Πώς συνδέεται η άσκηση με τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού;

Σε μεγάλες μελέτες, οι πιο δραστήριες γυναίκες είχαν περίπου 10% μικρότερο κίνδυνο από τις λιγότερο δραστήριες. Μικρότερο κίνδυνο είχαν και όσες αύξησαν την άσκησή τους με τα χρόνια.

Πώς επηρεάζει η αύξηση του βάρους τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού;

Κάθε αύξηση βάρους κατά 5% από την εφηβεία ως την ενήλικη ζωή συνδέεται με 3% υψηλότερο κίνδυνο μετά την εμμηνόπαυση. Γυναίκες άνω των 50 που έχασαν βάρος και δεν το ξαναπήραν είχαν μικρότερο κίνδυνο από όσες διατήρησαν παρόμοιο αρχικό βάρος.

Γιατί το περιττό λίπος σχετίζεται με τον καρκίνο του μαστού μετά την εμμηνόπαυση;

Μετά την εμμηνόπαυση, το λίπος γίνεται κύρια πηγή οιστρογόνων, που μπορούν να τροφοδοτήσουν ορμονοεξαρτώμενους καρκίνους του μαστού. Το περιττό βάρος αυξάνει επίσης την ινσουλίνη και προκαλεί χρόνια φλεγμονή.

Τι δείχνουν τα δεδομένα για την άσκηση και το βάρος μετά τη διάγνωση;

Το αυξημένο βάρος συνδέεται με μεγαλύτερο κίνδυνο δεύτερου καρκίνου του μαστού και χειρότερη πρόγνωση. Σε μελέτη γυναικών υψηλού κινδύνου υποτροπής, η τήρηση των συστάσεων άσκησης πριν από τη διάγνωση και μετά τη θεραπεία συνδέθηκε με περίπου υποδιπλάσιο κίνδυνο επανεμφάνισης.

Ποιες είναι οι συστάσεις άσκησης για τους ενήλικες;

Συνιστώνται 150 έως 300 λεπτά μέτριας αερόβιας άσκησης την εβδομάδα, ενδυνάμωση τουλάχιστον δύο ημέρες και λιγότερη καθιστική ζωή. Γυναίκες που έχουν διαγνωστεί ή κάνουν θεραπεία πρέπει να συμβουλεύονται τον γιατρό τους πριν ξεκινήσουν νέο πρόγραμμα άσκησης και διατροφής.

Άσκηση και υγιές βάρος: Δύο ''όπλα'' μας απέναντι στον καρκίνο του μαστού

Σταύρος Γογολόπουλος, Παθολόγος-Ογκολόγος, Medical Advisor της Φαρμασέρβ- Λίλλυ

Κάθε Οκτώβριο μιλάμε για την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του μαστού. Υπάρχει όμως και ένα κομμάτι της πρόληψης που βρίσκεται στα δικά μας χέρια: πόσο κινούμαστε και πώς φροντίζουμε το βάρος μας.

Η κίνηση προστατεύει

Τα δεδομένα από μεγάλες μελέτες δείχνουν ότι οι γυναίκες που κινούνται περισσότερο έχουν μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού. Η επιστημονική επιτροπή που συνέταξε τις αμερικανικές οδηγίες για τη σωματική δραστηριότητα κατέληξε ότι η τακτική άσκηση μειώνει τον κίνδυνο για επτά τύπους καρκίνου, ανάμεσά τους και τον καρκίνο του μαστού. Σε αυτές τις μελέτες, οι πιο δραστήριες γυναίκες είχαν περίπου 10% μικρότερο κίνδυνο σε σύγκριση με τις λιγότερο δραστήριες.

Και ποτέ δεν είναι αργά. Πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι οι γυναίκες που αύξησαν την άσκησή τους με τα χρόνια είχαν και αυτές μικρότερο κίνδυνο, σχεδόν όσο και εκείνες που γυμνάζονταν σταθερά από νεαρή ηλικία.

Το βάρος μετράει

Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC), το περιττό σωματικό λίπος αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης 13 τύπων καρκίνου, ανάμεσά τους και του καρκίνου του μαστού μετά την εμμηνόπαυση. Σημασία έχει και το πόσο βάρος παίρνουμε σταδιακά. Όπως έδειξε πρόσφατη μελέτη με μεγάλο αριθμό συμμετεχόντων, κάθε αύξηση του βάρους κατά 5% από την εφηβεία ως την ενήλικη ζωή συνδέεται με 3% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού μετά την εμμηνόπαυση.

