά αντικειμενικά μέτρα και η αναγνώριση της υψηλότερης κόπωσης θα μπορούσε να υποστηρίξει πιο προσεκτική παρακολούθηση για τοξικές επιδράσεις κατά τη διάρκεια της συστηματικής θεραπείας.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Πλημμελής συμμόρφωση στις ιατρικές οδηγίες
Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τον καρκίνο και ανάγκη για εθνική στρατηγική
Δήμαρχος Άη Στράτη: "Θα χρειαστεί να λείψω, έχω καρκίνο"