H υπερβολική εφίδρωση αποτελεί παθολογική κατάσταση  που χαρακτηρίζεται από υπερβολική έκκριση ιδρώτα,   δυσανάλογης έντασης και ποσότητας για τις καταστάσεις που καλείται να αντιμετωπίσει ο οργανισμός. Το αποτέλεσμα είναι ο άνθρωπος να αδυνατεί να επιτελέσει απρόσκοπτα καθημερινές δραστηριότητες όπως κοινωνική συναναστροφή, εργασία κ.λπ.

Όταν υπάρχει φυσιολογικώς αυξημένη έκκριση ιδρώτα, όπως παρατηρείται για παράδειγμα κατά τη σωματική άσκηση, το φαινόμενο είναι παροδικό και αποκαθίσταται όταν  ο άνθρωπος ξεκουραστεί. Όταν ωστόσο υπάρχει υπερβολικό πρόβλημα εφίδρωσης, το πρόβλημα δεν υποστρέφει εύκολα και ο πάσχων δυσκολεύεται κατά το γράψιμο,  την πληκρολόγηση κειμένου, την κοινωνική συναναστροφή, τη χειρωνακτική εργασία. Το πρόβλημα περιπλέκεται όταν ο ιδρώτας εκτός από άφθονος είναι και δύσοσμος. Τα αισθήματα κατάθλιψης και άγχους είναι συχνά στους πάσχοντες.

Η έκκριση του ιδρώτα στο ανθρώπινο σώμα γίνεται από τους ιδρωτοποιούς αδένες. Ορμόνες που επηρεάζουν τη λειτουργία των ιδρωτοποιών αδένων είναι  οι επινεφριδιακές ορμόνες, οι ορμόνες του θυρεοειδούς αδένα, οι ορμόνες του γεννητικού συστήματος. Σημαντικός είναι ο ρόλος των συμπαθητικών νευρικών ινών που απολήγουν στους αδένες και έχουν ειδικές συνδέσεις με εγκεφαλικά κέντρα. Οι πιο κοινές περιοχές εφίδρωσης στο σώμα περιλαμβάνουν πρόσωπο, μασχάλες, παλάμες και πέλματα.

Συνήθη φυσιολογικά ερεθίσματα που ερεθίζουν τους ιδρωτοποιούς αδένες είναι το θερμό περιβάλλον και η άσκηση. Η εφίδρωση συνοδεύει επίσης την πτώση του πυρετού σε φλεγμονές, στο πλαίσιο των φυσιολογικών οργανικών αντιδράσεων του σώματος κατά την αντιμετώπισή τους.

Τα αίτια της υπερβολικής εφίδρωσης

Η λειτουργία των ιδρωτοποιών αδένων διαταράσσεται εύκολα σε μια ποικιλία καταστάσεων. Oι διαταραχές της εφίδρωσης μπορεί να είναι αποτέλεσμα μεταβατικών καταστάσεων όπως είναι η εμμηνόπαυση και η εφηβεία ή να  αποτελούν παρενέργεια της χρήσης τοξικών ουσιών και φαρμάκων (π.χ. αλκοόλ, αντικαταθλιπτικά. Οι κρίσεις εφίδρωσης συνοδεύουν πολλές φορές, σοβαρά χρόνια νοσήματα, όπως

  • Φλεγμονές
  • Ελονοσία
  • Φυματίωση
  • Νευρολογικά νοσήματα
  • Φαιοχρωμοκύτωμα
  • Καρκινώματα
  • Ακρομεγαλία
  • Διαβητική νευροπάθεια
  • Υπερθυρεοειδισμός
  • Λευχαιμία
  • Λέμφωμα

Η ιδιοσυγκρασιακή υπεριδρωσία

Η διάγνωση του παθολογικού προβλήματος της ιδιοσυγκρασιακής υπεριδρωσίας, τίθεται όταν έχουν αποκλειστεί τυχόν υποκείμενα παθολογικά νοσήματα ή παράγοντες που ευθύνονται για το πρόβλημα. Στην ιδιοσυγκρασιακή υπεριδρωσία τα νεύρα που ευθύνονται για την ενεργοποίηση των ιδρωτοποιών αδένων είναι ιδιαίτερα δραστήρια. Η κληρονομικότητα έχει σημαντικό ρόλο στις περιπτώσεις ιδιοσυγκρασιακής υπεριδρωσίας. Η ιδιοσυγκρασιακή υπεριδρωσία παρουσιάζεται σε φυσιολογικά κατά τα λοιπά, αλλά υπερευαίσθητα άτομα, συνήθως είναι τοπική, σε μασχάλες, πόδια ή χέρια, ενώ όταν πρόκειται για τις μασχάλες ή τα πόδια, συχνά συνυπάρχει και κακοσμία. Πολλές φορές επιδεινώνεται από συγκινησιακούς παράγοντες. Η κατάσταση αυτή μπορεί να επιμολυνθεί από μικρόβια, που πολλαπλασιάζονται τοπικά και συχνά γίνεται πρόξενος άγχους, που επιτείνει τον ιδρώτα, δημιουργώντας φαύλο κύκλο.

Μέτρα αντιμετώπισης της υπερβολικής εφίδρωσης:

  • Να αποφεύγετε τις απότομες εναλλαγές θερμοκρασίας (καυτό κρύο) σε λουτρά ποτά και γεύματα
  • Αποφύγετε ισχυρά καθαριστικά σώματος και έντονα αρώματα
  • Αποφύγετε συνθετικά ρούχα εσώρουχα παπούτσια. Προτιμήστε άνετα βαμβακερά ρούχα που απορροφούν τον ιδρώτα. Αλλάζετε άμεσα τα εμποτισμένα στον ιδρώτα ρούχα σας διότι ενδέχεται να αποτελέσουν εστίες μολύνσεων Χρησιμοποιήστε βαμβακερές κάλτσες σε αθλητικά ή άλλα υποδήματα και αλλάζετέ τις τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα αν είναι δυνατόν
  • Αποφύγετε σφιχτά ρούχα, σφιχτές ζώνες και υποδήματα. Προτιμήστε ανοικτά δερμάτινα υποδήματα που κάνουν το σώμα να «αναπνέει»
  • Αποφύγετε αλκοόλ και πικάντικα τρόφιμα. Πίνετε επαρκή ποσότητα νερού για να αντικαταστήσετε τα υγρά και τους ηλεκτρολύτες που χάνονται από την εφίδρωση
  • Nα αποφεύγετε το stress. Το stress συνοδεύεται από υπερβολική δραστηριότητα του συμπαθητικού συστήματος και επιδεινώνει το πρόβλημα
  • Η θεραπεία της υπερβολικής εφίδρωσης διαφέρει ανάλογα με το αίτιο της εφίδρωσης. Μην αμελήσετε τη σωστή ειδική παθολογική εξέταση που κατευθύνει την ορθή διάγνωση και θεραπεία. Εάν πάσχετε από χρόνιο νόσημα και παίρνετε φάρμακα ενδέχεται να απαιτείται αλλαγή της δοσολογίας ή του είδους των φαρμάκων σας και η εφίδρωση να είναι δείκτης παρενεργειών από τα φάρμακα ή δυσανεξίας.