Το ενθαρρυντικό είναι ότι η απώλεια βάρους αποδίδει, καθώς γυναίκες άνω των 50 ετών που έχασαν βάρος και δεν το ξαναπήραν έχουν μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού από γυναίκες με παρόμοιο αρχικό βάρος που δεν άλλαξε.

Γιατί συμβαίνει αυτό;

Η έρευνα έχει δώσει και την εξήγηση. Μετά την εμμηνόπαυση, οι ωοθήκες σταματούν να παράγουν οιστρογόνα και κύρια πηγή τους γίνεται το λίπος του σώματος. Έτσι, όσο περισσότερο λίπος, τόσο περισσότερα οιστρογόνα υπάρχουν, που μπορούν να «τροφοδοτήσουν» τους καρκίνους του μαστού που εξαρτώνται από αυτά. Το περιττό βάρος αυξάνει επίσης τα επίπεδα ινσουλίνης και προκαλεί χρόνια φλεγμονή, ευνοώντας έτσι την εμφάνιση καρκίνου του μαστού. Η άσκηση και η μείωση του βάρους δρουν ακριβώς σε αυτούς τους μηχανισμούς.

Και μετά τη διάγνωση;

Η άσκηση και το βάρος μετράνε και για τις γυναίκες που έχουν ήδη διαγνωστεί. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα, το αυξημένο βάρος μετά τη διάγνωση συνδέεται με μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης δεύτερου καρκίνου του μαστού και με χειρότερη πρόγνωση. Αντίθετα, η άσκηση φαίνεται να βοηθά: σε μελέτη που αφορούσε γυναίκες με καρκίνο του μαστού και αυξημένο κίνδυνο επανεμφάνισης, όσες ακολουθούσαν τις συστάσεις για άσκηση πριν από τη διάγνωση και μετά τη θεραπεία είχαν περίπου υποδιπλάσιο κίνδυνο να επανεμφανιστεί η νόσος.

Τι μπορούμε να κάνουμε από σήμερα

Οι διεθνείς οδηγίες για τους ενήλικες είναι απλές:

150 έως 300 λεπτά μέτριας αερόβιας άσκησης την εβδομάδα, όπως γρήγορο περπάτημα, ποδήλατο ή κολύμπι. Μισή ώρα, πέντε ημέρες την εβδομάδα, αρκεί.
Ασκήσεις ενδυνάμωσης τουλάχιστον δύο ημέρες την εβδομάδα, για παράδειγμα με λάστιχα, βαράκια ή με το βάρος του σώματός μας.
Λιγότερη καθιστική ζωή, περισσότερη κίνηση μέσα στην η μέρα.

Ας προσπαθήσουμε επίσης να μην παίρνουμε βάρος με τα χρόνια, έχοντας στον νου μας ότι ακόμη και μια μέτρια, σταθερή απώλεια βάρους μετράει. Γυναίκες που έχουν διαγνωστεί ή κάνουν θεραπεία πρέπει να συζητήσουν με τον γιατρό τους πριν ξεκινήσουν ένα νέο πρόγραμμα άσκησης και διατροφής.

«Ο τρόπος ζωής δεν αντικαθιστά τον προληπτικό έλεγχο ή τη θεραπεία. Τα συμπληρώνει.»

Βρες το Επόμενο Βήμα Σου | ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ-ΛΙΛΛΥ ΑΕΒΕ

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά τη συμβουλή του θεράποντος ιατρού.

Βιβλιογραφία

McTiernan A, et al. Med Sci Sports Exerc 2019;51(6):1252–61.
Moore SC, et al. JAMA Intern Med 2016;176(6):816–25.
Robsahm TE, et al. Cancer Causes Control 2026;37(8):122.
Lauby-Secretan B, et al. N Engl J Med 2016;375(8):794–8.
Bendor CD, et al. eClinicalMedicine 2026;91:103711.
Teras LR, et al. J Natl Cancer Inst 2020;112(9):929–37.
Obesity, inflammation, and postmenopausal breast cancer: therapeutic implications (ανασκόπηση). PMC3217612.
Friedenreich CM, et al. J Clin Oncol 2010;28(9):1458–66.
Chan DSM, et al. Int J Cancer 2023;152(4):572–99.
Cannioto RA, et al. J Natl Cancer Inst 2021;113(1):54–63.
U.S. Department of Health and Human Services. Physical Activity Guidelines for Americans, 2nd ed., 2018.
Tsilidis KK, et al. Int J Cancer 2023;152(4):635–44.