Δρ. Α. Μελιδώνης, Συντονιστής Διευθυντής Διαβητολογικού κέντρου Metropolitan Hospital, Γενικός γραμματέας Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρίας

Αναμφίβολα ο νέος κορονοϊός SARS-COV-2 και η συνεπαγόμενη από αυτό νόσος COVID19 είναι παγκόσμια οι αδιαφιλονίκητοι αρνητικοί πρωταγωνιστές της υγειονομικής και ευρύτερα κοινωνικής πραγματικότητας του 2020. Για πολλούς βέβαια λόγους.

Ως γνωστόν ο SARS-COV-2 είναι εξαιρετικά λοιμογόνος-μεταδοτικός ιός.

Επίσης, ο SARS-COV-2 είναι ιδιαίτερα τοξικός και επικίνδυνος ιός με συνέπεια η νόσος COVID19 να είναι υπεύθυνη για περισσότερους από 200.000 θανάτους παγκόσμια έως τα τέλη του Απριλίου 2020.

Γιατί δεν έχουν μέχρι τώρα επικυρωθεί τεκμηριωμένα αποτελεσματικές και ασφαλείς αγωγές αντιμετώπισης της νόσου.

Συντηρείται έτσι μία παγκόσμια αγωνία-άγχος-φόβος απέναντι στη νόσο που καλπάζει και τα όπλα μας είναι μέχρι στιγμής ανεπαρκή ή έστω όχι επαρκώς προσδιορισμένα και ελεγμένα. Επενδύουμε έτσι όλοι στα μέτρα προφύλαξης, κοινωνικής απομόνωσης, ατομικής υγιεινής και προσβλέπουμε στο εμβόλιο κατά του ιού που μέχρι όμως να γίνει μία καθημερινή ευεργετική πραγματικότητα θα μεσολαβήσει μεγάλο χρονικό διάστημα.

Τι ισχύει για τους διαβητικούς;

Σε αυτή την φάση, τα μέτρα προφύλαξης είναι επιτακτική ανάγκη και ιδιαίτερα στα άτομα που ανήκουν στις λεγόμενες “ευπαθείς ομάδες”. Τα άτομα με διαβήτη δικαιωματικά είναι επίλεκτα μέλη των ομάδων αυτών και γιατί η το αυξημένο σάκχαρο, (υπεργλυκαιμία) απορρυθμίζει το ανοσιακό σύστημα του οργανισμού και τον καθιστά ευάλωτο στην εισβολή του ιού. Επίσης, ο διαβήτης σχετίζεται σε μεγάλο βαθμό με διάφορες συστηματικές διαταραχές και επιπλοκές σε πολλά όργανα του οργανισμού. Αυτές οι χρόνιες οργανικές επιπλοκές που παρουσιάζουν τα άτομα με διαβήτη αναβαθμίζουν τη νόσο COVID19 από μία απλή ίωση σε μία σοβαρή κατάσταση για την υγεία με αυξημένο κίνδυνο επικίνδυνων επιπλοκών, ανάγκη διασωλήνωσης και ενδεχομένως και θανατηφόρα επεισόδια.

Στην καθημερινή πραγματικότητα τώρα, της σημερινής εποχής του κορωνοϊού τα άτομα με διαβήτη είναι, ως ευπαθής ομάδα, κατά τεκμήριο σε καραντίνα παραμένοντας συνεχώς στο σπίτι. Δεν πηγαίνουν ως εκ τούτου στα ιατρεία, δεν εξετάζονται από τον γιατρό τους, δεν κάνουν τις αιματολογικές και απεικονιστικές εξετάσεις που απαιτούνται, ώστε να διαγνωσθεί οποιαδήποτε αρχόμενη επιπλοκή και να αντιμετωπισθεί έγκαιρα και αποτελεσματικά.

Τι αναφέρουν οι μελέτες για τη νοσηρότητα και θνησιμότητα των ατόμων με διαβήτη;

Πραγματικά, τα δεδομένα από τις συνεχείς δημοσιευμένες μελέτες είναι αμείλικτα. Σε πρόσφατη αμερικανική μελέτη οι ασθενείς με COVID19 που είχαν διαβήτη και παρουσίασαν αναμενόμενη υπεργλυκαιμία (λόγω της νόσου, του stress, της φλεγμονής που υφέρπει στα άτομα με διαβήτη) κατά τη νοσηλεία (σάκχαρα >180mg%) είχαν τετραπλάσιο κίνδυνο θνησιμότητας σε σχέση με τους μη διαβητικούς με COVID19, ενώ οι ασθενείς με COVID19 που παρουσίασαν υπεργλυκαιμία στη νοσηλεία και δεν είχαν γνωστό διαβήτη παρουσίασαν επταπλάσιο κίνδυνο θνησιμότητας!

