Το περπάτημα με γυμνά πόδια στη ζεστή άμμο, μια βόλτα στο γρασίδι ή η απόλαυση του καλοκαιρινού ήλιου ξυπόλυτοι στη βεράντα μπορεί για τους περισσότερους να αποτελεί μια απολύτως φυσιολογική καλοκαιρινή συνήθεια. Για τα άτομα με διαβήτη, όμως, μπορεί να εγκυμονεί σημαντικούς κινδύνους για την υγεία.

Το γιατί ακόμη και ένας μικρός τραυματισμός στο πόδι μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες, γιατί ο κίνδυνος αυξάνεται κατά τους θερινούς μήνες και ποιος είναι ο ρόλος των διαταραχών της κυκλοφορίας του αίματος, εξηγεί ο καθηγητής Ιατρικής Farzin Adili της Γερμανικής Εταιρείας Αγγειοχειρουργικής και Αγγειακής Ιατρικής (DGG).

"Όποιος πάσχει από διαβήτη θα πρέπει να προστατεύει τα πόδια του το καλοκαίρι και σε καμία περίπτωση να μην περπατά ξυπόλυτος", επισημαίνει ο Adili.

Έως και το 50% των ανθρώπων με διαβήτη εμφανίζουν κατά την πορεία της νόσου διαβητική νευροπάθεια. Η βλάβη των νεύρων μειώνει την αντίληψη του πόνου, της πίεσης και της θερμοκρασίας στα πόδια ή μπορεί να την εξαλείψει εντελώς.

Έτσι, φουσκάλες, σημεία πίεσης, μικροτραυματισμοί ή εγκαύματα μπορεί να προκληθούν χωρίς ο ασθενής να τα αντιληφθεί εγκαίρως.

"Έτσι μπορεί να δημιουργηθούν φουσκάλες, σημεία πίεσης, μικροτραυματισμοί ή εγκαύματα, χωρίς οι πάσχοντες να το αντιληφθούν αμέσως", αναφέρει ο Adili.

Παράλληλα, τα άτομα με διαβήτη έχουν δύο έως τέσσερις φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν περιφερική αρτηριακή αποφρακτική νόσο, δηλαδή διαταραχή της αιμάτωσης που δυσχεραίνει την επούλωση των τραυμάτων.

"Όταν συνυπάρχουν νευρική βλάβη και διαταραχή της κυκλοφορίας του αίματος, ένας μικρός τραυματισμός στο πόδι μπορεί γρήγορα να εξελιχθεί σε χρόνιο τραύμα, σε έλκος", τονίζει ο καθηγητής.

Ο κίνδυνος αυξάνεται ιδιαίτερα το καλοκαίρι, όταν πολλοί άνθρωποι επιλέγουν να περπατούν ξυπόλυτοι. Τις πολύ ζεστές ημέρες, η άσφαλτος, οι πέτρινες πλάκες, οι επιφάνειες στις βεράντες, η άμμος ή ακόμη και οι μεταλλικές επιφάνειες μπορούν να αναπτύξουν τόσο υψηλές θερμοκρασίες, ώστε να προκαλέσουν βλάβες στα πέλματα.

"Ενώ οι υγιείς άνθρωποι αντιδρούν αντανακλαστικά και απομακρύνουν το πόδι τους, σε πολλούς ανθρώπους με διαβητική νευροπάθεια αυτό το προειδοποιητικό σήμα απουσιάζει», υπογραμμίζει ο Adili.

Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι θερμικοί τραυματισμοί, οι οποίοι συχνά γίνονται αντιληπτοί μόνο όταν έχει ήδη δημιουργηθεί πληγή. Επιπλέον, κοχύλια, αγκάθια, θραύσματα γυαλιού ή ακόμη και μικρά πετραδάκια μπορούν να προκαλέσουν, χωρίς να γίνουν αντιληπτά, μικρούς τραυματισμούς.

