Η ήπια σωματική άσκηση αποτελεί μέρος της θεραπευτικής προσέγγισης της ινομυαλγίας, με αποδεδειγμένη δράση στη μείωση του πόνου και στη βελτίωση της λειτουργικότητας του πάσχοντα. Οι επαγγελματίες Υγείας συνήθως συνιστούν κάποια αερόβια δραστηριότητα (περπάτημα, ποδήλατο, κολύμπι) ή ασκήσεις αποκατάστασης και λιγότερο συχνά ασκήσεις ενδυνάμωσης με αντιστάσεις, με στόχο να καταπραΰνουν τον πόνο. Η ένταση, η διάρκεια, η συχνότητα και το κατάλληλο είδος της άσκησης για τον ασθενή έχουν αποτελέσει αντικείμενο έρευνας, με διάφορες μελέτες να καταλήγουν σε διαφορετικά συμπεράσματα.

Μετανάλυση 15 διεθνών μελετών από Έλληνες επιστήμονες επιχείρησε να ποσοτικοποιήσει τα συνδυασμένα αναλγητικά αποτελέσματα διαφορετικών τύπων άσκησης, σε διαφορετική ένταση και συχνότητα, για ένα σύνδρομο που επηρεάζει πάνω από το 4% του γενικού πληθυσμού, με ιδιαίτερη "προτίμηση" στις γυναίκες. 

Η ινομυαλγία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας κατάστασης χρόνιου πόνου, όπου η απλή λογική "περισσότερη άσκηση = μεγαλύτερο όφελος" δεν φαίνεται να λειτουργεί. Στη συγκεκριμένη μελέτη δεν αναδείχθηκε σαφής γραμμική ή μονοτονική σχέση δόσης - απόκρισης. Η αύξηση της συνολικής επιβάρυνσης της άσκησης δεν συνοδευόταν με συνέπεια από μεγαλύτερη μείωση του πόνου.

Η άσκηση λειτουργεί ως "φάρμακο" μόνο όταν έχει σωστή δοσολογία. Στην ινομυαλγία, ένταση, διάρκεια και συχνότητα πρέπει να προσαρμόζονται στα συμπτώματα, την ανεκτικότητα και τις δυνατότητες του κάθε ατόμου.

Η συνέπεια νικά την υπερβολή

Οι μελετητές χρησιμοποίησαν το μεταβολικό ισοδύναμο (MET), μια τυποποιημένη μονάδα του ενεργειακού κόστους μιας δραστηριότητας, ώστε να μετατρέψουν διαφορετικά προγράμματα άσκησης (άσκηση σε νερό, αερόβια, αντιστάσεις και πρόγραμμα αποκατάστασης) σε συγκρίσιμη "δόση", λαμβάνοντας υπόψη την ένταση, τη διάρκεια και τη συχνότητά τους.

"Μετατρέψαμε τα δεδομένα των διαφορετικών προγραμμάτων σε μια κοινή μονάδα επιβάρυνσης και διαπιστώσαμε ότι η ανταπόκριση στον πόνο διέφερε σημαντικά. Το βασικό εύρημα είναι ότι μεγαλύτερη συνολική 'δόση' άσκησης δεν σήμαινε απαραίτητα και μεγαλύτερη μείωση του πόνου", λέει στο iatronet.gr o δρ Βασίλης Σταύρου, (φωτογραφία), φυσιολόγος της Άσκησης στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κύπρου. 

Η ποσοτικοποίηση πρέπει να εξατομικεύεται και να προσαρμόζεται στις ενεργειακές ανάγκες και στις δυνατότητες κάθε ατόμου. "Η ίδια 'δόση' άσκησης δεν επιβαρύνει όλους το ίδιο. Ένα δεκάλεπτο περπάτημα μπορεί να είναι ήπιο για έναν άνθρωπο και αρκετά απαιτητικό για κάποιον άλλο. Γι’ αυτό η συνταγογράφηση της άσκησης πρέπει να προσαρμόζεται στις δυνατότητες και στην ανταπόκριση του κάθε ατόμου", εξηγεί ο ίδιος και προσθέτει: "Είτε πρόκειται για περπάτημα, άσκηση στο νερό ή αντιστάσεις, το κρίσιμο είναι το πρόγραμμα να είναι σωστά δομημένο και προσαρμοσμένο στην ανταπόκριση του ατόμου. Εδώ δεν ισχύει το 'περισσότερη άσκηση, μεγαλύτερο όφελος'". 

Συνταγογράφηση άσκησης

Η συνταγογράφηση της άσκησης αποτελεί σημαντικό μέρος μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης της ινομυαλγίας. Δεν αρκεί ένα γενικό ασκησιολόγιο. Η ένταση, η διάρκεια και η συχνότητα πρέπει να προσαρμόζονται στα συμπτώματα, στις δυνατότητες και στην ανταπόκριση του κάθε ατόμου, με κατάλληλη καθοδήγηση και παρακολούθηση.

Η υπερβολική ή κακώς προσαρμοσμένη άσκηση μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα, να προκαλέσει έξαρση του πόνου και τελικά να μειώσει τη συνέπεια και την προσκόλληση στο πρόγραμμα. Γι’ αυτό η σωστή δοσολογία και η προσαρμογή της άσκησης είναι κρίσιμες.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι διαφορετικές μορφές άσκησης μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του πόνου, σε διαφορετικά επίπεδα έντασης και επιβάρυνσης. Ωστόσο, η συνολική ποσότητα της άσκησης από μόνη της δεν αρκεί για να προβλέψει το θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Το μήνυμα των μελετητών είναι πως δεν αρκεί η σύσταση "πήγαινε να γυμναστείς". Η συνέπεια και η προσαρμογή στα συμπτώματα έχουν μεγαλύτερη αξία από την ποσότητα, ενώ η καθοδήγηση ειδικού μπορεί να μετατρέψει μια γενική συμβουλή υγείας σε ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα παρέμβασης.  

"Το κοινό που ταλαιπωρείται από συμπτώματα χρόνιου πόνου είναι μεγάλο και διευρύνεται συνεχώς. Εμείς επικεντρώσαμε στην ινομυαλγία, αλλά τα ευρήματα μπορούν να βρουν εφαρμογή γενικότερα σε άτομα με χρόνιο μυοσκελετικό πόνο που δυσκολεύει την καθημερινότητά τους", καταλήγει ο κ. Σταύρου. 

Η έρευνα αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο ερευνητικό έργο του USTEP Institute, με έμφαση στην εξατομικευμένη συνταγογράφηση άσκησης, την τηλε-άσκηση και τις εφαρμογές ψηφιακής υγείας, με ανάπτυξη πρακτικών εργαλείων.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Η καταγραφή των γευμάτων μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια βάρους;
Γεωργιάδης: Θα παραδώσω το ΚΑΤ εντελώς καινούργιο
ΕΤΒΑ και Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία υπογράφουν Μνημόνιο Συνεργασίας