Σε αξιόπιστη επίσης μελέτη από την Κίνα που δημοσιεύτηκε στο έγκριτο JAMA, οι ερευνητές ανέλυσαν τα δεδομένα νοσηλείας 44.000 ασθενών με COVID19. Oι διαβητικοί ασθενείς παρουσίασαν θνησιμότητα 7,3% έναντι 2,3% του συνολικού δείγματος ασθενών με COVID!

Όλες αυτές οι καταστάσεις τροφοδοτούνται από τα χρόνια αυξημένα σάκχαρα, την χρόνια υπεργλυκαιμία των ατόμων με διαβήτη. Πραγματικά πλείστες όσες μελέτες έχουν τεκμηριώσει την σημαντική θετική συσχέτιση μεταξύ αυξημένων σακχάρων, αρρύθμιστου δηλαδή διαβήτη, και επιπλοκών. Ενδεικτικά, σε μεγάλη Αγγλική μελέτη (δημοσιεύτηκε στο έγκριτο Cardiovascular diabetology) 105.000 ασθενών νεοδιαγνωσμένων με διαβήτη, στον 1ο χρόνο όσοι δεν επισκέφθηκαν γιατρό και είχαν ως εκ τούτου υψηλά σάκχαρα παρουσίασαν σε πενταετία παρακολούθησης αυξημένο κατά 70% κίνδυνο εμφάνισης εμφραγμάτων, καρδιακής ανεπάρκειας και εγκεφαλικών επεισοδίων. Άρα, ακόμη και μικρός χρόνος μη παρακολούθησης οδηγεί σε βάθος χρόνου σε πολύ αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών.

Επίσης, πρόσφατη δημοσίευση στο Medscape στις 27/04/2020 από την Αμερική, διαπιστώνει μείωση κατά 70% των επισκέψεων των ασθενών στα εξωτερικά ιατρεία και οι συγγραφείς κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις συνέπειες που μπορεί προοπτικά να έχει στην υγεία τους αυτή η συμπεριφορά των ασθενών. Ανακύπτει έτσι ένας μεγάλος προβληματισμός. Μήπως ο αυστηρός εγκλεισμός, η μονομερής απασχόληση με την προφύλαξη μόνο από τον κορωνοϊό οδηγήσει στο μέλλον ή και από τώρα, στην αλματώδη αύξηση των καρδιαγγειακών επιπλοκών του διαβήτη, που συνδέονται με φοβερά αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας; Ενώ συγχρόνως επίσης αυτή η χρόνια υπεργλυκαιμία, λόγω μη επίσκεψης και ελέγχου από το γιατρό, αποτελεί πρόσφορο έδαφος για αυξημένο κίνδυνο, του ατόμου με διαβήτη, μόλυνσης από τον κορωνοϊό τον οποίο προσπαθεί να αποφύγει.

Αναγκαία τα μέτρα προφύλαξης

Συμπερασματικά, η προφύλαξη από την κοροναϊκή καταιγίδα του ατόμου με διαβήτη πρέπει να έχει δύο κατευθύνσεις δράσης. Πρώτον, συνέχιση λήψης των προφυλακτικών για την μόλυνση μέτρων, λόγω της ευπάθειας που παρουσιάζει και δεύτερον άμεσα και κατά τακτά διαστήματα επίσκεψη και  εξέταση από τον θεράποντα γιατρό του με όλες τις απαραίτητες προφυλάξεις, διενέργεια των απαιτούμενων εξετάσεων ώστε να ρυθμισθεί με επάρκεια το σάκχαρό του και να αντιμετωπιστούν με ορθό και αποτελεσματικό τρόπο οι αναδυόμενες ή και υπάρχουσες επιπλοκές του διαβήτη, αυτές που στο παρόν αλλά και μακροπρόθεσμα μπορεί να θέσουν σε άμεσο κίνδυνο την υγεία του.

Τα άτομα με διαβήτη πρέπει να βλέπουν και το δέντρο, δηλαδή την προφύλαξη από τον κορωνοϊό, αλλά και το δάσος, που είναι η ρύθμιση διαβήτη και των επιπλοκών του. Με αυτές τις προϋποθέσεις και μόνο θα έχουν βάσιμες ελπίδες να βγουν νικητές και σε αυτή τη δοκιμασία που μας αφορά όλους.