Υπάρχει μια βουβή, αόρατη εξάντληση που δε γιατρεύεται με μερικές ώρες ύπνου. Είναι η κόπωση του ανθρώπου που, για να επιβιώσει σε έναν κόσμο φτιαγμένο με άλλες προδιαγραφές, αναγκάζεται κάθε πρωί να φοράει μια βαριά, δανεική φορεσιά. Στην κλινική πραγματικότητα, αυτή η φορεσιά του νευροδιαφορετικού ενήλικα ονομάζεται κοινωνική κάλυψη (camouflaging/masking). Είναι η χειροκίνητη επιστράτευση κάθε εγκεφαλικού κυττάρου για να επιτευχθεί μια τυπική συζήτηση, η σωστή βλεμματική επαφή, η καταπίεση του σώματος που υποφέρει από τα δυνατά φώτα ή τους θορύβους.

Όταν αυτή η θεατρική παράσταση διαρκεί χρόνια, έρχεται νομοτελειακά η στιγμή που τα αποθέματα στερεύουν. Τότε, ο διακόπτης κατεβαίνει απότομα. Αυτή είναι η αυτιστική εξάντληση (autistic burnout): μια ολοκληρωτική κατάρρευση της νευρικής και ψυχικής ενέργειας.

Η ανατομία μιας αόρατης πτώσης

Η αυτιστική εξάντληση δεν είναι η κούραση της δουλειάς. Είναι η εξάντληση της ίδιας της ύπαρξης. Το νευρικό σύστημα, έχοντας λειτουργήσει για υπερβολικά μεγάλο διάστημα σε κατάσταση διαρκούς συναγερμού, παραδίδει τα όπλα.

Όταν ένας νευροδιαφορετικός ενήλικας φτάνει σε αυτό το σημείο, η καθημερινότητα θρυμματίζεται με τρόπους που τρομάζουν τον ίδιο και τους γύρω του:

  • Η ξαφνική απώλεια των κεκτημένων: Άνθρωποι ευφυείς, ανεξάρτητοι και παραγωγικοί, βρίσκονται ξαφνικά στην αδυναμία να επιλέξουν τι θα φάνε, να απαντήσουν σε ένα απλό μήνυμα ή να αρθρώσουν λέξεις. Οι δεξιότητες που επιστρατεύονταν με κόπο, απλώς «κλειδώνουν».
  • Ο κόσμος γίνεται υπερβολικά δυνατός: Η αισθητηριακή επεξεργασία καταρρέει. Το βουητό του ψυγείου ακούγεται σαν τρυπάνι, το φως του ήλιου πονάει τα μάτια, το άγγιγμα ενός υφάσματος γίνεται ανυπόφορο.
  • Η ανάγκη για απόλυτο σκοτάδι: Η μοναδική σανίδα σωτηρίας γίνεται η απομόνωση. Η ανάγκη να βρεθεί το άτομο σε έναν χώρο χωρίς ερεθίσματα, χωρίς ανθρώπους, χωρίς την υποχρέωση να ανταποκριθεί σε τίποτα.

Το κλινικό παράδοξο: Η παγίδα της κατάθλιψης

Το μεγαλύτερο δράμα αυτής της κατάστασης είναι ότι συχνά μοιάζει με την κλινική κατάθλιψη. Όμως, η ρίζα τους είναι εντελώς διαφορετική. Ένας άνθρωπος με κατάθλιψη στερείται κινήτρων και νοήματος. Ένας άνθρωπος σε αυτιστική εξάντληση διψάει για τη ζωή, αλλά δεν έχει πια τα νευρολογικά καύσιμα να την επεξεργαστεί.

Αν ένας ειδικός ψυχικής υγείας δεν αναγνωρίσει αυτή τη διάκριση και πιέσει το άτομο να «βγει έξω, να κοινωνικοποιηθεί, να ενεργοποιηθεί», το μόνο που καταφέρνει είναι να σπρώξει το άτομο βαθύτερα στο σκοτάδι.

Η επιστροφή στο «Είναι»: Το δικαίωμα στη σιωπή

Η θεραπεία δεν κρύβεται σε τεχνικές διαχείρισης χρόνου ή σε περισσότερη προσπάθεια. Κρύβεται στην αποδοχή της ευαλωτότητας.

  1. Η σταδιακή αφαίρεση της μάσκας: Η άδεια να αφήσει κανείς την κάλυψη να πέσει. Να επιτρέψει στο σώμα του να κάνει τις επαναλαμβανόμενες κινήσεις που το ηρεμούν, να κοιτάξει αλλού όταν μιλάει, να πει «δεν αντέχω αυτή τη συνάντηση».
  2. Η αισθητηριακή καταφυγή: Η αναγνώριση των ορίων του σώματος. Τα ακουστικά προστασίας από τον θόρυβο, τα γυαλιά ηλίου και οι μέρες απόλυτης σιωπής δεν είναι ιδιοτροπία, είναι ιατρική ανάγκη.
  3. Η επαναδιαπραγμάτευση του «εαυτού»: Η συνειδητοποίηση ότι η κατάρρευση δεν είναι αποτυχία. Είναι ο τρόπος του εγκεφάλου να προστατεύσει την ίδια την ύπαρξη από τη διαρκή αλλοτρίωση.

Για να γεννηθεί η ανάρρωση, πρέπει πρώτα να σταματήσει η ενοχή. Οι νευροδιαφορετικοί ενήλικες δε χρειάζεται να διορθωθούν για να χωρέσουν στον κόσμο· χρειάζεται να βρουν τον χώρο και τον χρόνο να αναπνεύσουν με τον δικό τους, μοναδικό ρυθμό.

 

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Ε.Σ.Α.μεΑ.: Κατάθεση στη Βουλή ολοκληρωμένων προτάσεων
Ε.Ε.Σ.: Η νέα αποστολή με νοσηλευτικό προσωπικό ενισχύει τα Κινητά Νοσοκομεία στη σεισμόπληκτη Βενεζουέλα
Αγέραστοι πρωταθλητές: Πώς διατηρούν τα “σκήπτρα” κόντρα στο βιολογικό ρολόι;