Υψηλή θνητότητα στα διαβητικά έλκη του ποδιού

Όταν οι μικροτραυματισμοί εξελίσσονται σε χρόνιες πληγές, οι ειδικοί κάνουν λόγο για διαβητικό πόδι, μια κατάσταση που μπορεί να αποτελέσει την απαρχή μιας ιδιαίτερα σοβαρής εξέλιξης.

"Το διαβητικό πόδι δεν είναι κάτι ασήμαντο, αλλά μια σοβαρή και δυνητικά απειλητική για τη ζωή επιπλοκή του σακχαρώδη διαβήτη", επισημαίνει ο Adili.

Τα στοιχεία είναι χαρακτηριστικά: περίπου 30% των ασθενών με διαβητικό έλκος ποδιού πεθαίνουν μέσα σε πέντε χρόνια. Παράλληλα, τα έλκη του ποδιού προηγούνται περίπου του 80% των ακρωτηριασμών κάτω άκρου σε ανθρώπους με διαβήτη.

Μετά από ακρωτηριασμό πάνω από την ποδοκνημική άρθρωση – τον λεγόμενο μείζονα ακρωτηριασμό – περίπου 70% των ασθενών πεθαίνουν μέσα σε πέντε χρόνια. Στη Γερμανία πραγματοποιούνται κάθε χρόνο περίπου 40.000 ακρωτηριασμοί που σχετίζονται με τον διαβήτη.

Υπό αυτά τα δεδομένα, οι επικαιροποιημένες διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες της International Working Group on the Diabetic Foot (IWGDF) συστήνουν ρητά στα άτομα με διαβήτη που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης έλκους να μην περπατούν ξυπόλυτα, ούτε μέσα στο σπίτι ούτε σε εξωτερικούς χώρους.

Οι οδηγίες αποθαρρύνουν επίσης το περπάτημα μόνο με κάλτσες ή με παντόφλες και υποδήματα με πολύ λεπτή σόλα.

"Μόνο τα κατάλληλα υποδήματα, με σταθερή σόλα και αρκετό χώρο για τα πόδια, κατασκευασμένα από μαλακό υλικό και χωρίς εσωτερικές ραφές, προσφέρουν επαρκή προστασία από μηχανικούς τραυματισμούς, ξένα σώματα και θερμικές βλάβες και αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα μέτρα πρόληψης – και το καλοκαίρι", εξηγεί ο Adili.

Καθημερινός έλεγχος των ποδιών και αξιολόγηση της κυκλοφορίας

Οι κατευθυντήριες οδηγίες της IWGDF συνιστούν, επιπλέον, καθημερινό έλεγχο των ποδιών και συστηματική φροντίδα του δέρματος.

Σε περίπτωση οποιασδήποτε ύποπτης αλλαγής, απαιτείται άμεση αντιμετώπιση. "Κοκκινίλες, φουσκάλες, σημεία πίεσης, σκασίματα ή πρηξίματα, καθώς και δυσάρεστη οσμή ή εκκρίσεις, θα πρέπει πάντα να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη και να αξιολογούνται άμεσα από γιατρό", αναφέρει ο Adili.

Η DGG συνιστά επίσης, σε περίπτωση πληγών που δεν επουλώνονται σωστά, να ελέγχεται πάντοτε και η αιμάτωση του ποδιού.

"Η επούλωση ενός τραύματος δεν ξεκινά με τον επίδεσμο. Ξεκινά με το ερώτημα αν φτάνει αρκετό αίμα στους ιστούς", υπογραμμίζει ο Adili.

Η έγκαιρη αγγειολογική και αγγειοχειρουργική διερεύνηση μπορεί να συμβάλει στην αποφυγή επιπλοκών και να βελτιώσει σημαντικά τις πιθανότητες επούλωσης.

Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Ατομικό Δελτίο Υγείας Μαθητή - ΑΔΥΜ: Δεν είναι απλώς ένα χαρτί για το σχολείο
Σας κουράζει το γυμναστήριο; Εναλλακτικές ασκήσεις για να ελέγξετε το άσθμα
Άδωνις Γεωργιάδης : έρχεται προληπτικό Screening για τον καρκίνο του δέρματος